Στο επόμενο βήμα για την εφαρμογή του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημοσιεύοντας τις κατευθυντήριες γραμμές, που εξειδικεύουν τις νέες υποχρεώσεις διαφάνειας για παρόχους και φορείς ανάπτυξης συστημάτων AI. Οι σχετικοί κανόνες τίθενται σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 2026 και αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες θα μπορούν να αναγνωρίζουν πότε αλληλοεπιδρούν με τεχνητή νοημοσύνη ή πότε ένα κείμενο, μια εικόνα ή ένα βίντεο έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί από συστήματα AI.
Οι οδηγίες της Επιτροπής διευκρινίζουν ποιες κατηγορίες εφαρμογών υπάγονται στις υποχρεώσεις διαφάνειας, ποιες εξαιρέσεις προβλέπονται και με ποιον τρόπο οι επιχειρήσεις μπορούν να αποδείξουν ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του AI Act. Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες, οι πάροχοι συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να σχεδιάζουν τις εφαρμογές τους έτσι ώστε οι χρήστες να ενημερώνονται με σαφή τρόπο όταν αλληλοεπιδρούν με σύστημα AI, όπως ένα chatbot ή ένας AI agent.
Παράλληλα, προβλέπεται η χρήση τεχνικών μέσων επισήμανσης, ώστε να μπορεί να εντοπίζεται περιεχόμενο που έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί από τεχνητή νοημοσύνη. Οι υποχρεώσεις αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, κείμενα, εικόνες, βίντεο και άλλο συνθετικό περιεχόμενο, που δημιουργείται με εργαλεία AI.
Chatbots, deepfakes και AI περιεχόμενο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα deepfakes, για τα οποία προβλέπεται ότι οι χρήστες θα πρέπει να ενημερώνονται όταν εκτίθενται σε τεχνητά παραγόμενο ή αλλοιωμένο οπτικοακουστικό υλικό. Αντίστοιχες απαιτήσεις ισχύουν και για περιεχόμενο σχετικό με θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος, όταν αυτό παράγεται από συστήματα AI χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία ή συντακτικό έλεγχο.
Οι κατευθυντήριες γραμμές αποσαφηνίζουν βασικές έννοιες του AI Act, όπως τα διαδραστικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, το συνθετικό περιεχόμενο και τα deepfakes, ενώ περιλαμβάνουν πρακτικά παραδείγματα εφαρμογής και περιπτώσεις στις οποίες δεν ενεργοποιούνται οι υποχρεώσεις διαφάνειας.
Για παράδειγμα, διευκρινίζεται ότι απλές λειτουργίες υποβοήθησης, όπως η αυτόματη ορθογραφική ή γραμματική διόρθωση κειμένων, δεν εμπίπτουν στις ίδιες απαιτήσεις επισήμανσης που ισχύουν για περιεχόμενο, το οποίο δημιουργείται εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, η Επιτροπή εξηγεί τους τρόπους με τους οποίους οι επιχειρήσεις μπορούν να τεκμηριώνουν τη συμμόρφωσή τους, μεταξύ άλλων μέσω της υιοθέτησης του εθελοντικού Κώδικα Ορθής Πρακτικής για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από AI.
Το επόμενο βήμα του AI Act
Η δημοσίευση των οδηγιών εντάσσεται στη σταδιακή εφαρμογή του AI Act, καθώς από τις 2 Αυγούστου 2026 ενεργοποιείται το μεγαλύτερο μέρος των υποχρεώσεων, που προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός, καθώς και οι αρμοδιότητες εποπτείας και επιβολής τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όσο και των εθνικών αρχών.
Για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που έχουν ήδη διατεθεί στην αγορά πριν από την ημερομηνία αυτή, οι υποχρεώσεις σχετικά με τη σήμανση και τη δυνατότητα εντοπισμού του περιεχομένου που παράγεται από AI θα εφαρμοστούν από τις 2 Δεκεμβρίου 2026.
