Συνεχή ανάπτυξη στην ευρωζώνη και την ΕΕ, παρά το δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον, δείχνουν οι φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες. Ειδικότερα, η Επιτροπή «βλέπει» αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,4 % στην ΕΕ το 2025 και το 2026 και 1,5 % το 2027. Στην ευρωζώνη, το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,3 % το 2025, 1,2 % το 2026 και 1,4 % το 2027. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται, φθάνοντας στο 2,1% το 2025 και να κυμανθεί γύρω στο 2% το 2027, δηλαδή να σταθεροποιηθεί στο στόχο της ΕΚΤ. Στην ΕΕ, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει οριακά υψηλότερος και να μειωθεί στο 2,2 % το 2027.
«Το παγκόσμιο περιβάλλον εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, αλλά μια ανθεκτική αγορά εργασίας, η βελτίωση της αγοραστικής δύναμης και οι ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης αναμένεται να στηρίξουν τη συγκρατημένη οικονομική ανάπτυξη», τονίζει η Επιτροπή. Επιπλέον, κατά την Επιτροπή, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (RRF) και άλλα ταμεία της ΕΕ αμβλύνουν τις επιπτώσεις της δημοσιονομικής εξυγίανσης σε αρκετά κράτη μέλη. Η στήριξη αυτή στηρίζει την εγχώρια ζήτηση, η οποία αναμένεται να αποτελέσει τον κύριο μοχλό ανάπτυξης. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί σταθερά, υποβοηθούμενη από τους παραπάνω παράγοντες, αλλά και από τη σταδιακή μείωση του ρυθμού αποταμίευσης. Οι επενδύσεις αναμένεται να ανακτήσουν τη δυναμική τους, κυρίως λόγω των μη οικιστικών κατασκευών και των κεφαλαιουχικών δαπανών για εξοπλισμό.
Παράλληλα, η Επιτροπή εκτιμά ότι «η εξαιρετικά ανοικτή οικονομία της ΕΕ παραμένει ευάλωτη στους συνεχιζόμενους εμπορικούς περιορισμούς, αλλά οι εμπορικές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν μεταξύ των ΗΠΑ και των εμπορικών εταίρων τους, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, έχουν μετριάσει ορισμένες από τις αβεβαιότητες που επισκίασαν τις προβλέψεις της περασμένης άνοιξης». Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εμπορικοί φραγμοί έχουν φθάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και η ΕΕ αντιμετωπίζει πλέον υψηλότερους μέσους δασμούς στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ από ό,τι αναμενόταν στις εαρινές προβλέψεις του 2025. Ωστόσο, οι δασμοί στις εξαγωγές της ΕΕ παραμένουν χαμηλότεροι από εκείνους που εφαρμόζονται σε αρκετούς άλλους σημαντικούς παγκόσμιους παράγοντες.
Τα ποσοστά ανεργίας μειώνονται περαιτέρω, καθώς το πρώτο εξάμηνο του 2025, η οικονομία της ΕΕ δημιούργησε 380.000 θέσεις εργασίας. Η απασχόληση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται συγκρατημένα κατά 0,5 % το 2025 και το 2026,προτού επιβραδυνθεί σε 0,4 % το 2027. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω από 5,9 % το 2025 και το 2026 σε 5,8 % το 2027. Η αύξηση των μισθών στην ΕΕ αναμένεται να επιβραδυνθεί, αλλά να παραμείνει πάνω από τον πληθωρισμό, βελτιώνοντας ελαφρώς την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από 3,1 % του ΑΕΠ το 2024 σε 3,4 % έως το 2027, εν μέρει λόγω της αύξησης των αμυντικών δαπανών από 1,5 % του ΑΕΠ το 2024 σε 2 % το 2027. Η Γαλλία αναμένεται να καταγράψει το υψηλότερο στην ευρωζώνη δημοσιονομικό έλλειμμα (-5,5%) το 2025 και ακολουθεί το Βέλγιο με (-5,3%) το 2025. Ωστόσο και η Γερμανία καταγράφει άνοδο του δημοσιονομικού ελλείμματος από (-3,1% το 2025, προβλέπεται να αυξηθεί σε -3,8% το 2027).
