Η Δύση χρειάζεται να συνεχίσει να ασκεί πίεση στον ηγέτη της Λευκορωσίας Αλεξάντρ Λουκασένκο στην προσπάθεια να επιβάλει δημοκρατική αλλαγή, όπως είπε στο Ρόιτερς ο πρόσφατα αποφυλακισθείς αντιφρονών Σεργκέι Τιχανόφσκι. Ο Τιχανόφσκι, ο οποίος απελευθερώθηκε τον περασμένο μήνα έπειτα από περισσότερο από πέντε χρόνια στη φυλακή, δήλωσε ότι τώρα δεν είναι η ώρα να σκεφτεί κάποιος να χαλαρώσει τις κυρώσεις εις βάρος του Λουκασένκο, ενός συμμάχου της Ρωσίας ο οποίος κυβερνά το πρώην αυτό σοβιετικό κράτος εδώ και 31 χρόνια. Κατά τον περασμένο χρόνο ο Λουκασένκο απελευθέρωσε περισσότερους από 300 αντικαθεστωτικούς και ακτιβιστές από τις φυλακές. Άλλοι 16, περιλαμβανομένων κάποιων που κρατούνταν για "εξτρεμισμό", έλαβαν χάρη χθες, Τετάρτη.
Ο Τιχανόφσκι, ο οποίος επεδίωξε να είναι υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2020, είναι μακράν ο πιο προβεβλημένος αντιφρονών που έχει απελευθερώσει μέχρι σήμερα ο Λουκασένκο. Η κίνηση αυτή εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα ανταλλάγματα που θα θελήσει ο πρόεδρος και με το πώς θα πρέπει να αντιδράσει η Δύση. "Θα πρέπει να του πουν: θα δεχτείς ακόμη μεγαλύτερη πίεση αν δεν σταματήσεις την καταστολή ... Η απελευθέρωση κρατουμένων δεν αρκεί: πρέπει να σταματήσει τις φυλακίσεις και οι κυρώσεις θα πρέπει να αρθούν μόνο αν συμφωνήσει να προχωρήσει σε κάποιες πολιτικές μεταρρυθμίσεις", είπε ο 46χρονος Τιχανόφσκι σε συνέντευξή του στην πρωτεύουσα της Λιθουανίας, το Βίλνιους. "Η Δύση έχει μια ευκαιρία να επιτύχει τον εκδημοκρατισμό της χώρας" στη Λευκορωσία, πρόσθεσε.
Ο Λουκασένκο λέει ότι δεν υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι στη Λευκορωσία και ότι αυτοί που βρίσκονται στη φυλακή έχουν παραβιάσει τον νόμο κι έχουν επιλέξει οι ίδιοι την τύχη τους. Η εκπρόσωπός του έχει δηλώσει ότι (ο πρόεδρος) απελευθέρωσε τον Τιχανόφσκι "καθαρά για ανθρωπιστικούς λόγους με στόχο την επανένωσή του με την οικογένειά του".
"Ο ΛΟΓΟΣ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΠΛΟ ΜΟΥ"
Η Λευκορωσία, μια χώρα μόλις εννέα εκατομμυρίων κατοίκων, είναι στρατηγικής σημασίας γιατί συνορεύει με τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ Πολωνία, Λιθουανία και Λετονία. Ο Λουκασένκο, ένας στενός σύμμαχος της Ρωσίας, επέτρεψε στον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να εξαπολύσει επίθεση στην Ουκρανία από το έδαφος της Λευκορωσίας κατά τη ρωσική εισβολή το 2022 και αργότερα συμφώνησε να φιλοξενήσει στο έδαφος της χώρας ρωσικές πυρηνικές κεφαλές.
Αφορμή για την απελευθέρωση του Τιχανκόφσκι ήταν μια επίσκεψη στη Λευκορωσία του απεσταλμένου του Τραμπ, του Κιθ Κέλογκ, του πλέον υψηλόβαθμου Αμερικανού αξιωματούχου που επισκέπτεται τη χώρα τα τελευταία πέντε χρόνια και πλέον. Ο Τιχανόφσκι απελευθερώθηκε μαζί με 13 άλλους και μεταφέρθηκαν οδικώς στο σύνορο με την Λιθουανία όπου επανενώθηκε με τη σύζυγό του Σβετλάνα Τιχανόφκσαγια, την εξόριστη ηγέτιδα της αντιπολίτευσης στη Λευκορωσία.
"Απελευθερώνοντας με (ο Λουκασένκο) έδειξε ότι είναι έτοιμος να απελευθερώσει ανθρώπους που τους θεωρεί προσωπικούς του εχθρούς. Εμένα με φυλάκισε για να μου κλείσει το στόμα. Τώρα απελευθέρωσε έναν δυνατό και οπλισμένο άνθρωπο - γιατί ο λόγος μου είναι το όπλο μου ... που σκοπεύω να χρησιμοποιήσω ώστε να καταρρεύσει το καθεστώς, να γίνει δημοκρατική η Λευκορωσία και να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή οικογένεια", δήλωσε ο Τιχανόφσκι. Ο Τιχανκόφσκι προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον το 2020 με τα βίντεο που ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα οποία κατηγορεί την ηγεσία της χώρας. Ο ίδιος λέει ότι στόχος του είναι να ενθαρρύνει εναλλακτικές απόψεις εντός της χώρας, όπου οι αντίπαλοι της κυβέρνησης κινδυνεύουν με φυλάκιση.
Ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα εκτιμούν ότι περίπου 1.150 επικριτές της κυβέρνησης παραμένουν στη φυλακή. Πολλοί Λευκορώσοι έχουν "χάσει την πίστη και τον ενθουσιασμό τους", λέει ο Τιχανόφσκι. "Πρέπει να διεισδύσουμε... Ο πόλεμος πρέπει να διεξαχθεί μέσα στα κεφάλια των ανθρώπων". Πολύ αδυνατισμένος, αφού από τα 135 κιλά, που ζύγιζε όταν μπήκε στη φυλακή, σήμερα ζυγίζει μόλις 77, ο Τιχανόφσκι ξεσπάει σε λυγμούς στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά την απελευθέρωσή του, όταν περιγράφει πως η 9χρονη κόρη του δεν τον αναγνώρισε όταν επέστρεψε στο σπίτι. "Αρχίζω να νιώθω κουρασμένος το μεσημέρι. Χρειάζομαι ύπνο. Αλλά η αγάπη των δικών μου ανθρώπων, της συζύγου και των παιδιών μου, με βοηθάει ψυχολογικά. Αναρρώνω γρήγορα", λέει στο Ρόιτερς.
