Η ένταξη του IRIS από την επόμενη χρονιά στο ευρωπαϊκό δίκτυο EuroPA σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής υποδομής άμεσων πληρωμών από εθνικό εργαλείο σε σύστημα ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026, η υπηρεσία IRIS P2P θα διασυνδεθεί με όλα τα αντίστοιχα συστήματα άμεσων πληρωμών της Ευρώπης αποτελώντας μέρος του EuroPA, που θα προσφέρει την δυνατότητα μεταφοράς χρημάτων από άτομο σε άτομο σε περισσότερους από 100 εκατ. Ευρωπαίους πολίτες. Πρόκειται για ένα πρώτο, αλλά καθοριστικό βήμα. Το 2027 (τέλη 2026-αρχές 2027) θα ακολουθήσει η διασύνδεση των υπηρεσιών IRIS P2Pro, και θα ενταχθούν και οι εμπορικές συναλλαγές και το e-commerce.
Τα παραπάτω αναφέρθηκαν χθες στο πρώτο Media Event στην ιστορία της ΔΙΑΣ, με αφορμή την παρουσίαση του εθνικού έργου «IRIS Παντού», που φέρνει τις άμεσες πληρωμές AccounttoAccount σε κάθε φυσικό και ηλεκτρονικό σημείο πώλησης στην Ελλάδα. Κατά την τοποθέτησή της, η CEO της ΔΙΑΣ, Σταυρούλα Καμπουρίδου, ανέδειξε τον ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης ως κρίσιμου κρίκου στην αλυσίδα των πληρωμών, σημειώνοντας ότι η ενημέρωση, η κατανόηση και η εμπιστοσύνη αποτελούν προϋπόθεση για να μετατραπεί κάθε εθνική υποδομή σε καθημερινή πρακτική για πολίτες και επιχειρήσεις.
Το IRIS Παντού και η αποδοχή στην Ελλάδα
Το ευρωπαϊκό άνοιγμα του IRIS έρχεται σε μια περίοδο όπου η ελληνική αγορά λειτουργεί ήδη ως πεδίο εφαρμογής καθολικής αποδοχής άμεσων πληρωμών. Από την 1η Δεκεμβρίου 2025, το IRIS Commerce είναι διαθέσιμο σε κάθε POS και κάθε e-shop στη χώρα. Σούπερ μάρκετ, φαρμακεία και εστιατόρια είναι οι κατηγορίες με τη μεγαλύτερη κινητικότητα στο φυσικό σημείο, ενώ στο πρώτο δεκαπενθήμερο λειτουργίας καταγράφηκαν ήδη περίπου 100.000 συναλλαγές.
Η Ελλάδα καθίσταται έτσι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη με πλήρη αποδοχή άμεσων πληρωμών Account to Account σε όλα τα σημεία πώλησης, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Η εξέλιξη αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Αποτελεί το αποτέλεσμα συντονισμένων παρεμβάσεων της Πολιτείας την περίοδο 2024-2025, με εφαρμογή της αρχής της τεχνολογικής ουδετερότητας: οι κάρτες παραμένουν, οι άμεσες πληρωμές προστίθενται και οι επιλογές διευρύνονται.
Η ΔΙΑΣ ως τεχνολογικός πυλώνας
Η ΔΙΑΣ, με ιστορία 36 ετών, έχει εξελιχθεί σε πάροχο υπηρεσιών πληρωμών πανευρωπαϊκών προδιαγραφών και σε τεχνολογικό πυλώνα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Το 2025 εκτιμάται ότι μέσω των διατραπεζικών της υπηρεσιών θα πραγματοποιηθούν 540 εκατ. συναλλαγές, συνολικής αξίας άνω των 520 δισ. ευρώ –ή με άλλα λόγια πάνω από μισό τρισ. ευρώ. Ειδικά όσον αφορά το IRIS, εως το τέλος του 2025 αναμένονται 120 εκατ. συναλλαγές συνολικής αξίας €11 δισ., εκ των οποίων €4,5 δισ. μέσω IRIS Commerce.
Το IRIS δημιουργήθηκε στα τέλη του 2016, όμως η εκρηκτική του ανάπτυξη ξεκίνησε μετά το 2021. Όπως επισημάνθηκε από την Σταυρούλα Καμπουρίδου, το τραπεζικό σύστημα δεν ήταν τότε επαρκώς ώριμο. Χρειάστηκαν πέντε χρόνια συντονισμένης δουλειάς από όλους τους κρίκους της αλυσίδας – τράπεζες, Πολιτεία, παρόχους τεχνολογίας – ώστε το προϊόν να κερδίσει την εμπιστοσύνη του νομοθέτη και της αγοράς.
Τα μεγέθη που αλλάζουν τη συμπεριφορά των πληρωμών
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι άμεσες πληρωμές αλλάζουν ήδη τη συμπεριφορά των πολιτών και των επιχειρήσεων. Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου, το 40% των μεταφορών πίστωσης στη χώρα έγινε μέσω instant payments, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης διαμορφώνεται στο 26,4%.
