Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι το TikTok παραβίασε την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) για το λεγόμενο «φαινόμενο τρύπας κουνελιού» του συστήματος συστάσεών της. Η ροή «Για εσάς» του TikTok δείχνει στους χρήστες μια συνεχή ροή εξατομικευμένων βίντεο, ακόμη και όταν αυτά σχετίζονται με αγώνες ψυχικής υγείας και την εικόνα του σώματος.
Όσο περισσότερο αλληλεπιδρά ένας χρήστης με έναν συγκεκριμένο τύπο περιεχομένου, τόσο περισσότερο ο αλγόριθμος ροής «Για εσάς» του TikTok συνιστά παρόμοιο περιεχόμενο. Αυτός ο σχεδιασμός μπορεί να είναι επιβλαβής όταν μια τέτοια ατελείωτη και επαναλαμβανόμενη έκθεση περιλαμβάνει, για παράδειγμα, περιεχόμενο σχετικά με τη θλίψη, την απομόνωση ή την εικόνα του σώματος. Αυτές οι «τρύπες κουνελιού» μπορούν να έχουν επιζήμιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των χρηστών, ιδίως των ευάλωτων ενηλίκων και ανηλίκων.
Τα σημερινά προκαταρκτικά ευρήματα επικεντρώνονται τόσο στην εκτίμηση κινδύνου όσο και στα μέτρα μετριασμού.
Εκτίμηση κινδύνου
Η Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι το TikTok δεν αξιολόγησε επαρκώς τον τρόπο με τον οποίο ο αλγόριθμος συστάσεών του μπορεί να οδηγήσει τους χρήστες σε τέτοιες «τρύπες κουνελιού», θέτοντας σε κίνδυνο την ευημερία τους. Τα προκαταρκτικά πορίσματα δείχνουν ότι ο σχεδιασμός του αλγορίθμου μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση «τρυπών κουνελιού». Ο αλγόριθμος χρησιμοποιεί πληροφορίες σχετικά με την αφοσίωση των χρηστών, όπως η παρακολούθηση και η προτίμηση βίντεο, για την εξατομίκευση του περιεχομένου που τους συνιστάται.
Για παράδειγμα, όταν ένας χρήστης παρακολουθεί ή του αρέσει επανειλημμένα περιεχόμενο που μπορεί να προκαλεί, όπως περιεχόμενο σχετικά με την απώλεια βάρους ή την εικόνα του σώματος, το σύστημα ερμηνεύει αυτές τις αλληλεπιδράσεις ως θετικά σημάδια ενδιαφέροντος και συνιστά περισσότερα από τα ίδια.
Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε τέτοιο περιεχόμενο μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων αυξημένων συναισθημάτων θλίψης ή άγχους, δυσαρέσκειας του σώματος, χαμηλότερης αυτοεκτίμησης ή επιδείνωσης των υφιστάμενων διατροφικών διαταραχών και ψυχικών παθήσεων.
Μέτρα άμβλυνσης του κινδύνου
Τα σημερινά ευρήματα καταλήγουν επίσης προκαταρκτικά στο συμπέρασμα ότι το TikTok δεν εφάρμοσε αναλογικά, εύλογα και αποτελεσματικά μέτρα μετριασμού για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων.
Ενώ το TikTok έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή ορισμένα μέτρα για τον μετριασμό του κινδύνου του «φαινομένου της τρύπας των κουνελιών», η Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι τα μέτρα αυτά δεν είναι αποτελεσματικά.
Τα μέτρα για τη σύσταση διαφοροποιημένου περιεχομένου δεν μειώνουν επαρκώς τη συχνότητα με την οποία συνιστάται παρόμοιο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένου του περιεχομένου που σχετίζεται με αγώνες ψυχικής υγείας και την εικόνα του σώματος.
