Οι σαρωτικές υποσχέσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προσκρούουν μετωπικά στην πραγματικότητα της διακυβέρνησης, σύμφωνα με τους New York Times. Ως υποψήφιος πρόεδρος, υποσχέθηκε μια οικονομική «έκρηξη που δεν έχει ξαναγίνει». Όμως, οκτώ εβδομάδες μετά την έναρξη της προεδρίας του, ο Τραμπ αρνείται να αποκλείσει μια ύφεση – μια εντυπωσιακή αλλαγή στον τόνο και το μήνυμα για έναν άνθρωπο που υποσχέθηκε να «κάνει την Αμερική και πάλι προσιτή».
Όπως σημειώνουν σε ανάλυσή τους οι New York Times, τα σχόλιά του έρχονται την ώρα που το χρηματιστήριο καταρρέει -ο S&P 500 υποχώρησε 2,7% τη Δευτέρα μετά από πτώση 3,1% την περασμένη εβδομάδα- και οι ηγέτες των επιχειρήσεων τρομάζουν για την αβεβαιότητα σχετικά με τους δασμούς του. Ακόμα και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι, οι οποίοι φοβούνται αντίποινα αν εναντιωθούν στον Τραμπ, έχουν αρχίσει να εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τις εισφορές του.
Η στιγμή αποτυπώνει μια θεμελιώδη πρόκληση για τον Τραμπ, έναν σόουμαν που δίνει απόλυτες και σαρωτικές υποσχέσεις, που αναπόφευκτα προσκρούουν στην πραγματικότητα της διακυβέρνησης.
Η οικονομία που κληρονόμησε ο Τραμπ βρισκόταν, σύμφωνα με πολλά πρότυπα, σε σταθερή κατάσταση, με χαμηλή ανεργία, μέτρια ανάπτυξη και πληθωρισμό που, αν και εξακολουθεί να είναι υψηλότερος από αυτόν που επιθυμεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, είχε μειωθεί σημαντικά. Αλλά η αβεβαιότητα που οι πολιτικές του έχουν επιφέρει στις προοπτικές είναι μια τρανταχτή αντίθεση με την εικόνα που ζωγράφισε ο Τραμπ στην προεκλογική εκστρατεία, όπως αναφέρει η ανάλυση.
«Θα ξεκινήσουμε μια νέα εποχή με υψηλά εισοδήματα», δήλωσε ο Τραμπ σε μια συγκέντρωση τον Οκτώβριο.
«Πλούτος που εκτοξεύεται. Εκατομμύρια και εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας και μια ακμάζουσα μεσαία τάξη. Θα έχουμε μια άνθηση όπως δεν είχαμε ποτέ άλλοτε».
Αυτός ο όρκος για τη δημιουργία οικονομικής άνθησης έχει έρθει σε σύγκρουση, τουλάχιστον προς το παρόν, με το αγαπημένο οικονομικό εργαλείο του προέδρου: τους δασμούς. Τους υποσχέθηκε και αυτούς κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας και, όπως προειδοποίησαν οι οικονομολόγοι, αποτελούν τον κύριο παράγοντα των θολών οικονομικών προοπτικών της χώρας. Οι προβλέψεις τόσο της JP Morgan όσο και της Goldman Sachs λένε ότι μια ύφεση κατά το επόμενο έτος έχει γίνει πιο πιθανή εξαιτίας των δασμών του Τραμπ.
Μέχρι στιγμής, ο πρόεδρος φαίνεται να προσπαθεί να περιορίσει τις προσδοκίες. Σε συνέντευξη που προβλήθηκε την Κυριακή στο Fox News, ο Τραμπ υποχώρησε, όταν ρωτήθηκε αν αναμένει ύφεση φέτος.
«Μισώ να προβλέπω τέτοια πράγματα», είπε. «Υπάρχει μια μεταβατική περίοδος, διότι αυτό που κάνουμε είναι πολύ μεγάλο. Επιστρέφουμε τον πλούτο στην Αμερική. Αυτό είναι μεγάλο πράγμα. Και πάντα υπάρχουν περίοδοι που χρειάζονται λίγο χρόνο. Χρειάζεται λίγος χρόνος, αλλά νομίζω ότι θα είναι σπουδαίο για εμάς».
