Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ανέτρεψε την απόφαση-ορόσημο του 1973 στην υπόθεση Ρόου κατά Γουέιντ που αναγνώρισε το συνταγματικό δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση και τη νομιμοποίησε σε όλη τη χώρα, δίνοντας μια σημαντική νίκη στους Ρεπουμπλικάνους και στους συντηρητικούς θρησκευόμενους που θέλουν να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν τη διαδικασία.
Με ψήφους 6-3 της συντηρητικής πλειοψηφίας το δικαστήριο επικύρωσε τον υποστηριζόμενο από τους Ρεπουμπλικάνους νόμο του Μισισίπι που απαγορεύει την άμβλωση μετά τη 15η εβδομάδα κύησης. Οι δικαστές απεφάνθησαν πως η απόφαση στην υπόθεση Ρόου κατά Γουέιντ που επέτρεπε τις αμβλώσεις προτού το έμβρυο γίνει βιώσιμο εκτός μήτρας --ανάμεσα στην 24η και 28η εβδομάδα της κύησης-- ήταν λάθος επειδή το Σύνταγμα των ΗΠΑ δεν κάνει καμία ειδική αναφορά στα δικαιώματα άμβλωσης.
Ένα προσχέδιο της απόφασης που ανέφερε πως το δικαστήριο ήταν πιθανό να ανατρέψει την απόφαση διέρρευσε τον Μάιο, προκαλώντας πολιτική καταιγίδα.
Ο νόμος του Μισισίπι μπλοκαρίστηκε από κατώτερα δικαστήρια ως παραβίαση του δεδικασμένου του Ανώτατου Δικαστηρίου για τα δικαιώματα άμβλωσης.
Η Jackson Women's Health Organization, η μοναδική κλινική αμβλώσεων που παραμένει στο Μισισισίπι προσέφυγε εναντίον του νόμου του 2018 και είχε την υποστήριξη της κυβέρνησης του Δημοκρατικού Προέδρου Τζο Μπάιντεν στο Ανώτατο Δικαστήριο. Ο νόμος επιτρέπει τις αμβλώσεις όταν υπάρχει "ιατρικός λόγος έκτακτης ανάγκης" ή "σοβαρή ανωμαλία του εμβρύου" αλλά δεν προβλέπει εξαίρεση για τις εγκυμοσύνες που είναι αποτέλεσμα βιασμού ή αιμομιξίας.
Ομοσπονδιακός δικαστής απέρριψε το 2018 τον νόμο επικαλούμενος το δεδικασμένο στην υπόθεση Ρόου. Το πέμπτο εφετείο με έδρα τη Νέα Ορλεάνη κατέληξε το 2019 στο ίδιο συμπέρασμα.
Η απόφαση Ρόου κατά Γουέιντ αναγνώρισε το δικαίωματα στην ιδιωτικότητα βάσει του Συντάγματος των ΗΠΑ που προστατεύει τη δυνατότητα της γυναίκας να τερματίσει την εγκυμοσύνη της. Το Ανώτατο Δικαστήριο σε μια απόφαση το 1992 (Planned Parenthood of Southeastern Pennsylvania v. Casey) επανεβεβαίωσε το δικαίωμα στην άμβλωση και απαγόρευσε τους νόμους που επιβάλλουν ένα "υπερβολικό βάρος" στην πρόσβαση στην άμβλωση.
Στο εξής το δικαίωμα στις αμβλώσεις θα καθορίζεται από τις πολιτείες, εκτός εάν το Κογκρέσο αποφασίσει διαφορετικά.
Έξω από το Ανώτατο Δικαστήριο, εδώ και εβδομάδες, πραγματοποιούνταν συχνά διαδηλώσεις για το ζήτημα, τόσο υπέρ όσο και κατά. Φωτογραφίες από τις σημερινές διαδηλώσεις, λίγο πριν και μετά την ανακοίνωση της απόφασης του δικαστηρίου.
Για «αναφαίρετο δικαίωμα» στην άμβλωση έκαναν λόγο πρόσφατα οι ευρωβουλευτές, καταδικάζοντας την οπισθοδρόμηση στην αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα των γυναικών στις ΗΠΑ, μια ενέργεια που θα έχει και διεθνή αρνητικό αντίκτυπο.
Αντιδράσεις
Η αμερικανική συντηρητική δεξιά υποδέχθηκε με θέρμη την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που «πετάχτηκε στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας» το δικαίωμα στην άμβλωση, ενώ η αριστερά και πολλές οργανώσεις από την άλλη δεσμεύτηκαν ότι θα συνεχίσουν να «μάχονται» για να υπερασπίζονται αυτό το δικαίωμα των γυναικών.
