Την προσπάθεια της Τουρκίας να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, αλλά και τους σοβαρούς κινδύνους που, κατά τον ίδιο, απορρέουν από μια τέτοια εξέλιξη, αναδεικνύει ο πολιτικός σχολιαστής Αμίτ Σεγκάλ σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύεται στη Wall Street Journal.
Ο Σεγκάλ προειδοποιεί ότι μια ενδεχόμενη απόκτηση των F-35 από την Άγκυρα θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη αποσταθεροποίηση, ακόμη και σε πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη περιοχή. Όπως σημειώνει, η Τουρκία «ενσαρκώνει όλα όσα καταγγέλλει ότι εκπροσωπεί το Ισραήλ», κάνοντας λόγο για το φαινόμενο της «προβολής».
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, όταν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγορεί το Ισραήλ ότι καταπατά εδάφη γειτονικών χωρών με στόχο τη δημιουργία του «Μεγάλου Ισραήλ», στην πραγματικότητα αντανακλά τη δική του φιλοδοξία για αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία στο παρελθόν κυριαρχούσε στις ίδιες περιοχές. Παράλληλα, ενώ κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία εις βάρος των Παλαιστινίων, απορρίπτει τη διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αντίστοιχα, όταν καταγγέλλει σχέδια «αλλοίωσης» του τεμένους Αλ Ακσά, αποσιωπά το γεγονός ότι ο ίδιος μετέτρεψε την Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί, παρά τις διεθνείς αντιδράσεις.
Η εμπλοκή της Τουρκίας στη Γάζα
Η Τουρκία, που άλλοτε αποκαλούνταν «ο ασθενής της Ευρώπης», παρουσιάζεται πλέον –κατά τον Σεγκάλ– ως αποσταθεροποιητικός παράγοντας στη Μέση Ανατολή, παρόμοιος με το Κατάρ. Σύμφωνα με αναφορές που επικαλείται η Wall Street Journal, η Άγκυρα έχει βρεθεί στο πλευρό αμφιλεγόμενων δρώντων, έχει στηρίξει τρομοκρατικές οργανώσεις και έχει συμβάλει στην όξυνση περιφερειακών εντάσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται λόγος για τουρκική στήριξη προς το Πακιστάν έναντι της Ινδίας, για κατασκευή στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Σρι Λάνκα, αλλά και –το πιο ανησυχητικό, σύμφωνα με το άρθρο– για τη φιλοξενία και προστασία στελεχών της Χαμάς στο τουρκικό έδαφος.
Το Ισραήλ έχει εκφράσει την κατηγορηματική του αντίθεση στη συμμετοχή Τούρκων στρατιωτικών σε οποιαδήποτε πολυεθνική δύναμη στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αντίστοιχες επιφυλάξεις διατυπώνουν κατ’ ιδίαν και η Σαουδική Αραβία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εκτιμώντας ότι μια χώρα που υποστηρίζει τη Χαμάς από την Κωνσταντινούπολη θα μπορούσε να πράξει το ίδιο και επί του πεδίου στη Γάζα.
Γιατί δεν πρέπει να πωληθούν τα F-35 στην Τουρκία
Ο Σεγκάλ υποστηρίζει ότι η περαιτέρω ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος δεν προμηνύει τίποτα θετικό για την περιφερειακή ασφάλεια. Υπενθυμίζει ότι ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα ανέφερε πρόσφατα, μέσω ανάρτησης στο X, πως οι συνομιλίες για πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία ήταν «καρποφόρες», εξέλιξη που χαρακτηρίζεται ιδιαιτέρως ανησυχητική. Σύμφωνα με ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο, η πιθανότητα έγκρισης της πώλησης ανέρχεται πλέον στο 40%, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι γιατί μια ήδη ισχυρή στρατιωτικά χώρα χρειάζεται ένα τόσο προηγμένο οπλικό σύστημα. Όπως επισημαίνεται, οι ΗΠΑ έχουν εξετάσει αντίστοιχες πωλήσεις σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία, οι οποίες ωστόσο θεωρείται ότι θα χρησιμοποιούσαν τα F-35 αμυντικά, κυρίως έναντι της ιρανικής απειλής. Σε αντίθεση με αυτές, ο Ερντογάν έχει επανειλημμένα υιοθετήσει ρητορική περί «καταστροφής του σιωνιστικού Ισραήλ».
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Άγκυρα έχει εντάξει το Ισραήλ στο «Κόκκινο Βιβλίο» εθνικής ασφάλειας, χαρακτηρίζοντάς το υπαρξιακή απειλή, ενώ έρευνες δείχνουν ότι πάνω από το ένα τρίτο των Τούρκων πολιτών θεωρούν το Ισραήλ τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη χώρα τους.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και να υπονομεύσει το στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ. Ο ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής του Hudson Institute, Μάικλ Ντόραν, έχει υποστηρίξει ότι η Ουάσινγκτον οφείλει να διατηρεί Ισραήλ και Τουρκία σε απόσταση, αν επιθυμεί να αποτρέψει μια μελλοντική σύγκρουση, ακόμη και μεταξύ μαχητικών F-35.
Υπενθυμίζεται τέλος η προειδοποίηση του ιστορικού Μπέρναρντ Λιούις, ήδη από το 2011, ότι η Τουρκία κινδυνεύει να εξελιχθεί σε επιθετική ισλαμική δύναμη. Με δεδομένο ότι ισραηλινά αεροσκάφη αμερικανικής κατασκευής εξουδετέρωσαν πρόσφατα παρωχημένα ιρανικά F-14, το συμπέρασμα που διατυπώνεται είναι σαφές: η περαιτέρω στρατιωτική ενίσχυση μιας ολοένα πιο επιθετικής Τουρκίας με προηγμένα αμερικανικά όπλα θα μπορούσε να αποδειχθεί σοβαρό στρατηγικό σφάλμα.