Στην ομιλία του την περασμένη εβδομάδα σε κοινή συνεδρίαση του Κογκρέσου, ο κ. Τραμπ αναγνώρισε ότι οι δασμοί θα προκαλέσουν «μια μικρή αναστάτωση». Αλλά είπε: «Είμαστε εντάξει με αυτό. Δεν θα είναι κάτι πολύ μεγάλο».
Ακόμα και καθώς οι αγορές βυθίζονται, οι παγκόσμιοι ηγέτες εξεγείρονται και οι επιχειρηματίες μιλούν, ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν σχεδιάζει να αλλάξει τη στρατηγική του για τους δασμούς. Επέβαλε ευρείς δασμούς στον Καναδά, το Μεξικό και την Κίνα την περασμένη εβδομάδα και ορκίστηκε να προχωρήσει σε περισσότερους τον επόμενο μήνα. Όμως ο Τραμπ, ο οποίος έχει την τάση να αλλάζει θέσεις κατά το δοκούν, έχει ήδη αντιστρέψει την πορεία του σε ορισμένους από τους δασμούς και θα μπορούσε να το κάνει ξανά.
Ο Τραμπ, ο οποίος χτύπησε το καμπανάκι έναρξης του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης τον Δεκέμβριο, παρακολουθεί στενά τη χρηματιστηριακή αγορά. Στην πρώτη του θητεία, επεσήμαινε τακτικά την ευημερούσα χρηματιστηριακή αγορά ως απόδειξη της επιτυχίας του. Πολλοί επιχειρηματίες συσπειρώθηκαν πίσω από την εκστρατεία του Τραμπ λόγω της πεποίθησής τους ότι θα έθετε ως προτεραιότητα τα οικονομικά τους συμφέροντα, αλλά τώρα ορισμένοι διευθύνοντες σύμβουλοι και ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων διαμαρτύρονται για τον οικονομικό πόνο που θα επιφέρουν οι δασμοί του.
Τις τελευταίες ημέρες, οι κορυφαίοι σύμβουλοι του Τραμπ προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις αγορές και τους επιχειρηματίες. Ο Χάουαρντ Λούτνικ, υπουργός Εμπορίου, δήλωσε την Κυριακή ότι δεν υπάρχει «καμία πιθανότητα» ύφεσης. Ο Σκοτ Μπέσεντ, ο υπουργός Οικονομικών, δεν ήταν τόσο ανένδοτος, λέγοντας την Παρασκευή ότι θα υπάρξει μια «φυσική προσαρμογή», καθώς η οικονομία θα περάσει μια «περίοδο αποτοξίνωσης» που θα βασίζεται στις κρατικές δαπάνες.
«Η πλήρης πίεση από τον πρόεδρο και τους υποστηρικτές του αυτό το Σαββατοκύριακο σηματοδοτεί ότι δέχονται μεγάλη πίεση από ανθρώπους που ακούνε – τη χρηματιστηριακή αγορά, τους Ρεπουμπλικάνους νομοθέτες και τους επιχειρηματίες», δήλωσε η Κέιτ Καλούκεβιτς, ανώτερη διευθύνουσα σύμβουλος της McLarty Associates, μιας συμβουλευτικής εταιρείας.
Η Καλούκεβιτς, η οποία εργάστηκε στο Εθνικό Οικονομικό Συμβούλιο κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, δήλωσε ότι τα σχόλια του προέδρου και των βοηθών του υποδηλώνουν ότι δεν σκοπεύουν να αλλάξουν πορεία ως απάντηση στην αυξανόμενη ανησυχία.
Το ερώτημα που πλανάται πάνω από την Ουάσινγκτον είναι πόσο καιρό ο Τραμπ μπορεί να αντέξει μια πτωτική χρηματιστηριακή αγορά – και την επακόλουθη αρνητική κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης που τη συνοδεύει.
«Δεν ξέρω», δήλωσε ο Στίβεν Μουρ, οικονομολόγος στο Heritage Foundation, ο οποίος είναι πρώην οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ. «Είναι μια καλή ερώτηση. Είμαι βέβαιος ότι ο πρόεδρος ανησυχεί για τις απώλειες στο χρηματιστήριο τις τελευταίες 10 ημέρες. Όλοι μας ανησυχούμε».
