Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ επικαιροποίησαν τον ενωσιακό κατάλογο των μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας, με βάση μια εντατική διαδικασία ανάλυσης και διαλόγου υπό την καθοδήγηση της Επιτροπής. Ο κατάλογος έχει σημειώσει πραγματική επιτυχία, αφού πολλές χώρες έχουν αλλάξει τη νομοθεσία και τα φορολογικά τους συστήματα για να συμμορφωθούν με τα διεθνή πρότυπα.
Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, η Επιτροπή αξιολόγησε 92 χώρες με βάση τρία κριτήρια: τη φορολογική διαφάνεια, τη χρηστή διακυβέρνηση και την πραγματική οικονομική δραστηριότητα, καθώς και έναν δείκτη, την ύπαρξη μηδενικού συντελεστή φορολογίας εταιρειών. Η σημερινή επικαιροποίηση καταδεικνύει ότι αυτή η σαφής, διαφανής και αξιόπιστη διαδικασία οδήγησε σε πραγματική αλλαγή: 60 χώρες έλαβαν μέτρα κατόπιν των ανησυχιών που διατύπωσε η Επιτροπή, ενώ καταργήθηκαν περισσότερα από 100 επιζήμια καθεστώτα. Ο κατάλογος είχε επίσης θετική επίδραση στα διεθνώς συμφωνηθέντα πρότυπα χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης.
Με βάση τον αναλυτικό έλεγχο της Επιτροπής, οι υπουργοί συμπεριέλαβαν σήμερα στη «μαύρη λίστα» 15 χώρες. Από αυτές, οι 5 δεν έχουν αναλάβει καμία δέσμευση μετά τη θέσπιση της πρώτης μαύρης λίστας το 2017: Αμερικανική Σαμόα, Γκουάμ, Σαμόα, Τρινιδάδ και Τομπάγκο και Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι. Τρεις άλλες χώρες οι οποίες περιλαμβάνονταν στον κατάλογο του 2017 αλλά είχαν μεταφερθεί στον γκρίζο κατάλογο μετά τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει, πρέπει πλέον να συμπεριληφθούν και πάλι στη μαύρη λίστα επειδή δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους: Μπαρμπάντος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Νήσοι Μάρσαλ. Άλλες 7 χώρες μεταφέρθηκαν σήμερα από τον γκρίζο κατάλογο στη μαύρη λίστα για τον ίδιο λόγο: Αρούμπα, Μπελίζε, Βερμούδες, Φίτζι, Ομάν, Βανουάτου και Ντομίνικα.
Άλλες 34 χώρες θα συνεχίσουν να παρακολουθούνται το 2019 (γκρίζος κατάλογος), ενώ 25 χώρες από την αρχική διαδικασία ελέγχου έχουν πλέον συμμορφωθεί.
«Ο ενωσιακός κατάλογος των φορολογικών παραδείσων είναι μια πραγματική ευρωπαϊκή επιτυχία. Έχει επηρεάσει σημαντικά τη φορολογική διαφάνεια και τη δικαιοσύνη παγκοσμίως», δήλωσε ο Πιερ Μοσκοβισί, επίτροπος Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων, Φορολογίας και Τελωνείων. Χάρη στη διαδικασία κατάρτισης καταλόγου, δεκάδες χώρες έχουν ήδη καταργήσει επιζήμια φορολογικά καθεστώτα και έχουν εναρμονιστεί με τα διεθνή πρότυπα για τη διαφάνεια και τη δίκαιη φορολόγηση. Οι χώρες που δεν συμμορφώθηκαν έχουν συμπεριληφθεί σε μαύρη λίστα και θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των επιλογών τους. Ανεβάζουμε τον πήχη της χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης σε παγκόσμιο επίπεδο και περιορίζουμε τις ευκαιρίες για καταχρηστικές φορολογικές πρακτικές».
Ο κατάλογος της ΕΕ οδήγησε σε αλλαγές των παγκόσμιων φορολογικών πρακτικών που θα ήταν αδιανόητες μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα. Ο κατάλογος, ο οποίος σχεδιάστηκε από την Επιτροπή και εγκρίθηκε πρώτη φορά από τα κράτη μέλη τον Δεκέμβριο του 2017, αποτελεί ένα κοινό εργαλείο για την αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχουν οι καταχρηστικές φορολογικές πρακτικές και ο αθέμιτος φορολογικός ανταγωνισμός σε παγκόσμιο επίπεδο. Η διαδικασία είναι δίκαιη διότι οι βελτιώσεις αποτυπώνονται στον κατάλογο, ενώ συγχρόνως έχει ενισχύσει τη διαφάνεια χάρη στη δημοσίευση των επιστολών δέσμευσης των χωρών στο διαδίκτυο. Η διαδικασία κατάρτισης ενωσιακού καταλόγου δημιούργησε επίσης ένα πλαίσιο για διάλογο και συνεργασία με τους διεθνείς εταίρους της ΕΕ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες σχετικά με τα φορολογικά τους συστήματα και να συζητηθούν φορολογικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Ο έλεγχος πρόκειται στο εξής να ενισχυθεί με τη θέσπιση επιπλέον υποχρεωτικών κριτηρίων διαφάνειας και την προσθήκη τριών χωρών της G20 στον επόμενο αναλυτικό έλεγχο, της Ρωσίας, του Μεξικού και της Αργεντινής.
Όσον αφορά τις επιπτώσεις, τα κράτη-μέλη έχουν συμφωνήσει ένα σύνολο αντιμέτρων που μπορούν να επιβάλλουν στις εν λόγω περιοχές, μεταξύ άλλων, αυξημένη παρακολούθηση και λογιστικούς ελέγχους, παρακράτηση φόρων, ειδικές απαιτήσεις τεκμηρίωσης και διατάξεις για την αντιμετώπιση των καταχρήσεων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την ανάπτυξη, εντός του 2019, μιας καλύτερα συντονισμένης προσέγγισης όσον αφορά τις κυρώσεις κατά των περιοχών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο. Επιπλέον, νέες διατάξεις στη νομοθεσία της ΕΕ απαγορεύουν τη διοχέτευση ή μεταφορά κονδυλίων της ΕΕ μέσω οντοτήτων σε χώρες που περιλαμβάνονται στη φορολογική «μαύρη λίστα».
