Του Θεόδωρου Γιαρμενίτη*
Ο κλάδος της βιομηχανίας καλλυντικών διαδραματίζει έναν από τους σημαντικότερους ρόλους στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Τα προϊόντα μας είναι απαραίτητα για την υγεία και την ευεξία. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει άλματα τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στην εγχώρια βιομηχανία καλλυντικών.
Παράλληλα τα προϊόντα ομορφιάς αποτελούν μοχλό μεγάλης ανάπτυξης για την εθνική οικονομία. Οι 60 περίπου επιχειρήσεις - μέλη του ΠΣΒΑΚ είναι ελληνικές και θυγατρικές πολυεθνικών. Η ελληνική βιομηχανία καλλυντικών πριν από την κρίση το 2009 ήταν της τάξεως του 1,4 δισ. ευρώ.
Σήμερα είναι της τάξεως του 1 δισ. Ευρώ Θεωρούμε ότι από το Β΄ εξάμηνο του 2014 θα υπάρξει μια σταθεροποίηση των δεδομένων του κλάδου. Η δυναμική ευρωπαϊκή βιομηχανία στο σύνολό της είναι της τάξεως των 72 δισ. ευρώ. Σ’ έναν κόσμο όπου τα πάντα αλλάζουν, τα καλλυντικά δεν θα μπορούσαν να μείνουν τα ίδια. Καινοτόμα προϊόντα, βάσει μιας αυστηρής ευρωπαϊκής νομοθεσίας, καλλωπίζουν και φροντίζουν από την κεφαλή ως τα άκρα το ανθρώπινο σώμα (βαφές, σαμπουάν, στοματική υγιεινή, προϊόντα περιποιήσεως του δέρματος, αντηλιακά, προϊόντα ποδολογίας, μακιγιάζ, κ.α.).
Το σημαντικότερο είναι ότι τα καλλυντικά είναι καταναλωτικά αγαθά που υπηρετούν την υγεία και την ομορφιά. Ακριβώς λοιπόν επειδή τα καλλυντικά απαντούν σε μια τόσο βασική ανάγκη, γι’ αυτό αυτό που προσφέρουν πρέπει να είναι αληθινό, να είναι ασφαλές, να βασίζεται σε έρευνα, να παρέχει αυτό που υπόσχεται με σεβασμό στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Τις αξίες αυτές οφείλει να σέβεται κάθε επιχείρηση του κλάδου αλλά οφείλει να περιφρουρεί το καλλυντικό ως σύνολο για το καλό του καταναλωτή, αλλά και για τη δική του προστασία.
Από εδώ λοιπόν ξεκινά ο ρόλος ενός φορέα όπως ο ΠΣΒΑΚ. Ο ΠΣΒΑΚ, μέλος του ευρωπαϊκού Συνδέσμου Cosmetics Europe από το 1964 με την ίδρυσή του πρωτοστατεί στη διαχείριση της φήμης του καλλυντικού απέναντι στην κοινωνία. Ο φορέας μας συνεργάζεται με όλους τους φορείς της υγείας, της οικονομίας και της εκπαίδευσης. Επίσης έχει συνεργασία με τη λιανική, που μέσω αυτών προωθούνται τα προϊόντα (φαρμακεία, υπερκαταστήματα, SuperMarkets, door to door, spa και ιατρική αισθητική).
Σημειωτέον ότι στην Ελλάδα οι λιανέμποροι έχουν διατηρήσει την ωραία εικόνα και τη δυναμική των καλλυντικών σε μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης. Σήμερα όμως παρατηρούμε ότι έχει αλλάξει η αγοραστική δύναμη. Ακόμη δηλαδή και για εκείνες και εκείνους των οποίων το εισόδημα παραμένει αναλλοίωτο. Η διάθεσή τους να το ξοδέψουν είναι μικρότερη και επιφορτισμένη με τους φόβους για το μέλλον. Όμως οι γυναίκες και οι άνδρες δεν πρόκειται ποτέ να παραμελήσουν την υγεία τους, την ομορφιά τους και την ευεξία τους.
Αυτό μας έχει δείξει ως σήμερα ο Έλληνας καταναλωτής. Εμείς θεωρούμε ότι το καλλυντικό αντέχει σε σύγκριση μ’ άλλα προϊόντα. Βέβαια, οι προσφορές και οι καλές τιμές έδωσαν τα περιθώρια σταθεροποίησης των καλλυντικών στην ελληνική αγορά. Το 2013 έχουμε επιχειρήσεις που παράγουν τα προϊόντα τους στην Ελλάδα και παράλληλα με την εγχώρια αγορά τα εξάγουν στην παγκόσμια αγορά. Οι επιχειρήσεις αυτές είναι ελληνικές και πολυεθνικές. Δυστυχώς η έλλειψη ρευστότητας και η απαξίωση του κράτους προς τις επιχειρήσεις αυτές, όπως η επιστροφή ΦΠΑ και ο τραπεζικός δανεισμός, μας δημιουργούν τεράστια προβλήματα.
