Μια διαφορετική ματιά στην προστασία των ακτών έδωσαν οι μαθητές του Ρεθύμνου στο συνέδριο Rethymno Blue Shield, αναδεικνύοντας όσα αγαπούν στις παραλίες της πόλης τους, αλλά και όσα τους ανησυχούν για το μέλλον τους. Η ανάγκη για καθαρές και ελεύθερα προσβάσιμες παραλίες, η προστασία των αμμοθινών, των κρίνων της θάλασσας και της τοπικής βιοποικιλότητας βρέθηκαν στο επίκεντρο των προβληματισμών τους.
Μέσα από τη μαθητική εργασία «Η παραλία του Ρεθύμνου μέσα από τα μάτια των παιδιών: Όσα ζούμε, όσα μας ανησυχούν, όσα ονειρευόμαστε», παιδιά της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αποτύπωσαν με ζωγραφιές, κείμενα και προσωπικές παρατηρήσεις τη σχέση τους με τη θάλασσα.
Η παρουσίασή τους αποτέλεσε ένα από τα σημεία στα οποία στάθηκε ιδιαίτερα ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά τη συμμετοχή του στο συνέδριο Rethymno Blue Shield, που διοργανώθηκε από τον Δήμο Ρεθύμνης. Ο Υπουργός συμμετείχε στο τραπέζι διαλόγου για τις προκλήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης απέναντι στην κλιματική κρίση και ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον Δήμαρχο Ρεθύμνης, Γιώργο Μαρινάκη, για την πρωτοβουλία.
«Τα παιδιά που σκέφτονται έξω από το κουτί και μπορούν να μας στείλουν ηχηρά μηνύματα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υπουργός, συγχαίροντας τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.
Συνδέοντας τις ανησυχίες των παιδιών με τις δυνατότητες της τεχνολογίας, ο Δημήτρης Παπαστεργίου σημείωσε ότι στην εφαρμογή MyCoast οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τις παραχωρήσεις αιγιαλού και παραλίας και να υποβάλλουν καταγγελίες για πιθανές παραβάσεις. Όπως τόνισε, από την έναρξη λειτουργίας της εφαρμογής το 2024 έως και το 2026, έχουν υποβληθεί περίπου 63.000 καταγγελίες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ισορροπίας ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη, την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες και την προστασία των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Πρόταση για πιλοτική αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων στην Κρήτη
Από τις ανησυχίες των παιδιών για το μέλλον των παραλιών, η συζήτηση πέρασε στις δυνατότητες που προσφέρουν οι ελληνικοί μικροδορυφόροι. Κατά τη διάρκεια του διαλόγου με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο Δημήτρης Παπαστεργίου πρότεινε την έναρξη πιλοτικής συνεργασίας με την Περιφέρεια Κρήτης και τους Δήμους, με στόχο την αξιοποίηση των δορυφορικών δεδομένων.
Όπως εξήγησε, τα στοιχεία αυτά μπορούν να αποτυπώσουν τη μετατόπιση των ακτογραμμών σε βάθος χρόνου και να αποτελέσουν τη βάση για την τεκμηρίωση των αλλαγών που παρατηρούνται στις παραλίες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι για την πιστοποίηση της διάβρωσης απαιτείται ο συνδυασμός των δορυφορικών παρατηρήσεων με πρόσθετα γεωλογικά δεδομένα.
«Η τεχνολογία είναι εδώ, τα δεδομένα είναι εδώ. Ανοιχτά δεδομένα σε όλους», τόνισε ο Υπουργός, εκφράζοντας την πρόθεση να διατεθούν στις τοπικές αρχές, ώστε να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό παρεμβάσεων για την προστασία και την αποκατάσταση των ακτών.
Οι ελληνικοί μικροδορυφόροι στην υπηρεσία της Πολιτικής Προστασίας
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε τις δυνατότητες του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων», επισημαίνοντας ότι η χώρα διαθέτει πλέον 18 μικροδορυφόρους και νανοδορυφόρους, οι οποίοι παρέχουν δεδομένα υψηλής ακρίβειας για την παρακολούθηση του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Ειδικότερα, μίλησε για τους θερμικούς δορυφόρους, που μπορούν να συμβάλουν στον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών, στους δορυφόρους ραντάρ SAR, οι οποίοι επιτρέπουν την παρατήρηση της επιφάνειας της Γης ακόμη και τη νύχτα ή υπό συνθήκες νεφοκάλυψης, καθώς και στους οπτικούς δορυφόρους, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταγραφή μεταβολών στο φυσικό περιβάλλον, όπως η μετατόπιση των ακτογραμμών.
