Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές ενέργειας για τους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις και υπογραμμίζει την ανάγκη για μια «συντονισμένη αντίδραση».
Προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει χωρίς καθυστέρηση μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων.
Καλεί, επίσης, την Επιτροπή να παρουσιάσει επειγόντως στοχευμένα μέτρα - για όλες τις συνιστώσες των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας - για συγκεκριμένες ενέργειες για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και την αντιμετώπιση της υπερβολικής αστάθειας βραχυπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων τομέων, «λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές καταστάσεις μεταξύ των κρατών μελών».
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή καλείται επίσης να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό εθνικών προσωρινών και στοχευμένων μέτρων για τον μετριασμό των σημαντικών επιπτώσεων των καυσίμων και των σχετικών συνιστωσών στο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και τον αντίκτυπο όλων των άλλων συνιστωσών κόστους. Παράλληλα, ζητείται να υποστηριχθεί η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και χαμηλές εκπομπές άνθρακα, εξασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καλεί επίσης την Επιτροπή να υποβάλει αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ) το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2026, για να μειωθεί η αστάθεια της τιμής του άνθρακα και να μετριαστεί ο αντίκτυπός της στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του σχετικού κόστους της αλυσίδας εφοδιασμού.
Καλεί τους συννομοθέτες να συμφωνήσουν, το 2026, σε ένα φιλόδοξο πακέτο δικτύων για την ταχεία κατασκευή των απαραίτητων υποδομών, τη διασφάλιση της προστασίας και της ανθεκτικότητάς τους και την ενίσχυση των διασυνδέσεων, σε εθνικό και διευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, με αιχμή τις αυξήσεις τιμών, τόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, λίγο μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Όπως ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου ο ενεργειακός εφοδιασμός της ΕΕ είναι διασφαλισμένος, ωστόσο η Ευρώπη «δεν είναι άτρωτη στις παγκόσμιες αυξήσεις τιμών». Επεσήμανε ότι μόνο σήμερα - μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στο Κατάρ - οι τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 30%. Η ίδια καταδίκασε τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και σε εμπορικά πλοία, κάνοντας λόγο για ενέργειες που «αυξάνουν το κόστος και εντείνουν τους κινδύνους για τον μελλοντικό εφοδιασμό».
Για τον περιορισμό των επιπτώσεων, η Πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι πρέπει να αναληφθεί δράση με «άμεσα μέτρα ανακούφισης όπου είναι δυνατόν και διαρθρωτικές αλλαγές όπου είναι αναγκαίο», εστιάζοντας στις τέσσερις συνιστώσες που καθορίζουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Φον. Ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η πρώτη συνιστώσα είναι το κόστος ενέργειας, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο μερίδιο, κυρίως το ήμισυ της τιμής, 56% κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Όπως είπε, τα κράτη μέλη μπορούν ήδη να χρησιμοποιήσουν μέτρα κρατικής βοήθειας για να αντισταθμίσουν τις αυξήσεις του κόστους της πηγής ενέργειας. Πρόσθεσε, ότι «θα ενισχύσουμε περαιτέρω την ευελιξία των κρατικών ενισχύσεων για τον σκοπό αυτό».
Το δεύτερο στοιχείο είναι οι χρεώσεις δικτύου (18%), με την Επιτροπή να προωθεί νομοθετικές παρεμβάσεις για τη μείωσή τους, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Οι φόροι και οι επιβαρύνσεις, που αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 15%, αναμένεται να αναθεωρηθούν, είπε η Φον ντερ Λάιεν, με στόχο η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα. Τέλος, όσον αφορά την ανθρακική τιμολόγηση μέσω του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών Ρύπων (ETS), προωθούνται μεταρρυθμίσεις για μεγαλύτερη ευελιξία και περιορισμό της μεταβλητότητας των τιμών.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ έχει ήδη συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση επενδύσεων σε καθαρές μορφές ενέργειας. Παράλληλα, ανακοίνωσε νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, το «ETS Investment Booster», ύψους 30 δισ. ευρώ, για έργα απανθρακοποίησης, με έμφαση στην «ταχύτητα και την αλληλεγγύη».
Τέλος, σημείωσε ότι η ενέργεια αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, προαναγγέλλοντας πρωτοβουλίες για απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
