Οι ευρωπαίοι εισαγγελείς διερευνούν καταγγελίες για ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για το εμβόλιο κατά του Covid-19, μεταδίδει το Politico, επικαλούμενο πληροφορίες από εκπρόσωπο της εισαγγελίας της Λιέγης.
Ερευνητές από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ανέλαβαν την υπόθεση από τους Βέλγους εισαγγελείς που ερευνούν την Πρόεδρο της Κομισιόν για «παρέμβαση σε δημόσιες λειτουργίες, καταστροφή SMS, διαφθορά και σύγκρουση συμφερόντων», σύμφωνα με νομικά έγγραφα που ήρθαν σε γνώση του POLITICO και του εκπροσώπου της εισαγγελίας της Λιέγης. Ενώ οι εισαγγελείς της EPPO διερευνούν φερόμενα ποινικά αδικήματα, κανείς δεν έχει κατηγορηθεί ακόμη σε σχέση με την υπόθεση.
Η έρευνα ξεκίνησε αρχικά από τις βελγικές δικαστικές αρχές στη Λιέγη στις αρχές του 2023 μετά από καταγγελία που υπέβαλε ο λομπίστας Frédéric Baldan (αμφισβητίας του εμβολίου και των επιδράσεων του).
Η καταγγελία του Baldan επικεντρώθηκε σε μια φερόμενη ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του CEO της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, εν όψει της μεγαλύτερης συμφωνίας εμβολίων της ΕΕ στο απόγειο της πανδημίας Covid-19, σε μια υπόθεση που ονομάστηκε «Pfizergate».
Οι New York Times, οι οποίοι πρώτοι αποκάλυψαν ότι η ανταλλαγή μηνυμάτων πραγματοποιήθηκε, καθώς φον ντερ Λάιεν και Μπουρλά είχαν φθάσει σε αδιέξοδο σχετικά με τους όρους της συμφωνίας, κατέθεσαν και αυτοί αγωγή κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αφού αρνήθηκε να αποκαλύψει το περιεχόμενο των μηνυμάτων μετά από αίτημα πρόσβασης σε έγγραφα.
Η είδηση ότι η EPPO αναλαμβάνει την υπόθεση, θέτει υπό στενό έλεγχο τον ρόλο της προέδρου της Κομισιόν στη συμφωνία για το εμβόλιο, η οποία είχε εκτιμώμενη αξία άνω των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η EPPO ηγείται πανευρωπαϊκών ερευνών για οικονομικά εγκλήματα, και θεωρητικά θα μπορούσε να ελέγξει τηλέφωνα και άλλο σχετικό υλικό από γραφεία της Επιτροπής ή σε άλλες χώρες της Ευρώπης, όπως η γενέτειρα της φον ντερ Λάιεν, Γερμανία. Η εξέλιξη έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή για την επικεφαλής της Κομισιόν, καθώς έχει θέσει εκ νέου υποψηφιότητα για μια δεύτερη θητεία.
Η Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να αποκαλύψει το περιεχόμενο των γραπτών μηνυμάτων ή ακόμη και να επιβεβαιώσει την ύπαρξή τους.
Η συμφωνία, η οποία συνήφθη στο απόγειο της πανδημίας, το 2021, θεωρήθηκε αρχικά ως θρίαμβος για τη φον ντερ Λάιεν. Ωστόσο, η τεράστια ποσότητα εμβολίων που αγοράστηκε έχει προκαλέσει έκτοτε επικρίσεις, με το Politico να αποκαλύπτει στα τέλη του περασμένου έτους ότι «χάθηκαν» δόσεις αξίας τουλάχιστον 4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Έκτοτε, η σύμβαση για το εμβόλιο με την Pfizer έχει επαναδιαπραγματευτεί.
Οι υποστηρικτές της διαφάνειας και ορισμένοι πολιτικοί της αντίπαλοι προσπάθησαν να ασκήσουν πίεση στην επικεφαλής της Κομισιόν να μιλήσει για την υπόθεση, αλλά η φον ντερ Λάιεν το έχει μέχρι στιγμής αποφύγει. Απαντώντας σε ευθεία ερώτηση που της έθεσε η ιστοσελίδα, σχετικά με τα γραπτά μηνύματα που αγνοούνται, η φον ντερ Λάιεν απάντησε: «Ό,τι είναι απαραίτητο σχετικά με αυτό έχει ειπωθεί και ανταλλαχθεί. Και θα περιμένουμε τα αποτελέσματα».
Το 2022, η EPPO είχε ανακοινώσει ότι εξετάζει την προμήθεια εμβολίων της Ε.Ε. γενικότερα, αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που το γραφείο συνδέεται ξεκάθαρα με το Pfizergate, με την υπόθεση τώρα να συγκεντρώνει πολλά διαφορετικά νομικά, πολιτικά και οικονομικά σκέλη — και να διασταυρώνεται και με τις αγωγές που κατέθεσε ο φαρμακευτικός κολοσσός Pfizer κατά της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, για μη καταβολή πληρωμών για εμβόλια καθώς οι δύο χώρες διέκοψαν τις παραλαβές, επικαλούμενες την υπερπροσφορά και την οικονομική πίεση από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πάντως απάντησε σε σχετική ερώτηση ότι η Κομισιόν δεν είχε καμία γνώση για πιθανές διαδικασίες, πέρα από άρθρα του Τύπου.
Η ουγγρική κυβέρνηση δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ Pfizer και EPPO αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