Με αφορμή την εμπειρία της Θεσσαλίας από την κακοκαιρία Daniel, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η κλιματική κρίση αποτελεί ήδη πραγματικότητα, με σοβαρές επιπτώσεις στις ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες και στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως επισήμανε, η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων μπορεί να δώσει στις αρμόδιες υπηρεσίες ταχύτερη και ακριβέστερη εικόνα της εξέλιξης ακραίων καιρικών φαινομένων, ενισχύοντας τις δυνατότητες πρόληψης και απόκρισης της Πολιτικής Προστασίας.
Τεχνητή Νοημοσύνη και «Δαίδαλος» για την ανάλυση περιβαλλοντικών δεδομένων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Δημήτρης Παπαστεργίου και στη συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επεξεργασία μεγάλου όγκου δορυφορικών, μετεωρολογικών και περιβαλλοντικών δεδομένων, με στόχο ακριβέστερες προβλέψεις και καλύτερη παρακολούθηση τοπικών φαινομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στον ελληνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», ο οποίος θα προσφέρει σημαντικές υπολογιστικές δυνατότητες σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και νεοφυείς επιχειρήσεις, επιτρέποντας την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς την ανάγκη προσφυγής σε αντίστοιχες υποδομές του εξωτερικού.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε ότι μια νεοφυής επιχείρηση στο Ρέθυμνο θα μπορεί να αξιοποιήσει δωρεάν τις υποδομές του «Δαίδαλου» για να αναπτύξει ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης που θα παρακολουθεί τη βιοποικιλότητα στις παραλίες.
Περισσότερα ανοιχτά δεδομένα για Δήμους, Περιφέρειες και ερευνητές
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου στάθηκε επίσης στη σημασία της πρόσβασης των Δήμων, των Περιφερειών, των πανεπιστημίων και των ερευνητικών φορέων σε αξιόπιστα και ανοιχτά δεδομένα. Όπως ανέφερε, η εθνική πύλη data.gov.gr διαθέτει πλέον περίπου 22.800 σύνολα ανοιχτών δεδομένων, έναντι μόλις 80 πριν από τέσσερις μήνες.
Παράλληλα, έκανε γνωστό ότι αναμένεται να ενσωματωθούν δεδομένα από 120 επιπλέον μετεωρολογικούς σταθμούς, που αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Τα δεδομένα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο από την Τοπική Αυτοδιοίκηση για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων όσο και από την επιστημονική και ερευνητική κοινότητα για την ανάπτυξη εφαρμογών που σχετίζονται με το περιβάλλον και την κλιματική κρίση, σημείωσε.
Digispect: Ψηφιακή καταγραφή ζημιών από φυσικές καταστροφές
Ο Υπουργός παρουσίασε ακόμη το Digispect, το νέο ψηφιακό σύστημα καταγραφής ζημιών από φυσικές καταστροφές, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο για την Πολιτική Προστασία.
Με αφετηρία τις δυσκολίες που αναδείχθηκαν κατά την καταγραφή των ζημιών από την κακοκαιρία Daniel, εξήγησε ότι το σύστημα αντικαθιστά τις χειρόγραφες διαδικασίες και αξιοποιεί 43 διαλειτουργικότητες με δημόσιες υπηρεσίες και μητρώα, όπως η ΑΑΔΕ και το Κτηματολόγιο.
Με τον τρόπο αυτό, η καταγραφή των ζημιών μπορεί να πραγματοποιείται ταχύτερα, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και επιτρέποντας στους πληγέντες πολίτες να γνωρίζουν σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αίτησή τους.
Η συμμετοχή του Δημήτρη Παπαστεργίου στο Rethymno Blue Shield ανέδειξε τη δυνατότητα αξιοποίησης των ψηφιακών υποδομών που αναπτύσσονται στη χώρα για συγκεκριμένες ανάγκες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: από την ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες και την προστασία των παράκτιων οικοσυστημάτων έως την παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων και την ταχύτερη αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
