Εξέλιξη άνευ προηγουμένου στην ιστορία του αμερικανικού Κογκρέσου: ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο Κέβιν Μακάρθι, παύθηκε χθες Τρίτη από το αξίωμά του, μετατράπηκε σε θύμα των αδελφοκτόνων συγκρούσεων στην παράταξή του.
Έπειτα από διάλογο που σημαδεύτηκε από σκληρές συγκρούσεις στελεχών της αμερικανικής δεξιάς στο ημικύκλιο, 216 μέλη του σώματος ψήφισαν υπέρ της αποπομπής του, συμπεριλαμβανομένων οκτώ Ρεπουμπλικάνων, έναντι 210 τα οποία τάχθηκαν κατά.
Ακόμη κι αφού ανακοινώθηκε το –ιστορικό– αποτέλεσμα, ο Κέβιν Μακάρθι παρέμεινε χαμογελαστός, πλαισιωμένος από μέλη του κόμματός του, που τον επαινούσαν και του έσφιγγαν το χέρι.
Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας εγκαινιάζει περίοδο αναταράξεων στην κάτω Βουλή των ΗΠΑ, όπου θα πρέπει να εκλεγεί αντικαταστάτης του, υπόθεση που αναγγέλλεται ιδιαίτερα περίπλοκη.
Η εξέλιξη ακολούθησε την κατάθεση από βουλευτή της αμερικανικής σκληρής δεξιάς, τον Ματ Γκετζ, πρότασης μομφής για την αποπομπή από το αξίωμά του του «speaker», παρότι ανήκουν στο ίδιο κόμμα.
Ο κ. Γκετζ, ο οποίος εκλέγεται στη Φλόριντα, πρόσαπτε κυρίως στον Κέβιν Μακάρθι πως διαπραγματεύτηκε με τους Δημοκρατικούς προσωρινό προϋπολογισμό για την χρηματοδότηση του ομοσπονδιακού κράτους, κάτι στο οποίο εναντιώνονταν αρκετοί συντηρητικοί, και ακόμη πως έκλεισε «μυστική συμφωνία» με τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για τη χρηματοδότηση της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία.
Η δεξιά πτέρυγα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος τάσσεται εναντίον της εκταμίευσης περαιτέρω κεφαλαίων για το Κίεβο, κρίνοντας πως τα χρήματα αυτά πρέπει να διατεθούν για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού.
Δεν είχε καμιά απολύτως σημασία το ότι τεράστια πλειοψηφία της κοινοβουλευτικής ομάδας του Κέβιν Μακάρθι τον υποστήριξε δημόσια: οι τραμπικοί διαθέτουν de facto βέτο στη Βουλή, με δεδομένη την ισχνή πλειοψηφία των Ρεπουμπλικάνων στο σώμα αυτό της αμερικανικής εθνικής αντιπροσωπείας.
Καμιά στήριξη από τους Δημοκρατικούς
Ο κ. Μακάρθι έμοιαζε για κάποιο διάστημα να λογαριάζει πως θα σώσει το κεφάλι του, ελπίζοντας πως θα επικρατούσαν πολιτικοί υπολογισμοί και οι Δημοκρατικοί θα του προσέφεραν υποστήριξη, έστω οριακή, με αντάλλαγμα παραχωρήσεις.
Τίποτα τέτοιο δεν συνέβη.
«Επαφίεται στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα να τερματίσει των εμφύλιο πόλεμο των Ρεπουμπλικάνων στη Βουλή», ξεκαθάρισε ο ηγέτης των Δημοκρατικών στο σώμα, ο Χακίμ Τζέφρις, έπειτα από μακρά συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής του ομάδας χθες Τρίτη.
«Οι λόγοι να αφήσουμε τους Ρεπουμπλικάνους να χειριστούν τα δικά τους προβλήματα είναι αναρίθμητοι. Ας τους αφήσουμε να κυλιούνται στον βούρκο της ανικανότητάς τους και της αδυναμίας τους να κυβερνήσουν», πέταξε, ανελέητα, η προοδευτική βουλεύτρια Πραμίλα Τζάιαπαλ.
Πιστοποιώντας τον διχασμό στο GOP, Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές διαδέχονταν ο ένας τον άλλο στο βήμα για να υπερασπιστούν ή να κατακεραυνώσουν τον Κέβιν Μακάρθι.
