Η κυβέρνηση παρουσίασε την τελική πρόταση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, σε ειδική εκδήλωση με την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, δίνοντας έμφαση στον συντονισμό της τουριστικής ανάπτυξης με τη βιωσιμότητα, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Κεντρικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η μετάβαση σε ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης, μακριά από τη μονοδιάστατη λογική «ήλιος και θάλασσα», ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις πιέσεις που δημιουργεί η βραχυχρόνια μίσθωση στις τοπικές κοινωνίες και στις υποδομές.
Κεντρικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η μετάβαση σε ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης, μακριά από τη μονοδιάστατη λογική «ήλιος και θάλασσα», ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις πιέσεις που δημιουργεί η βραχυχρόνια μίσθωση στις τοπικές κοινωνίες και στις υποδομές.
Η κ. Κεφαλογιάννη σημείωσε ότι η πρόταση που παρουσιάστηκε «επιδέχεται αλλαγών», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για το αποτέλεσμα πολυετούς επεξεργασίας και διαβουλεύσεων.
Όπως ανέφερε, από την πρώτη στιγμή που επέστρεψε στο υπουργείο Τουρισμού έθεσε ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, με βασικό στόχο «να προστατεύσουμε αυτό που κάνει την Ελλάδα ξεχωριστή». Τόνισε ακόμη ότι, παρότι η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα τουριστικά brands διεθνώς, απαιτείται πλέον ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο για τη βιώσιμη διαχείριση της ανάπτυξης.
Σύμφωνα με την υπουργό Τουρισμού, ο πυρήνας της στρατηγικής βασίζεται «στο μέτρο και την ισορροπία της τουριστικής ανάπτυξης και στον άνθρωπο, τόσο ως κάτοικο όσο και ως επισκέπτη». Επισήμανε επίσης ότι «οι πιέσεις στον τουρισμό έρχονται και από τον ίδιο τον τουρισμό», γεγονός που, όπως είπε, καθιστά αναγκαία την ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου. Όπως υπογράμμισε, στόχος του χωροταξικού είναι να διασφαλιστεί ότι «ο τουρισμός του μέλλοντος ενισχύει την κοινωνική συνοχή παντού».
Από την πλευρά του, ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον τουρισμό «κινητήρια δύναμη της οικονομίας», επισημαίνοντας ότι η χώρα παρέμενε για περισσότερο από δέκα χρόνια χωρίς ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό. Όπως ανέφερε, η νέα πρόταση ενσωματώνει τα σχόλια που κατατέθηκαν στη δημόσια διαβούλευση και αποτυπώνει μια νέα φιλοσοφία σχεδιασμού: «να περάσουμε στη συνοχή από την αποσπασματικότητα».
Ο υπουργός Περιβάλλοντος εξήγησε ότι το χωροταξικό καθορίζει «πού, πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις» μπορεί να αναπτυχθεί η τουριστική δραστηριότητα, ενώ σημείωσε πως εξελίσσεται παράλληλα με τα χωροταξικά για τις ΑΠΕ και τη βιομηχανία, ώστε να αποφεύγονται συγκρούσεις χρήσεων και επενδύσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι από το 2019 έχουν εγκριθεί ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για 136 περιοχές Natura, ενώ συνολικά έχουν εγκριθεί 311 Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.
Τρεις βασικοί άξονες
Το νέο πλαίσιο οργανώνεται σε τρεις βασικούς άξονες κατηγοριοποίησης.
- Ο πρώτος αφορά τη χωρική κατανομή του τουριστικού φαινομένου και περιλαμβάνει περιοχές ελεγχόμενης ανάπτυξης, αναπτυγμένες, αναπτυσσόμενες, ήπιας ανάπτυξης και περιοχές ενίσχυσης ειδικών μορφών ανάπτυξης.
- Ο δεύτερος άξονας αφορά περιοχές με ειδικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά, όπως μητροπολιτικές περιοχές, νησιά, παράκτιες ζώνες και ορεινές περιοχές.
- Ο τρίτος σχετίζεται με περιοχές ειδικού καθεστώτος, όπως προστατευόμενες περιοχές, μικροί και εγκαταλελειμμένοι οικισμοί, καθώς και αρχαιολογικοί χώροι και ιστορικοί τόποι. Όπως διευκρινίστηκε, σε περίπτωση επικάλυψης καθεστώτων θα υπερισχύουν οι αυστηρότερες προβλέψεις προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
Αναφερόμενος ειδικά στα νησιά, ο υπουργός Περιβάλλοντος τόνισε πως η ανάπτυξη του τουρισμού πρέπει να συνεχιστεί χωρίς όμως να αλλοιωθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.
Ο κ. Παπασταύρου αποκάλυψε ακόμη ότι πάνω από το 80% του σχεδιασμού βασίζεται στο σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το 2024, ωστόσο οι παρατηρήσεις φορέων και οργανισμών οδήγησαν σε σημαντικές τροποποιήσεις και σε ένα πιο έντονα φιλοπεριβαλλοντικό πλαίσιο.
Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, αποφασίστηκε η δημοσιοποίηση της τελικής πρότασης πριν από την οριστική θεσμοθέτησή της, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να καταθέσουν σχόλια έως τις 25 Ιουνίου. Στη συνέχεια, το σχέδιο θα προωθηθεί στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας, με τον υπουργό να εκτιμά ότι η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου ενάμιση μήνα, ώστε το τελικό κείμενο να αποτελέσει προϊόν «συντονισμένης διάδρασης».
Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι επενδυτικά σχέδια για τα οποία έχουν ήδη υποβληθεί Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και έχουν λάβει έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες δεν θα υπάγονται στις νέες ρυθμίσεις του χωροταξικού πλαισίου.
