Η Μαρία Αντεμπάρ, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών, δεν μασάει τα λόγια της. Το γεγονός ότι δεν ανανεώθηκαν οι δημοσιογραφικές ταυτότητες τριών Γερμανών δημοσιογράφων από τις τουρκικές αρχές τις τελευταίες μέρες «είναι ακατανόητο, κάναμε σαφή τη θέση μας απέναντι στην τουρκική πλευρά» λέει, «και ελπίζουμε να εκδοθούν σύντομα. Έχουμε την άποψη ότι η ελευθερία του Τύπου είναι ύψιστο αγαθό και ότι οι Γερμανοί αλλά γενικότερα οι Ευρωπαίοι δημοσιογράφοι θα πρέπει να μπορούν να εργάζονται στην Τουρκία. Ελπίζουμε σύντομα να ανανεωθούν οι ταυτότητες».
Εάν πράγματι συμβεί κάτι τέτοιο, ουδείς είναι σε θέση στο Βερολίνο να απαντήσει. Η επίσημη θέση των τουρκικών αρχών δεν αφήνει πάντως μεγάλα περιθώρια αισιοδοξίας. Η απάντηση που δίνεται από το τμήμα Τύπου της Προεδρίας, την οποία έχει η Deutsche Welle σε μορφή email, είναι η εξής: «Αγαπητό μέλος του Τύπου, η ανανέωση της διαπίστευσής σας για το 2019 δεν έλαβε χώρα».
Μέχρι στιγμής επισήμως οι δημοσιογραφικές ταυτότητες των ανταποκριτών Τόμας Ζάιμπερτ, ο οποίος εργάζεται για την Tagesspiegel, Γιοργκ Μπράζε, διευθυντή του στούντιο του ZDF και του δημοσιογράφου του NDR Χαλίλ Γκυλμπεράζ δεν έχουν ανανεωθεί. Η άρνηση ανανέωσης της δημοσιογραφικής διαπίστευσης έχει σημαντικές επιπτώσεις γενικότερα όμως στη δουλειά και τη ζωή των δημοσιογράφων. Συνήθως η ανανέωση της δημοσιογραφικής ταυτότητας συνδέεται και με την ανανέωση της άδειας παραμονής στη χώρα και είναι εύκολο να υποθέσει κανείς τι σημαίνει αυτό.
Στις τελευταίες θέσεις η Τουρκία στην ελευθεροτυπία
Σύμφωνα με έκθεση του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών το 2018 για την ελευθερία του Τύπου στην Τουρκία η κατάσταση είναι απελπιστική, όπως μεταδίδει η DW. Γίνεται λόγος για δημοσιογράφους που δέχονται απειλές, που συλλαμβάνονται, φυλακίζονται και γενικότερα δεν μπορούν να κάνουν ελεύθερα τη δουλειά τους. Το 2016 μάλιστα με προεδρικό διάταγμα, περίπου 200 ΜΜΕ έβαλαν λουκέτο. Τέλος, 3.000 δημοσιογράφοι, οι οποίοι θεωρήθηκαν Γκιουλενιστές ή υποστηρικτές των Κούρδων, έχασαν τη δημοσιογραφική τους ιδιότητα.
Για τον Κρίστιαν Μιρ, δημοσιογράφο, ακτιβιστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα και επικεφαλής των Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα, δεν είναι σύμπτωση ότι όλα αυτά συμβαίνουν τώρα: «Το γεγονός ότι δεν ανανεώνεται η δημοσιογραφική ταυτότητα σε δημοσιογράφους διεθνών μέσων είναι μια θρασεία προσπάθεια να περιοριστεί η ανεξάρτητη μετάδοση ειδήσεων. Ένα μήνα πριν από τις πολύ σημαντικές εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση στην Τουρκία δεν μπορεί να πρόκειται για γραφειοκρατικό λάθος».
Οι δημοσιογραφικές ταυτότητες ανανεώνονται στην Τουρκία στις αρχές κάθε νέου χρόνου. Ακόμα 80 ξένοι δημοσιογράφοι αναμένουν την ανανέωση της διαπίστευσής τους. Ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά η Τουρκία θα παίξει ρόλο και στην κατάταξή της στην παγκόσμια κλίμακα που αφορά στην ελευθεροτυπία. Αυτή τη στιγμή η Τουρκία βρίσκεται στη θέση 157 από τις συνολικά 180 χώρες που αξιολογούνται.