Ο δείκτης χρέους της ΕΕ ως προς το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί από 84,5 % το 2024 σε 85 % το 2027, ενώ ο δείκτης της ευρωζώνης αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 88 % σε 90,4 %. Αυτό αντανακλά τα συνεχιζόμενα πρωτογενή ελλείμματα και το γεγονός ότι το μέσο κόστος του δημόσιου χρέους είναι υψηλότερο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Έως το 2027, τέσσερα κράτη μέλη αναμένεται να έχουν δείκτες χρέους άνω του 100 % του ΑΕΠ (Ελλάδα στο 138% του ΑΕΠ, η Ιταλία 137,2% του ΑΕΠ, η Γαλλία 120% του ΑΕΠ και το Βέλγιο 112,2% του ΑΕΠ).
«Το δύσκολο παγκόσμιο περιβάλλον εξακολουθεί να επηρεάζει αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης», τονίζει η Επιτροπή. Η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα όσον αφορά την εμπορική πολιτική εξακολουθεί να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα, καθώς οι δασμοί ενδέχεται να περιορίσουν την ανάπτυξη της ΕΕ περισσότερο από ό,τι αναμενόταν. Ο Επίτροπος Ντομπρόβσκις τόνισε ότι οι οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής επισκιάζονται από «σημαντική αβεβαιότητα» και προειδοποίησε ότι «ο δρόμος είναι γεμάτος πιθανές παγίδες». «Η αβεβαιότητα θα παραμείνει καθοριστικό χαρακτηριστικό τα επόμενα χρόνια και το απαιτητικό εξωτερικό περιβάλλον σημαίνει ότι θα πρέπει να στραφούμε σε εγχώριους παράγοντες για να τροφοδοτήσουμε την ανάπτυξη. Η Ευρώπη πρέπει βασιστεί στις δικές της δυνάμεις και να αναπτύξει τα δικά της δυνατά σημεία», τόνισε ο Λετονός Επίτροπος.
Η Επιτροπή προβλέπει ότι οι αποφάσεις της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ και οι αντιδράσεις άλλων βασικών παραγόντων όπως η Κίνα θα μειώσουν το παγκόσμιο εμπόριο. Αυτή η πρόβλεψη υποθέτει ότι όλοι οι δασμοί που έχουν εφαρμοστεί ή ανακοινωθεί από τις ΗΠΑ μέχρι την καταληκτική ημερομηνία θα παραμείνουν σε ισχύ καθ' όλη τη διάρκεια του ορίζοντα πρόβλεψης. Ο μέσος δασμολογικός συντελεστής που αντιμετωπίζουν οι εξαγωγείς της ΕΕ προς τις ΗΠΑ ανέρχεται σε περίπου 10%. «Αυτό είναι ελαφρώς υψηλότερο από ό,τι την άνοιξη και σημαντικά υψηλότερο από τους μέσους δασμούς πριν αναλάβει τα καθήκοντά της η κυβέρνηση Τραμπ», διευκρίνισε ο Ντομπρόβσκις.
Αναφορικά με την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, η Επιτροπή βλέπει ότι επεκτάθηκε πιο δυναμικά από το αναμενόμενο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025. Οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία, αλλά και η Κίνα, κατέγραψαν ισχυρότερη ανάπτυξη από ό,τι είχε προβλεφθεί προηγουμένως. Ωστόσο, η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέπεται να επιβραδυνθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Στη συνέχεια, θα σταθεροποιηθεί, λόγω των υψηλών δασμών και της αυξημένης πολιτικής αβεβαιότητας. Η παγκόσμια ανάπτυξη -εξαιρουμένης της ΕΕ- προβλέπεται να επιβραδυνθεί, από 3,7% το 2024 σε 3,4% το 2025 και το 2026, πριν υποχωρήσει στο 3,5% το 2027. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ στις ΗΠΑ προβλέπεται να μειωθεί στο 1,8% το 2025, από 2,8% πέρυσι. Ο Β.Ντομπρόβσκις τόνισε ότι η συμβολή της ΕΕ στην παγκόσμια ανάπτυξη παραμένει μέτρια, κάτι το οποίο αντικατοπτρίζει το χάσμα ανάπτυξης μεταξύ της ΕΕ και των ανταγωνιστών της.
