Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η ΕΕ και η Βρετανία ανακοίνωσαν νέες κυρώσεις στη Ρωσία την Τρίτη μετά την αναγνώριση από τη Μόσχα δύο περιοχών στην Ουκρανία, Λουγκάνσκ και Ντονιέτσκ, ως ανεξάρτητες, ενώ οι νέες εξελίξεις με την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία θα φέρουν νέες κυρώσεις από την Δύση.
Βασικός στόχος των κυρώσεων: Οι Ρωσικές τράπεζες και η ικανότητά τους να λειτουργούν διεθνώς.
Οι κυρώσεις που ανακοινώθηκαν την τρίτη θα έχουν ελάχιστο αντίκτυπο ενώ αναμένεται να ανακοινωθούν εντός της ημέρας μεγαλύτερα πακέτα κυρώσεων λόγω της κλιμάκωσης της κρίσης.
Εντούτοις οι Ρώσοι τραπεζίτες και οι Δυτικοί συνάδελφοί τους δεν θα χάσουν τον ύπνο τους λόγω των κυρώσεων.
Πράγματι, οι τράπεζες των ΗΠΑ δεν αναμένουν ότι οι κυρώσεις θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις αμερικανικές τραπεζικές επιχειρήσεις ή θα προκαλέσουν κίνδυνο μετάδοσης της αγοράς, δεδομένου ότι οι δανειστές έχουν μικρή έκθεση στη ρωσική οικονομία, δήλωσαν τρία στελέχη με γνώση της αγοράς.
Τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί μέχρι τώρα
Οι ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν να επιβάλουν κυρώσεις σε 27 άτομα και οντότητες υψηλού προφίλ, , συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών που χρηματοδοτούν φορείς λήψης αποφάσεων και επιχειρήσεις στα «ανεξάρτητα» εδάφη.
Το πακέτο των κυρώσεων περιλαμβάνει επίσης όλα τα μέλη της κάτω βουλής του ρωσικού κοινοβουλίου που ψήφισαν υπέρ της αναγνώρισης των περιφερειών Ντόνετσκ και Λουγκάνσκ.
Η Βρετανία επέβαλε κυρώσεις στον Gennady Timchenko και σε δύο άλλους δισεκατομμυριούχους με στενούς δεσμούς με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και σε πέντε τράπεζες - Rossiya, IS Bank, GenBank, Promsvyazbank και Black Sea Bank.
Οι εν λόγω τράπεζες είναι σχετικά μικρές και μόνο η στρατιωτική τράπεζα Promsvyazbank βρίσκεται στον κατάλογο της ρωσικής κεντρικής τράπεζας με τα συστημικά πιστωτικά ιδρύματα.
Η Bank Rossiya βρίσκεται ήδη υπό κυρώσεις από τις ΗΠΑ από το 2014.
Η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στην Promsvyazbank και την τράπεζα VEB.
Ενίσχυσε επίσης τις απαγορεύσεις για το ρωσικό κρατικό χρέος, εντούτοις η ρωσική κυβέρνηση θα αποκοπεί από τη δυτική χρηματοδότηση. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι επεκτείνει τις τρέχουσες απαγορεύσεις για να καλύψει τη συμμετοχή στη δευτερογενή αγορά ομολόγων που εκδόθηκαν μετά την 1η Μαρτίου από την Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας και άλλες οντότητες.
Τα Ρωσικά ομόλογα σε δολάριο σημείωσαν ισχυρές απώλειες μετά την ανακοίνωση των κυρώσεων των ΗΠΑ.
Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος
Προς το παρόν ελάχιστος.
Οι μεγάλες τράπεζες της Ρωσίας είναι βαθιά ενσωματωμένες στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, πράγμα που σημαίνει ότι οι κυρώσεις στα μεγαλύτερα ιδρύματα θα μπορούσαν να γίνουν αισθητές πολύ πέρα από τα σύνορά της Ρωσίας.
Όμως οι νέες κυρώσεις επικεντρώνονται σε μικρότερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Τα μέτρα που στοχεύουν τις τράπεζες δεν είναι ακόμη τόσο εκτεταμένα όσο αυτά που επιβλήθηκαν μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, αν και πολλές από αυτές τις κυρώσεις παραμένουν σε ισχύ.
Στη συνέχεια, η Δύση έβαλε στη μαύρη λίστα συγκεκριμένα άτομα, προσπάθησε να περιορίσει την πρόσβαση των κρατικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ρωσίας στις δυτικές κεφαλαιαγορές, στόχευσε τους μεγαλύτερους κρατικούς δανειστές και επέβαλε εκτεταμένους περιορισμούς στο εμπόριο τεχνολογίας.
Τα νέα μέτρα της Βρετανίας απέφυγαν να επιβάλουν όρια στις μεγαλύτερες κρατικές τράπεζες, να κόψουν κεφάλαια για ρωσικές εταιρείες ή να εκδιώξουν άλλους εξέχοντες Ρώσους ολιγάρχες από τη Βρετανία.
