Σχεδόν 200.000 Σύροι πρόσφυγες έχουν επιστρέψει μέχρι στιγμής φέτος στη χώρα τους από τον Λίβανο, μετά την πτώση του καθεστώτος του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, ανακοίνωσε η αναπληρώτρια Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) Κέλι Κλέμεντς. «Από την αρχή του έτους περίπου 200.000 Σύροι έχουν επιστρέψει (στη χώρα τους) από τον Λίβανο, οι περισσότεροι με δική τους πρωτοβουλία», εξήγησε η Κλέμεντς έπειτα από επίσκεψη που πραγματοποίησε στη Συρία. Η ίδια διευκρίνισε ότι «ο αριθμός αυτός αυξάνει πολύ γρήγορα», σημειώνοντας ότι μαζική επιστροφή μεταναστών παρατηρήθηκε στη Χάμα, τη Χομς και το Χαλέπι. Ωστόσο η Κλέμεντς υπογράμμισε ότι η UNHCR δεν ενθαρρύνει τις επιστροφές των Σύρων μεταναστών. «Πρόκειται για μια ατομική απόφαση, την οποία πρέπει να λάβει κάθε οικογένεια», τόνισε.
Οι αρχές του Λιβάνου έχουν καταρτίσει ένα σχέδιο για τον σταδιακό επαναπατρισμό των Σύρων μεταναστών. Εκτιμούν ότι ο συνολικός τους αριθμός ξεπερνά το 1,5 εκατομμύριο εκ των οποίων περισσότεροι από 775.000 έχουν καταγραφεί από τον ΟΗΕ. Το λιβανέζικο σχέδιο προβλέπει την παροχή βοήθειας ύψους 100 δολαρίων σε κάθε πρόσφυγα που επιθυμεί να επαναπατριστεί, από το οποίο εξαιρούνται όμως οι παράτυποι μετανάστες. Όσοι λαμβάνουν το βοήθημα αυτό δεσμεύονται ότι δεν θα επιστρέψουν στον Λίβανο ως αιτούντες άσυλο.
Παράλληλα και η UNHCR υποστηρίζει τους επαναπατρισθέντες, προσφέροντάς τους βοήθεια που κυμαίνεται από μια «μικρή αποζημίωση για την επισκευή σπιτιού» ως οικονομική βοήθεια και την παροχή ειδών πρώτης ανάγκης. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, περίπου το 80% των σπιτιών στη Συρία έχει υποστεί ζημιές και μία οικογένεια στις τρεις έχει ανάγκη από υποστήριξη. «Οι ανάγκες είναι τεράστιες», τόνισε η Κλέμεντς. Η ίδια αποκάλυψε ότι η πλειονότητα των Σύρων προσφύγων παραμένουν στον Λίβανο όπου οι ανάγκες επιμένουν, την ώρα που η διεθνής βοήθεια μειώνεται. «Ο προϋπολογισμός για τον Λίβανο μειώνεται, ενώ αυτός για τη Συρία αυξάνει», σημείωσε.
Όμως η Κλέμεντς διευκρίνισε ότι μέχρι στιγμής έχει συγκεντρωθεί μόνο το ένα πέμπτο με ένα τέταρτο των χρημάτων που απαιτούνται για Συρία φέτος. Υπενθύμισε εξάλλου ότι η UNHCR δεν μπορεί να εκτιμήσει αν η Συρία είναι ασφαλής χώρα. «Υπάρχουν ασφαλείς και ειρηνικές περιοχές και άλλες πολύ λιγότερο ασφαλείς», σχολίασε. Περισσότερα από δύο εκατομμύρια πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισμένοι έχουν επιστρέψει στις εστίες τους στη Συρία μετά την ανατροπή του Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 από έναν συνασπισμό ανταρτών υπό την ηγεσία ισλαμιστών. Παρά τις επιστροφές αυτές, 13,5 εκατ. Σύροι παραμένουν πρόσφυγες εκτός της χώρας τους ή είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι. Οι νέες de facto αρχές έχουν αναλάβει μια χώρα με εξαντλημένη οικονομία, κατεστραμμένες υποδομές όπου η πλειονότητα των κατοίκων ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
