Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη μακροχρόνια προοπτική της παγκόσμιας ανάπτυξης, επισημαίνοντας μια ανησυχητική και παρατεταμένη στασιμότητα στις επενδύσεις, που διαμορφώνεται ως το πιο αδύναμο κρίκο του διεθνούς οικονομικού οικοδομήματος. Σύμφωνα με τα τελευταία ευρήματα του οργανισμού, οι καθαρές επενδύσεις υποχώρησαν δραματικά, καταγράφοντας μείωση από 2,5% σε μόλις 1,6% του ΑΕΠ σε παγκόσμιο μέσο όρο. Εξαίρεση στον κανόνα αποτελούν μόνο το Ισραήλ και η Πορτογαλία, που κατάφεραν να επανέλθουν ή και να ξεπεράσουν τα προ κρίσης επίπεδα.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποκομμένο από τις γενικότερες γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Η πολιτική αβεβαιότητα, που εντάθηκε τα τελευταία χρόνια με κορυφαίο παράδειγμα την ασαφή επιβολή δασμών κατά την προεδρία Τραμπ, λειτουργεί αποτρεπτικά για τις επιχειρήσεις, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ανασφάλειας που δεν ευνοεί τη λήψη ρίσκων και τη χάραξη μακρόπνοων στρατηγικών. Οι επενδύσεις έχουν περιοριστεί δραστικά σχεδόν σε όλους τους βασικούς τομείς της οικονομίας, με αποτέλεσμα να παρατηρείται σταδιακή φθορά των φυσικών υποδομών.
Αν και η άνθηση της ψηφιακής τεχνολογίας φαίνεται να προσφέρει κάποιες ελπίδες επαναφοράς της επενδυτικής δυναμικής, εντούτοις, οι δαπάνες σε αυτόν τον τομέα δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν τη συρρίκνωση των υπολοίπων επενδύσεων. Όπως αναφέρει σε σχετικό ρεπορτάζ της η εφημερίδα Financial Times, η στροφή προς την ψηφιοποίηση δεν καλύπτει τα κενά που αφήνει η αδράνεια σε υποδομές και βιομηχανική παραγωγή, αφήνοντας το σύστημα ευάλωτο.
Η προειδοποίηση του ΟΟΣΑ είναι σαφής, αν διατηρηθεί αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, οι πραγματικές επενδύσεις αναμένεται να μειωθούν περαιτέρω κατά 1,4 μονάδες ΑΕΠ έως το 2026. Η τάση που καταγράφεται δείχνει ότι οι επιχειρήσεις στρέφονται ολοένα και περισσότερο προς τη διανομή μερισμάτων αντί για τη χρηματοδότηση νέων παραγωγικών πρωτοβουλιών. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι θεωρητικό· χαρακτηριστικά παραδείγματα όπως ο βρετανικός υδάτινος τομέας και ο ενεργειακός κολοσσός BP επιβεβαιώνουν την προτεραιότητα που δίνεται στην ικανοποίηση των μετόχων, ακόμη και με τίμημα τη μείωση των λειτουργικών δαπανών και την εγκατάλειψη κρίσιμων επενδυτικών σχεδίων.
Η στασιμότητα των επενδύσεων, που ξεκίνησε ήδη από την οικονομική κρίση του 2008 και ενισχύθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας, πλέον εξελίσσεται σε μόνιμο χαρακτηριστικό της παγκόσμιας οικονομίας. Ο ΟΟΣΑ καλεί σε άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις για την αντιστροφή αυτής της πορείας, πριν η επενδυτική ανεπάρκεια παγιωθεί ως το νέο κανονικό με ανυπολόγιστες επιπτώσεις για τις μελλοντικές γενιές.
