«Ουδείς συμβιβασμός» υπήρξε χθες όσον αφορά το ακανθώδες ζήτημα των τομέων της επικράτειας της Ουκρανίας τους οποίους έχει καταλάβει ο στρατός της Ρωσίας κατά τη συνάντηση που είχαν στη Μόσχα ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν κι ο αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος πήγε να παρουσιάσει το σχέδιο της Ουάσιγκτον για να τερματιστεί ο πόλεμος που οδεύει να συμπληρώσει τέσσερα χρόνια. Ο κ. Γουίτκοφ, συνοδευόμενος από τον γαμπρό και σύμβουλο του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ, συζητούσε επί σχεδόν πέντε ώρες στο Κρεμλίνο με τον ρώσο ηγέτη σχετικά με το σχέδιο της Ουάσιγκτον που παρουσιάστηκε πριν από δύο εβδομάδες και έκτοτε έχει υποστεί εκτενή επεξεργασία σε διαβουλεύσεις με ουκρανούς και ευρωπαίους αντιπροσώπους.
«Μπορέσαμε να συμφωνήσουμε για κάποια ζητήματα (...), άλλα προκάλεσαν επικρίσεις, όμως το ουσιαστικό είναι πως έγινε εποικοδομητική συζήτηση και ότι τα μέρη εξέφρασαν τη βούλησή τους να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους», συνόψισε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου για διπλωματικά θέματα Γιούρι Ουσακόφ. Για το ζήτημα των κατεχόμενων ουκρανικών εδαφών --ο ρωσικός στρατός έχει καταλάβει περί το 19% της ουκρανικής επικράτειας-- «δεν έχει επιλεγεί ακόμη ουδείς συμβιβασμός», δεν έχει εξευρεθεί «καμιά λύση», πάντως «ορισμένες αμερικανικές προτάσεις θα μπορούσαν να συζητηθούν», συμπλήρωσε ο κ. Ουσακόφ.
Χαρακτήρισε τη συζήτηση «χρήσιμη», προειδοποιώντας ωστόσο πως «μένει ακόμη πολλή δουλειά» για να κλειστεί συμφωνία, την ώρα που τα ρωσικά στρατεύματα επιταχύνουν την προέλασή τους στα μέτωπα. Μετά τη συνάντησή τους με τη ρωσική ηγεσία στη Μόσχα, οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ εκτιμάται πως πιθανόν να συναντηθούν σήμερα στην Ευρώπη με ουκρανική αντιπροσωπεία, σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην κυβέρνηση στο Κίεβο.
«Είμαστε έτοιμοι»
Μερικές ώρες προτού συναντηθεί με τους Αμερικανούς, ο Βλαντίμιρ Πούτιν απείλησε τους Ευρωπαίους, κατηγορώντας τους πως επιδιώκουν να «εμποδίσουν» τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον για να τερματιστεί ο πόλεμος. «Δεν έχουμε πρόθεση να εμπλακούμε σε πόλεμο με την Ευρώπη, αλλά αν η Ευρώπη το θέλει και αρχίσει (πόλεμο), είμαστε έτοιμοι», πέταξε σε δημοσιογράφους στο περιθώριο οικονομικού φόρουμ. Κι αυτό παρότι ο επικεφαλής του NATO, ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε, δήλωνε νωρίτερα πεπεισμένος ότι οι αμερικανικές προσπάθειες θα «αποκαταστήσουν την ειρήνη στην Ευρώπη». Μια ημέρα νωρίτερα η Ουάσιγκτον δήλωνε «πολύ αισιόδοξη» για το σχέδιο που παρουσίασε πριν από δυο εβδομάδες.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε από την πλευρά του πως η επίλυση της σύρραξης Ρωσίας-Ουκρανίας είναι περίπλοκη υπόθεση. «Δεν είναι εύκολη κατάσταση, πιστέψτε με. Τι κυκεώνας», είπε ο ρεπουμπλικάνος, που διαβεβαίωνε προεκλογικά ότι θα έβαζε τέλος στον πόλεμο «σε μια μέρα». Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υπό μεγάλη πολιτική και διπλωματική πίεση, κατηγόρησε τη Ρωσία πως χρησιμοποιεί τις συνομιλίες για να «αποδυναμώσει τις κυρώσεις» σε βάρος της Μόσχας. Είπε πως θέλει το τέλος του πολέμου και όχι «απλά παύση» των εχθροπραξιών κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ιρλανδία.