«Είμαστε στο χείλος του γκρεμού. Δεν απομένουν παρά μερικά λεπτά για να έρθουμε στα συγκαλά μας και να αποφύγουμε αυτόν τον πολύ σοβαρό κίνδυνο», τόνιζε πριν από την ψηφοφορία ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Τομ Μακλίντοκ.
Αν περάσει η πρόταση μομφής, προειδοποιούσε, η Βουλή «θα παραλύσει», οι Δημοκρατικοί θα «ευφρανθούν για τις δυσλειτουργίες των Ρεπουμπλικάνων» και «οι πολίτες θα αηδιάσουν, και θα υπάρχει λόγος», πρόσθετε.
Ο συνάδελφός του Τομ Κόουλ προειδοποιούσε εναντίον του «χάους» στο οποίο προεξοφλούσε πως θα βυθιστούν το σώμα και οι Ρεπουμπλικάνοι αν περνούσε η πρόταση μομφής.
«Το χάος είναι ο πρόεδρος (της Βουλής) Μακάρθι», αντέτεινε ο Ματ Γκετζ. «Το χάος είναι κάποιος στον οποίο δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη κανένας», σφυροκόπησε.
Τι επιφυλάσσει το μέλλον στον Κέβιν Μακάρθι;
Η εσωκομματική σύγκρουση που μετατράπηκε σε κεντρικό θέμα της αμερικανικής πολιτικής επικαιρότητας προκάλεσε την αντίδραση του Ρεπουμπλικάνου πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
«Γιατί οι Ρεπουμπλικάνοι συγκρούνται πάντα μεταξύ τους και όχι με τους Δημοκρατικούς της ριζοσπαστικής αριστεράς που καταστρέφουν τη χώρα μας;», διερωτήθηκε μέσω της πλατφόρμας Truth Social, προσωπικού του δημιουργήματος.
Τέτοια ψηφοφορία είχε να γίνει πάνω από έναν αιώνα στις ΗΠΑ, από το 1910· και ουδέποτε είχε παυθεί πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων από το αξίωμα.
Μπορεί ο 58χρονος Κέβιν Μακάρθι να δοκιμάσει να επιστρέψει στο αξίωμα που μόλις έχασε; Τουλάχιστον στη θεωρία, τίποτε δεν τον εμποδίζει να είναι εκ νέου υποψήφιος.
Αλλά το εγχείρημα θα ήταν κοπιώδες και γεμάτο κινδύνους. Ήδη τον Ιανουάριο, για να αναλάβει το αξίωμα αναγκάστηκε να κάνει τεράστιες παραχωρήσεις σε περίπου είκοσι τραμπικούς, συμπεριλαμβανομένης της εκχώρησης της δυνατότητας σε οποιοδήποτε μέλος τους να κινήσει διαδικασία αποπομπής του. Υπόσχεση που τελικά οδήγησε στην πτώση του χθες.
Κατά την ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Politico, ο ενδιαφερόμενος δεν θα είναι εκ νέου υποψήφιος για το αξίωμα του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο Κέβιν Μακάρθι, επιβεβαίωσε σε δημοσιογράφους πως δεν πρόκειται να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. «Αγωνίστηκα για αυτά που πιστεύω», δήλωσε . «Πιστεύω πως μπορώ να συνεχίσω τον αγώνα, αλλά ίσως με διαφορετικό τρόπο», πρόσθεσε ο βαρόνος της αμερικανικής δεξιάς.
Η αποπομπή του «speaker» χθες –εξέλιξη άνευ προηγουμένου στην αμερικανική πολιτική ιστορία– απειλεί να παραλύσει το νομοθετικό έργο, την ώρα που επαπειλείται εκ νέου shutdown, παράλυση του ομοσπονδιακού κράτους, περί τη 17η Νοεμβρίου, εάν δεν εγκριθεί νέος προσωρινός προϋπολογισμός.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε πως ο Δημοκρατικός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν θέλει να υπάρξει εκλογή νέου προέδρου του σώματος «γρήγορα». Το πρόσωπο που κατέχει τη θέση αυτή είναι δεύτερο στη σειρά για τη διαδοχή του προέδρου, μετά την αντιπρόεδρο, αν υπάρξει τέτοια ανάγκη.