Τα εργαλεία ελέγχου δεν επιτρέπουν αποτελεσματικά στους χρήστες να ελέγχουν το περιεχόμενο που τους συνιστάται. Για παράδειγμα, η χρήση του κουμπιού «δεν ενδιαφέρεται» μπορεί να μην επαρκεί για την αλλαγή της ροής περιεχομένου. Ο αλγόριθμος δίνει προτεραιότητα στην εμφάνιση περιεχομένου στους χρήστες με βάση τον χρόνο προβολής, έναντι της επιλογής τους να βλέπουν λιγότερο συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Σε αυτό το στάδιο της έρευνας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το TikTok πρέπει να αλλάξει τον σχεδιασμό της τροφοδοσίας «For You». Για παράδειγμα, το TikTok θα πρέπει να βασίζεται περισσότερο στις ρητές προτιμήσεις των χρηστών, να απενεργοποιεί τον χρόνο προβολής ως δείκτη για να προτείνει περιεχόμενο, να αυξάνει την προσβασιμότητα και τη χρηστικότητα των ελέγχων των χρηστών και να δοκιμάζει τακτικά τον αλγόριθμό του.
Επόμενα βήματα
Το TikTok έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμα υπεράσπισής του. Μπορεί να εξετάσει τα έγγραφα των φακέλων έρευνας της Επιτροπής και να απαντήσει γραπτώς στα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής. Παράλληλα, θα ζητηθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών.
Εάν οι απόψεις της Επιτροπής επιβεβαιωθούν τελικά, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να επιβάλει πρόστιμο ανάλογο προς τη φύση, τη σοβαρότητα, την επανάληψη και τη διάρκεια της παράβασης και να φτάσει έως και το 6 % του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του παρόχου.
Ιστορικό
Τα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής σήμερα αποτελούν μέρος των επίσημων διαδικασιών της για τη διερεύνηση της συμμόρφωσης του TikTok με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας, η Επιτροπή εξέδωσε προκαταρκτικά πορίσματα σχετικά με τον εθιστικό σχεδιασμό τον Φεβρουάριο του 2026, καθώς και σχετικά με την προστασία των ανηλίκων τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Επιπλέον, οι διαδικασίες περιλάμβαναν επίσης την πρόσβαση των ερευνητών σε δημόσια δεδομένα, για τα οποία εγκρίθηκαν προκαταρκτικά πορίσματα τον Οκτώβριο του 2025, και τη διαφάνεια της διαφήμισης, η οποία περατώθηκε μέσω δεσμευτικών υποχρεώσεων τον Δεκέμβριο του 2025.
Οι προκαταρκτικές απόψεις της Επιτροπής βασίζονται σε διεξοδική έρευνα που περιλάμβανε ανάλυση των εκθέσεων εκτίμησης κινδύνου, των εσωτερικών δεδομένων και εγγράφων του TikTok και των απαντήσεων του TikTok σε πολλαπλά αιτήματα παροχής πληροφοριών, επανεξέταση της εκτεταμένης επιστημονικής έρευνας για το θέμα αυτό και συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες σε πολλούς τομείς, μεταξύ άλλων σε συστήματα συστάσεων, καθώς και στην ψυχολογία και την ψυχιατρική. Ο Ιρλανδός συντονιστής ψηφιακών υπηρεσιών (DSC), Coimisiún na Meán, υποστήριξε την Επιτροπή στην παρούσα έρευνα.
Τα εν λόγω προκαταρκτικά πορίσματα δεν προδικάζουν το αποτέλεσμα της έρευνας.
«Κάθε φορά που ένας χρήστης κάνει κύλιση ή του αρέσει ένα βίντεο στο TikTok, ο αλγόριθμος εξυπηρετεί περισσότερους από τους ίδιους κορυφαίους χρήστες σε τρύπες κουνελιού από τις οποίες δεν μπορούν εύκολα να ξεφύγουν. Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες καθιστά τις πλατφόρμες υπεύθυνες για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων που σχετίζονται με το σύστημα συστάσεών τους. Τα σημερινά προκαταρκτικά πορίσματα δείχνουν και πάλι ότι το TikTok πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές του για την προστασία της ευημερίας των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων», δήλωσε η Χένα Βίρκουνεν, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία.
