Μια αμφιλεγόμενη πρόταση για τη διάσωση του συνταξιοδοτικού συστήματος της Γερμανίας με την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 70 έτη έχει προκαλέσει έντονες διαμαρτυρίες και απειλεί να αποσταθεροποιήσει τη διχασμένη κυβέρνηση.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει σε μεγάλο βαθμό αποφύγει την «ωρολογιακή βόμβα» της πίεσης στο συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας λόγω γήρανσης του πληθυσμού από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάιο, ανακοινώνοντας αντ’ αυτού μέτρα τόνωσης όπως φορολογικές ελαφρύνσεις για τους ηλικιωμένους Γερμανούς που συνεχίζουν να εργάζονται μετά την ηλικία συνταξιοδότησης.
Ωστόσο, η υπουργός Οικονομίας, Κατερίνα Ράιχε του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU), πρώην στέλεχος ενέργειας που μεγάλωσε στην πρώην κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία, έχει κάνει επανειλημμένες εκκλήσεις αυτό το καλοκαίρι για συγκεκριμένη δράση σχετικά με τα επιδόματα γήρατος, σύμφωνα με την εφημερίδα The Guardian.
«Οι δημογραφικές αλλαγές και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής το καθιστούν αναπόφευκτο: περισσότερα χρόνια εργασίας», δήλωσε στην εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung στα τέλη του περασμένου μήνα. «Πρέπει να εργαζόμαστε περισσότερο και για περισσότερο χρόνο».
Είπε επίσης ότι ένα κορυφαίο οικονομικό think tank, το DIW, είχε υποστηρίξει πριν από δύο δεκαετίες ότι η ελάχιστη ηλικία συνταξιοδότησης θα πρέπει να είναι τα 70 έτη έως το 2025, αλλά ότι αντίθετα οι περισσότεροι Γερμανοί ήταν σε καλό δρόμο για να περάσουν «μόνο» τα δύο τρίτα της ζωής τους στην εργασία, μια έκθεση που χαρακτήρισε απαράδεκτη.
Ο δυσαρεστημένος Μέρτς φέρεται να της ανέφερε ότι πρέπει να λάβει υπόψη τις ανησυχίες του μικρότερου εταίρου του συνασπισμού, των Σοσιαλδημοκρατών (SPD), οι οποίοι στις δημοσκοπήσεις συγκεντρώνουν μόλις 15%.
Αλλά η Ράιχε γνωστή για την ευθύτητά της, επέμεινε ότι για πολλούς Γερμανούς, «η ευτυχία δεν αφορά την πρόωρη συνταξιοδότηση, αλλά το να μπορείς να συνεχίσεις να αξιοποιείς στο έπακρο την εμπειρία σου».
Το SPD δεν περίμενε πολύ για να αντιδράσει, με την ηλικία συνταξιοδότησης να απειλεί να γίνει ένα ευαίσθητο ζήτημα εντός της εύθραυστης κεντροδεξιάς κυβέρνησης συνασπισμού που αντικατέστησε την προηγούμενη τριμερή κυβέρνηση, η οποία κατέρρευσε τον Νοέμβριο.
Ο Γενικός Γραμματέας του SPD, Τιμ Κλύσεντορφ, δήλωσε κατηγορηματικά: «Η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης είναι εκτός συζήτησης για εμάς». Έχει χαρακτηρίσει οποιοδήποτε τέτοιο μέτρο ουσιαστικά ως μείωση των συντάξεων.
Έχει υποστηρίξει την αύξηση των εισφορών στο σύστημα, καθιστώντας το πιο ελκυστικό για τις γυναίκες να εργάζονται πλήρους απασχόλησης, μεταξύ άλλων μέσω της επέκτασης των υπηρεσιών φροντίδας παιδιών και της προώθησης της ευελιξίας στην εργασία.
Διατήρηση της ισορροπίας του δημόσιου συστήματος
Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ένα τέτοιο μέτρο, υποστηρίζοντας ότι η ενσωμάτωση περισσότερων ανθρώπων στο εργατικό δυναμικό, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών, θα συνέβαλε διαρκώς στη διατήρηση της ισορροπίας του δημόσιου συστήματος.
