Τις ανησυχίες του για το ενδεχόμενο η Ευρώπη να οδηγείται σε ακόμη μια οικονομική κρίση, εξαιτίας του χρέους που αντιμετωπίζουν χώρες της Ευρωζώνης εξέφρασε ο Φρίντριχ Μερτς, ο πιθανός επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας. "Δεν μπορούμε να είμαστε τόσο απρόσεκτοι με τα δημόσια οικονομικά μας, όπως κάποιοι άλλοι, έχω αρχίσει να ανησυχώ πολύ", είπε ο Μερτς στο Politico.
Δεν κατονόμασε τις άλλες χώρες για τις οποίες μιλούσε, αλλά έξι στην ΕΕ -Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα, Βέλγιο, Ισπανία και Πορτογαλία- έχουν χρέος μεγαλύτερο από το ετήσιο ΑΕΠ τους. "Η επόμενη οικονομική κρίση έρχεται σίγουρα", είπε. "Θα είναι μια κρίση δημόσιου χρέους. Δεν ξέρουμε πότε θα έρθει. Δεν ξέρουμε από πού θα έρθει, αλλά θα έρθει".
Με πέντε ημέρες να απομένουν πριν από τις εκλογές στη Γερμανία, οι δηλώσεις του Μερτς έρχονται εν μέσω συζητήσεων για μεταρρύθμιση του λεγόμενου φρένου χρέους της Γερμανίας, του αυστηρού δημοσιονομικού κανόνα που περιορίζει τον καθαρό διαρθρωτικό δανεισμό της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στο 0,35% του ΑΕΠ.
Η συζήτηση αυτή έχει καταστεί ακόμη πιο επείγουσα λόγω των πιέσεων των ΗΠΑ προς την ΕΕ να αυξήσει τη χρηματοδότηση της δικής της άμυνας. Αυτό αποτελεί τεράστια πρόκληση για τη Γερμανία, καθώς οι πολιτικοί της εξακολουθούν να αναζητούν τρόπους για να τηρήσουν τη δέσμευση προς το ΝΑΤΟ να επενδύουν το ισοδύναμο του 2% του ΑΕΠ στην άμυνα μετά το 2027. Το Βερολίνο δημιούργησε ένα ειδικό ταμείο 100 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό του γερμανικού στρατού μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, βοηθώντας την επίτευξη του στόχου, αλλά το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων έχει ήδη δεσμευτεί. Η χώρα θα χρειαστεί να δαπανά επιπλέον 30 δισ. ευρώ ετησίως.
Η ανάγκη για ανάπτυξη
Ο Μερτς δεν απέκλεισε τη μεταρρύθμιση του φρένου χρέους, αλλά δήλωσε ότι θα πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις - μεταξύ άλλων στον τομέα των δαπανών για τους πρόσφυγες και τα επιδόματα ανεργίας.
"Η σειρά των θεμάτων πρέπει να είναι σαφής - το πρώτο ερώτημα που πρέπει να θέσουμε τώρα είναι τι περιθώρια έχουμε από την πλευρά των δαπανών;", είπε και πρόσθεσε: "Η βασική απάντηση για τα πάντα είναι η οικονομική ανάπτυξη. Και ενσωματώνω τα πάντα πρώτα σε αυτό. Και στη συνέχεια μπορούμε να μιλήσουμε για πολλά άλλα θέματα".
Οι δύο πιο πιθανές επιλογές του Μερτς για έναν μικρότερο εταίρο συνασπισμού - το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) του καγκελάριου Όλαφ Σολτς και οι Πράσινοι - υποστηρίζουν, ωστόσο, εδώ και καιρό ότι οι προκλήσεις της Γερμανίας δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς την τροποποίηση του συνταγματικού ορίου δανεισμού. Το θέμα είναι επομένως πιθανό να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον συνασπισμό.
Το κόμμα είχε "ήδη κάνει προετοιμασίες για διάφορα σενάρια", είπε. Ανεξάρτητα από τη σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης, ο Μερτς απέκλεισε μια δεύτερη θητεία του υπουργού Οικονομίας, Ρόμπερτ Χάμπεκ, ο οποίος είναι ο επικεφαλής υποψήφιος των Πρασίνων και έχει εργαστεί για να συνδέσει την οικονομία με την πολιτική για το κλίμα.
"Δεν θα συνεχιστεί μόνο η οικονομική πολιτική του Ρόμπερτ Χάμπεκ, αλλά θα διακοπεί και η δομή του υπουργείου αυτού με την οικονομία και το κλίμα κάτω από μία στέγη", δήλωσε ο Μερτς. "Αυτή η κατασκευή είναι εξαρχής μια λανθασμένη κατασκευή".
Ο όρκος του Μερτς να θέσει την οικονομία πάνω από το κλίμα αποτελεί σημαντική πρόκληση για έναν πιθανό συνασπισμό CDU-Πράσινων, όπως και ο Μάρκους Σέντερ -ο ηγέτης των Βαυαρών συντηρητικών- ο οποίος έχει αποκλείσει εδώ και καιρό μια τέτοια συμμαχία.
Υπάρχουν επίσης μεγάλες διαφορές στις θέσεις τους για το μεταναστευτικό, με τον Μερτς να υπόσχεται να κλείσει τα σύνορα της Γερμανίας από την πρώτη ημέρα της θητείας του και τους Πράσινους να θεωρούν τέτοια σχέδια παράνομα, καθιστώντας πιο πιθανό έναν συνασπισμό με το κεντροαριστερό SPD - οι ηγέτες του οποίου έχουν πρόσφατα υιοθετήσει πιο σκληρή στάση για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
"Ο αριθμός των ανθρώπων που έρχονται σε εμάς πρέπει να μειωθεί, και μάλιστα γρήγορα", δήλωσε ο Μερτς. "Πολλές άλλες χώρες έχουν δείξει ότι αυτό μπορεί να γίνει. Γιατί να μην πετύχει και στη Γερμανία;"
Ο Μερτς δήλωσε ότι θα κρατούσε τους αιτούντες άσυλο που έχουν χαρακτηριστεί ως δυνητικά επικίνδυνοι από τις αρχές της χώρας, θα συνέχιζε τις απελάσεις σε χώρες με τις οποίες η Γερμανία δεν συνεργάζεται μέχρι σήμερα επειδή κυβερνώνται από εξτρεμιστές, όπως οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, και θα συναντούσε άλλες κυβερνήσεις για τη σύναψη συμφωνιών για τη μετανάστευση, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.