«Επιστρέφοντας το ερώτημα της άμβλωσης στις Πολιτείες και στους ανθρώπους, το Ανώτατο Δικαστήριο διόρθωσε ένα ιστορικό λάθος», χαιρέτισε με μήνυμά του στο Twitter ο πρώην αντιπρόεδρος Μάικ Πενς στην κυβέρνηση Τραμπ.
Τώρα που η απόφαση η οποία θωράκιζε αυτό το δικαίωμα για σχεδόν 50 χρόνια σε ομοσπονδιακό επίπεδο «πετάχτηκε στον κάδο των σκουπιδιών της ιστορίας, ανοίγει μια νέα αρένα», πρόσθεσε ο Ρεπουμπλικάνος Πενς, ένθερμος Χριστιανός Ευαγγελιστής, που δίνει «μια δεύτερη ευκαιρία για μια ζωή» και προτρέπει κάθε πολιτεία της χώρας να απαγορεύσει τις αμβλώσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν αναμένεται να προχωρήσει σε δηλώσεις μετά την απόφαση σήμερα στις 19:30 ώρα Ελλάδας, ανέφερε ο Λευκός Οίκος.
«Αυτή η βάρβαρη απόφαση είναι εξωφρενική και σπαρακτική. Αλλά μην έχετε αυταπάτες: τα δικαιώματα των γυναικών και όλων των Αμερικανών θα είναι στα ψηφοδέλτια αυτόν τον Νοέμβριο», δήλωσε η Δημοκρατική πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Νάνσι Πελόζι, αναφερόμενη στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ αργότερα φέτος.
Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μιτς Μακόνελ έκανε λόγο «για μια ιστορική νίκη για το Σύνταγμα και για τους πιο ευάλωτους στην κοινωνία μας». «(Αυτή η απόφαση) είναι γενναία και ορθή», είπε.
«Σήμερα, το Ανώτατο Δικαστήριο όχι μόνο ανέτρεψε σχεδόν 50 χρόνια δικαστικού προηγούμενου, αλλά υποβίβασε την άκρως προσωπική απόφαση που μπορεί να πάρει κάποιος στα καπρίτσια πολιτικών και ιδεολόγων - εξαπολύοντας επίθεση στις θεμελιώδεις ελευθερίες εκατομμυρίων Αμερικανίδων», δήλωσε ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα.
Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δήλωσε πολύ απογοητευμένος από την απόφαση. «Είμαι πολύ απογοητευμένος, γιατί τα δικαιώματα των γυναικών πρέπει να προστατεύονται. Και θα περίμενα από την Αμερική να προστατεύσει αυτά τα δικαιώματα», δήλωσε στο Reuters ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους στο περιθώριο συνόδου κορυφής της Κοινοπολιτείας στη Ρουάντα.
Η αμερικανική οργάνωση Pro-Life αναφέρθηκε σε «μια αξέχαστη ημέρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα».
Από ιστορική πλευρά, το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, με πλειοψηφία συντηρητικών δικαστών μετά τους διορισμούς που έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ, ενταφίασε μια απόφασή που, για σχεδόν μισό αιώνα, εγγυάται το δικαίωμα των Αμερικανίδων στην άμβλωση, μια απόφαση που δεν έγινε ποτέ δεκτή από τη θρησκευτική δεξιά.
Αυτή η απόφαση δεν καθιστά παράνομο τον τερματισμό της κύησης, αλλά επαναφέρει τις ΗΠΑ στην κατάσταση που ίσχυε πριν από την εμβληματική απόφαση Roe v. Wade του 1973, όταν κάθε πολιτεία ήταν ελεύθερη να επιτρέψει την άμβλωση ή όχι.
«Σήμερα κλαίμε. Αύριο πολεμάμε», πρόσθεσε η Δημοκρατική γερουσιαστής Τζιν Σαχίν.
Η κύρια αμερικανική οργάνωση οικογενειακού προγραμματισμού υποσχέθηκε να συνεχίσει να «παλεύει» για να αποκαταστήσει αυτό το δικαίωμα και να το διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερο σε τοπικό επίπεδο. «Πιθανόν νιώθετε πολλά συναισθήματα - πόνο, θυμό, σύγχυση. Δεν πειράζει, είμαστε μαζί σας και δεν θα σταματήσουμε ποτέ να παλεύουμε για εσάς», έγραψε στο Twitter η Planned Parenthood.
Το ίδιο μήνυμα από την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Διεθνής Αμνηστία, η οποία ζητά «δράση» για την «προστασία του δικαιώματος στην άμβλωση στις Ηνωμένες Πολιτείες». «Δεν είσαι ελεύθερος αν δεν μπορείς να αποφασίσεις για το μέλλον σου. Η άμβλωση είναι ανθρώπινο δικαίωμα», επέμεινε.