Άλλοι αναλυτές έχουν προτείνει τη μόνιμη σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης με το μέσο προσδόκιμο ζωής, όπως συμβαίνει στην Ολλανδία.
Η Γερμανίδα υπουργός Εργασίας, Μπέρμπελ Μπας, από το SPD, έχει προτείνει την αύξηση των φόρων και την υποχρέωση των ελεύθερων επαγγελματιών, των δημοσίων υπαλλήλων και των βουλευτών να καταβάλλουν εισφορές στο συνταξιοδοτικό σύστημα, προτάσεις που οι συντηρητικοί έχουν απορρίψει από την αρχή.
Ωστόσο, το μήνυμα είναι σαφές: στα μέσα της δεκαετίας του 1990, υπήρχαν τέσσερις εργαζόμενοι που συνεισέφεραν στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για κάθε συνταξιούχο. Το 2020, υπήρχαν μόνο τρεις, και οι προβλέψεις δείχνουν ότι μέχρι το 2035, το ποσοστό θα είναι 2,4.
Η Γερμανία έχει ήδη πάνω από το μέσο όρο συμμετοχή στην αγορά εργασίας μεταξύ των ατόμων ηλικίας 65 έως 69 ετών, με το 21,2% αυτής της ηλικιακής ομάδας να είναι εγγεγραμμένοι ως εργαζόμενοι, σε σύγκριση με 16% στην ΕΕ. Η μέση ηλικία συνταξιοδότησης στη Γερμανία το 2024 ήταν 64,7 έτη.
Τον Μάιο, το κοινοβούλιο της Δανίας έθεσε τη χώρα σε τροχιά για να έχει την υψηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης στην Ευρώπη, ψηφίζοντας νόμο που θα την αύξανε στα 70 έτη έως το 2040.
Τη δεκαετία του 2000, όταν η Γερμανία είχε περισσότερους από 5 εκατομμύρια ανέργους, το SPD ξεκίνησε τις μεγαλύτερες διαρθρωτικές αλλαγές εδώ και δεκαετίες, μεταρρυθμίζοντας την αγορά εργασίας με μια προσέγγιση «καρότου και μαστιγίου» για την ανεργία και αυξάνοντας σταδιακά την ηλικία συνταξιοδότησης στα 67 έτη έως το 2031.
Ο Γενικός Γραμματέας του CDU, Κάρστεν Λίνεμαν, δήλωσε ότι αυτό το είδος «θάρρους» ήταν ξανά απαραίτητο, ελπίζοντας ότι η εξίσου ζοφερή οικονομική κατάσταση της Γερμανίας, τώρα «με την πλάτη στον τοίχο», θα ωθούσε επώδυνες αλλά απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
Αλλά εν μέσω αυξανόμενων φόβων ότι η κάποτε εκθειασμένη εργασιακή ηθική της Γερμανίας θα αποδειχθεί ανεπαρκής για να υποστηρίξει το σύστημα πρόνοιας της, ο Μερτς προκάλεσε δημόσια οργή νωρίτερα φέτος με σχόλια που ερμηνεύτηκαν ευρέως ως επίθεση στους «τεμπέληδες Γερμανούς».
Ο καγκελάριος, ο οποίος γίνεται 70 ετών τον Νοέμβριο, προειδοποίησε σε επιχειρηματικό συνέδριο τον Μάιο: «Δεν θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε την ευημερία αυτής της χώρας με μια τετραήμερη εβδομάδα εργασίας και ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής».
Προσπάθησε να ηρεμήσει το μήνυμά του τον περασμένο μήνα, εξηγώντας ότι δεν έλεγε «όλοι οι Γερμανοί πρέπει να εργάζονται περισσότερο», αλλά μάλλον ότι ο εθνικός μέσος όρος πρέπει να αυξηθεί.
Ο συνασπισμός του έχει δηλώσει ότι θα διασφαλίσει ένα επίπεδο σύνταξης 48% του μέσου εισοδήματος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής έως το 2031, μια υπόσχεση που οι επικριτές έχουν χαρακτηρίσει άδικη για τις μελλοντικές γενιές, χωρίς ένα σαφές σχέδιο για τη διατήρηση του συστήματος.