Οι μετοχές των μεγαλύτερων ρωσικών τραπεζών, της Sberbank και της VTB εκτινάχθηκαν στα ύψη αφού οι κρατικά ελεγχόμενες ομάδες γλίτωσαν τις κυρώσεις.
Οι αναλυτές λένε ότι τα ρωσικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσουν τις περιορισμένες κυρώσεις από ό,τι 8 χρόνια πριν, και οι ρωσικές κρατικές τράπεζες έχουν μειώσει την έκθεσή τους στις δυτικές αγορές.
Η Ρωσία από το 2014 έχει διαφοροποιηθεί από τα αμερικανικά ομόλογα και τα δολάρια - το ευρώ και ο χρυσός αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο μερίδιο των ρωσικών αποθεμάτων από ό,τι τα δολάρια, σύμφωνα με έκθεση του Ιανουαρίου από το Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.
Η Ρωσία διαθέτει επίσης ισχυρές μακροοικονομικές άμυνες, συμπεριλαμβανομένων άφθονων αποθεμάτων σκληρού συναλλάγματος 635 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τιμών πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι και χαμηλής αναλογίας χρέους προς ΑΕΠ 18% το 2021.
Τι μπορεί να ακολουθήσει
Η ΕΕ έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να επιβάλει «τεράστιες συνέπειες» στην οικονομία της Ρωσίας, αλλά προειδοποίησε επίσης ότι, δεδομένων των στενών ενεργειακών και εμπορικών δεσμών της ΕΕ με τη Ρωσία, θέλει να επιτείνει σταδιακά τις κυρώσεις.
Πέρα από τους δανειστές που συναλλάσσονται απευθείας με τις αποσχισθείσες περιοχές, δεν είναι ακόμη σαφές πότε ή αν, η ΕΕ θα χτυπήσει τις μεγαλύτερες τράπεζες.
Η Ουάσιγκτον έχει προετοιμάσει μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού των αμερικανικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τη διεκπεραίωση συναλλαγών για μεγάλες ρωσικές τράπεζες, κόβοντας τις τραπεζικές σχέσεις.
Η απενεργοποίηση των διεθνών πληρωμών θα έπληττε τη Ρωσία.
Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε επίσης, να χρησιμοποιήσει το πιο ισχυρό εργαλείο επιβολής κυρώσεων εναντίον ορισμένων Ρώσων ιδιωτών και εταιρειών, τοποθετώντας τους στη λίστα SDN, εκδιώκοντάς τους ουσιαστικά από το τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ.
Αυτό που φοβούνται περισσότερο οι τράπεζες της περιοχής και οι δυτικοί πιστωτές, είναι ότι η Ρωσία ίσως έχει αποκλειστεί από ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο παγκόσμιο σύστημα πληρωμών, το SWIFT, το οποίο χρησιμοποιείται από περισσότερα από 11.000 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε περισσότερες από 200 χώρες.
Μια τέτοια κίνηση θα έπληττε σκληρά τις ρωσικές τράπεζες, αλλά οι συνέπειες είναι περίπλοκες - η απαγόρευση του SWIFT θα καθιστούσε δύσκολο για τους Ευρωπαίους πιστωτές να πάρουν πίσω τα χρήματά τους και η Ρωσία έχει δημιουργήσει ένα εναλλακτικό σύστημα πληρωμών.
Στοιχεία από την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), δείχνουν ότι οι ευρωπαίοι δανειστές κατέχουν τη μερίδα του λέοντος από τα σχεδόν 30 δισεκατομμύρια δολάρια στην έκθεση των ξένων τραπεζών στη Ρωσία.
Ποιες ξένες τράπεζες είναι περισσότερο εκτεθειμένες
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες -ιδιαίτερα εκείνες της Αυστρίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας- είναι οι πιο εκτεθειμένες στη Ρωσία και έχουν τεθεί σε εγρήγορση εάν οι κυβερνήσεις επιβάλουν νέες κυρώσεις.
Οι ιταλικές και οι γαλλικές τράπεζες είχαν εκκρεμείς απαιτήσεις περίπου 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Ρωσία το τρίτο τρίμηνο του 2021, σύμφωνα με στοιχεία της BIS. Οι αυστριακές τράπεζες είχαν απαιτήσεις 17,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι ΗΠΑ 14,7 δισεκατομμύρια δολάρια.
Μεταξύ των πιο εκτεθειμένων δανειστών είναι η RBI της Αυστρίας, η οποία έχει μεγάλες δραστηριότητες στη Ρωσία και την Ουκρανία, και είπε ότι εχει πραγματοποιήσει «σχέδια κρίσης» που θα τεθούν σε ισχύ εάν τα πράγματα επιδεινωθούν. Οι μετοχές της έκλεισαν με πτώση 7,5% την Τρίτη.
Πολλές ξένες τράπεζες, ωστόσο, έχουν μειώσει σημαντικά την έκθεσή τους στη Ρωσία από το 2014, με αποτέλεσμα ορισμένοι τραπεζίτες να ανησυχούν λιγότερο από την απειλή νέων κυρώσεων.