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν στα τέλη Οκτωβρίου κυρώσεις σε βάρος δυο ρωσικών κολοσσών του τομέα των υδρογονανθράκων, της Rosneft και της Lukoil, τα πρώτα σημαντικά μέτρα που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο. Ευρωπαίοι τονίζουν πως ευελπιστούν ότι η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ, που θεωρούν πως δείχνει υπερβολική φιλοφροσύνη στον ομόλογό του Πούτιν, δεν θα θυσιάσει την Ουκρανία, που αντιστέκεται στη ρωσική επιθετικότητα, όπως το βλέπουν. Σύμφωνα με τηλεφωνική συνδιάλεξη που αποκαλύφθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου από το πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg, ο Στιβ Γουίτκοφ έδωσε συμβουλές στον διπλωματικό σύμβουλο του Κρεμλίνου Ουσακόφ για το πώς να παρουσιάσει στον πρόεδρο Τραμπ σχέδιο για τη διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Επιτάχυνση
Οι συνομιλίες εκτυλίχτηκαν καθώς τα ρωσικά στρατεύματα σημείωσαν τον Νοέμβριο τη μεγαλύτερη προέλασή τους στα ουκρανικά μέτωπα εδώ κι έναν χρόνο, σύμφωνα με ανάλυση του AFP βασισμένη σε δεδομένα που συγκεντρώνει το αμερικανικό ινστιτούτο για τη μελέτη του πολέμου (ISW), συνεργαζόμενο με το Critical Threats Project (CTP, πρόγραμμα του American Enterprise Institute). Σε έναν μήνα τα ρωσικά στρατεύματα απέσπασαν 701 τετραγωνικά χιλιόμετρα από τις ουκρανικές δυνάμεις, τη μεγαλύτερη έκταση από τον Νοέμβριο του 2024 (όταν είχαν κυριεύσει 725 τετραγωνικά χιλιόμετρα), εξαιρουμένου του πρώτου μήνα του πολέμου, στις αρχές της άνοιξης του 2022. Η Μόσχα διαβεβαίωσε τη Δευτέρα πως κατέλαβε την πόλη Πόκροφσκ, στην ανατολική Ουκρανία, επιμελητειακό κόμβο κλειδί για τα στρατεύματα του Κιέβου, καθώς και τη Βοβτσάνσκ (βορειοανατολικά). Το Κίεβο αντίθετα ανέφερε χθες πως οι μάχες στην Πόκροφσκ συνεχίζονταν.
Τον Νοέμβριο, οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν περισσότερους πυραύλους και drones κατά τη διάρκεια νυχτερινών επιδρομών εναντίον της ουκρανικής επικράτειας από ό,τι τον Οκτώβριο, αθροιστικά 5.660 πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα μακράς εμβέλειας (+2%). Στο εσωτερικό, ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι βρίσκεται σε δύσκολη θέση εξαιτίας σκανδάλου διαφθοράς στο οποίο ενεπλάκησαν στενοί συνεργάτες του κι ανάγκασε τον μέχρι τώρα πανίσχυρο επικεφαλής των υπηρεσιών του Αντρίι Γέρμακ να παραιτηθεί την Παρασκευή. Η τρέχουσα εβδομάδα είναι «κρίσιμη» για την Ουκρανία, έκρινε η επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ Κάγια Κάλας.