Στο IRIS P2P είναι εγγεγραμμένοι 4,25 εκατ. χρήστες, με ημέρες όπου οι συναλλαγές ξεπερνούν τις 400.000 και μέσο όρο άνω των 300.000. Ο ρυθμός αύξησης φτάνει τους 2.300 νέους χρήστες ημερησίως. Στο IRIS P2Pro συμμετέχουν περίπου 580.000 επαγγελματίες, με έως 15.000 συναλλαγές την ημέρα και πληρωμές που το 2025 ξεπέρασαν τα 170 εκατ. ευρώ. Κυρίαρχες κατηγορίες είναι οι επαγγελματίες υγείας, οι αισθητικοί και οι μηχανικοί.
Το IRIS Commerce έχει παρουσία σε 1,2 εκατ. POS και 70.000 e-shops, με συναλλαγές 4,5 δισ. ευρώ εντός του έτους, σχεδόν το μισό της συνολικής αξίας των 11 δισ. ευρώ που διακινήθηκαν μέσω IRIS.
Όρια, προμήθειες και εμπειρία χρήστη
Από τις 15 Ιανουαρίου 2026 τα όρια στις υπηρεσίες P2P και P2Pro διπλασιάζονται στα 1.000 ευρώ ημερησίως, ενώ στο IRIS Commerce δεν υφίσταται όριο ποσού. Οι προμήθειες στο P2Pro κινούνται σε επίπεδα 0,2% – 0,3%, με τη ΔΙΑΣ να μην παρεμβαίνει στην τιμολόγηση, η οποία καθορίζεται από τράπεζες και acquirers.
Για τους εμπόρους, τα βασικά πλεονεκτήματα είναι η ανταγωνιστική τιμολόγηση, η άμεση πίστωση λογαριασμού και η δυνατότητα επιστροφών (μερικών ή ολικών) σε πραγματικό χρόνο. Για τους καταναλωτές, η εμπειρία είναι ενιαία, απλή και ασφαλής, μέσω mobile banking και QR code, με μηδενικά ποσοστά απάτης – σε αντίθεση με τις κάρτες.
Συμπληρωματικά προς τις κάρτες, όχι ανταγωνιστικά
Το IRIS δεν έρχεται να αντικαταστήσει τις κάρτες, αλλά να τις συμπληρώσει τόνισε επίσης χθες η κα. Καμπουρίδου. Στόχος, όπως, είπε είναι η ενίσχυση της χρήσης των ψηφιακών καναλιών των ελληνικών τραπεζών και η δημιουργία «αντιστάθμισης» απέναντι στον ανταγωνισμό των ξένων ψηφιακών τραπεζών.
Εκτός συνόρων τα επόμενα βήματα
Η ΔΙΑΣ δηλώνει ότι προτεραιότητα παραμένει η τελειοποίηση της λύσης στην Ελλάδα, πριν την περαιτέρω εξαγωγή της υποδομής σε άλλες αγορές. Ήδη, πάντως, η Κύπρος πραγματοποιεί άμεσες πληρωμές μέσω της ΔΙΑΣ, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με acquirers και παρόχους τεχνολογίας για ανάπτυξη προϊόντων (τεχνολογικές υποδομές), που θα φέρουν το brand των ιδιοκτητών.
Eπίσης θα πρέπει να σημειωθεί πως το IRIS εντάσσεται, όπως αναφέρθηκε, στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για τα European Sovereign Payments και το EuroPA, που αποτελεί τον «συνασπισμό» ευρωπαϊκών σχημάτων άμεσων πληρωμών, με στόχο τη διαλειτουργικότητα και την κλίμακα. Ο στόχος για το 2026 είναι ένα δίκτυο που θα προσεγγίζει τους 300 εκατ. χρήστες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σημειώνεται πως το IRIS εντάσσεται ήδη στο top 10 των ευρωπαϊκών συστημάτων Account to Account πληρωμών, ενώ η διασύνδεση ξεκινά από το P2P, εκεί όπου η υιοθέτηση είναι μαζική και η εμπειρία χρήστη ώριμη.
Ακόμη αναφοράς χρήζει το γεγονός πως η κα. Καμπουρίδου επισήμανε η κινητικότητα περί των άμεσων πληρωμών δεν περιορίζεται στην γηραιά ήπειρο. Όπως φαίνεται υπάρχει ενδιαφέρον για συνδέσεις με το TIPS, το σύστημα άμεσων πληρωμών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και από αγορές εκτός Ευρώπης. Χαρακτηριστικό είναι το ενδιαφέρον από την Ινδία και το UPI – το πιο ανεπτυγμένο σύστημα άμεσων πληρωμών παγκοσμίως, μέσω του οποίου διεκπεραιώνεται περίπου το 50% των instant payments διεθνώς. Αντίστοιχες βλέψεις φαίνεται έχουν εκφραστεί και από κινεζικές εταιρείες, ανοίγοντας τη συζήτηση για ένα μέλλον όπου διαφορετικά οικοσυστήματα θα «συναντιούνται» μέσω QR.