Η αγορά καλλυντικών συμβάλλει με τη δραστηριοποίηση στη χώρα μας στο ΑΕΠ της και προσφέρει εργασία σε περίπου 20.000 στελέχη, όπως managers, χημικοί, βιολόγοι, πωλητές κ.λπ. Τα καλλυντικά αποδίδουν στο κράτος εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και χιλιάδες θέσεις εργασίας, καθώς και ενέργειες εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ιδιαίτερα τώρα με την κρίση.
Εδώ επιτρέψτε μου να απευθύνω από τις στήλες του έγκυρου περιοδικού σας μια φιλική παρότρυνση προς τις επιχειρήσεις του κλάδου, να σταθούν δίπλα στον επίσημο φορέα τους, το Σύνδεσμο ΠΣΒΑΚ, γιατί μόνον ενωμένοι μπορούμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια. Ξέρουμε ότι η κρίση είναι μεγάλη. Ξέρουμε όμως πως ένα κλαδικό όργανο, όπως ο ΠΣΒΑΚ, μπορεί να είναι πολύτιμο στην κρίση. Πρέπει να νικήσουμε την απαισιοδοξία. Είναι λογικό να συμβαίνει αυτό έπειτα από τόσα χρόνια ύφεσης αλλά είναι κακό να ζούμε σε μια μαυρίλα γιατί η πραγματική οικονομία έχει να κάνει με την ψυχολογία.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του ιδρυτή της Google κ. Έρικ Σμιντ αναφέρθηκε ότι μόνο με καινοτομίες μπορούμε να εξέλθουμε της πρωτόγνωρης για μας κρίσης. Η καινοτομία είναι ο μόνος δρόμος για την ανάκαμψη που όλοι διακαώς επιθυμούμε. Εμείς αισιοδοξούμε. Θα βοηθούσε, βεβαίως, πολύ τη σταθεροποίηση της κατάστασης ένα αρραγές μέτωπο των εκπροσώπων του εμπορίου και της βιομηχανίας για να ξεπεράσουμε όλοι μαζί, παρά τις διαφορετικότητες, την αβεβαιότητα ως προς το αύριο.
Πάντως αυτό που πολύ ανησυχεί είναι η μείωση των εξαγωγών. Ειδικά προς την Ευρώπη και τώρα προς τις τρίτες χώρες. Συνεχίζεται η υποχρηματοδότηση των εξαγωγικών επιχειρήσεων, τόσο διότι έχουν περιορισμένη πρόσβαση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, όσο και διότι η εσωτερική αγορά διαρκώς συρρικνώνεται.
Οι επιχειρήσεις καμιά φορά αδυνατούν να στηρίξουν οικονομικά την παραγωγή και να ανταποκριθούν σε μεγάλες παραγγελίες του εξωτερικού. Καταλήγουμε ότι σήμερα το όλο πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό και όχι μόνο ελληνικό και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί πλέον ως κρίση της ευρωζώνης. Παρά τις δυσκολίες, ο κλάδος αντέχει και εμείς αισιοδοξούμε, πάντα με τα δεδομένα της πραγματικής ελληνικής οικονομίας του 2013.
Εμείς, ως φορέας, διατηρούμε τα οράματά μας και με τα καινοτόμα προϊόντα αναβαθμίζουμε το ατομικό και κοινωνικό «ευ ζην» της ζωής καθημερινά. Θέλουμε να κερδίζουμε την εμπιστοσύνη του κοινού χαράσσοντας αποτελεσματική κοινωνική πολιτική και αυξάνοντας το κύρος του Συνδέσμου για τα μέλη του.
Πιστεύω μας είναι η προβολή των αξιών επάνω στις οποίες στηριζόμαστε και το πορτρέτο ενός νέου επιχειρηματία που δημιουργεί εν μέσω νέων οικονομικών συνθηκών κρίσης. Τέλος, ευχαριστούμε τη διοίκηση της ΕΕΔΕ με την οποία συστεγαζόμαστε άριστα και παράλληλα συνεργαζόμαστε.
* Πρόεδρος ΠΣΒΑΚ
Πρώτη δημοσίευση στο τεύχος #22 του περιοδικού manager.
