Σε ένα καθοριστικό σημείο για το ψηφιακό της μέλλον βρίσκεται η Ευρώπη. Η έκθεση State of Digital Communications 2026 του Connect Europe, με έρευνα της Analysys Mason, αποτυπώνει μια βαθιά αντίφαση: ο κλάδος των ψηφιακών επικοινωνιών αποτελεί, πλέον, έναν από τους στρατηγικότερους πυλώνες της οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα η επενδυτική του δυναμική αποδυναμώνεται.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι τηλεπικοινωνιακές επενδύσεις μειώθηκαν κατά 2% το 2024, στα €64,6 δισ., κυρίως λόγω επιβράδυνσης στις οπτικές ίνες. Με τον σημερινό ρυθμό, 41,8 εκατ. Ευρωπαίοι θα παραμείνουν χωρίς πρόσβαση FTTH το 2030.
Όπως επισημαίνει η έκθεση, το οικοσύστημα ψηφιακών επικοινωνιών αντιστοιχεί ήδη στο 5% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο οι τηλεπικοινωνιακές επενδύσεις μειώθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ενώ τα έσοδα ανά χρήστη κινητής τηλεφωνίας είναι χαμηλότερα απ’ ό,τι πριν από μία δεκαετία.
Η συνολική αγορά του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος ψηφιακών επικοινωνιών - που περιλαμβάνει τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, εξοπλισμό δικτύων, περιεχόμενο και εφαρμογές - έφτασε το 2024 τα €1,09 τρισ. Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι συνεχίζουν να επενδύουν σε δίκτυα οπτικών ινών FTTH, σε δίκτυα gigabit, σε 5G, σε δορυφορικές υποδομές και σε διεθνή υποθαλάσσια καλώδια.
Παράλληλα, επεκτείνονται σε νέους τομείς: στο τέλος του 2025 κατείχαν περίπου το 19% των ευρωπαϊκών data centers και περίπου 750 κόμβους edge computing, ενισχύοντας την επεξεργασία δεδομένων κοντά στον χρήστη και την ψηφιακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Πρόκριμμα η καινοτομία
Η καινοτομία μετακινείται, πλέον, υψηλότερα στην αλυσίδα αξίας. Οι ευρωπαϊκοί πάροχοι συμμετείχαν σε 57 δοκιμές και εγκαταστάσεις Open RAN το 2025 και σχεδόν στο 40% των παγκόσμιων ανακοινώσεων για network APIs. Παράλληλα, αναπτύσσουν λύσεις επιχειρήσεων με τεχνητή νοημοσύνη, υπηρεσίες sovereign cloud και προετοιμάζουν συνδεσιμότητα απευθείας από δορυφόρο σε συσκευή. Η κυβερνοασφάλεια αναδεικνύεται σε σημαντικό πυλώνα, με έσοδα €5,3 δισ. το 2024, από €3,2 δισ. το 2020.
Παρά την πρόοδο, η Ευρώπη υστερεί διεθνώς. Η κάλυψη 5G έφτασε το 94,9% του πληθυσμού το 2025 από 87% το 2024, όμως παραμένει χαμηλότερη από τη Νότια Κορέα (99,9%), τις ΗΠΑ (98,4%), την Ιαπωνία (97%) και την Κίνα (96%). Ακόμη μεγαλύτερο είναι το χάσμα στην υιοθέτηση: το 5G αντιστοιχεί μόλις στο 43% των κινητών συνδέσεων στην Ευρώπη, όταν στις ΗΠΑ και την Κίνα ξεπερνά το 70%. Στα δίκτυα 5G Standalone, η ευρωπαϊκή κάλυψη είναι 63% έναντι 93% στην Κίνα και 81% στις ΗΠΑ.
Στα σταθερά δίκτυα, η κάλυψη FTTH έφτασε το 77,2% των νοικοκυριών το 2025, από 70,9% το 2024, ενώ τα δίκτυα gigabit καλύπτουν το 86,6%. Ωστόσο η συνολική απόδοση υστερεί: η μέση ταχύτητα σταθερής λήψης είναι 171 Mbps έναντι 289 Mbps στις ΗΠΑ.
Επενδύσεις ανά κάτοικο
Τα έσοδα ανά χρήστη κινητής, προσαρμοσμένα στο ΑΕΠ, ήταν €14,9 το 2024, χαμηλότερα από τα €15,3 του 2015. Αντίθετα, στις ΗΠΑ ανέρχονται σε €26,1, στη Νότια Κορέα σε €21,7 και στην Ιαπωνία σε €21,3.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις επενδύσεις ανά κάτοικο: €118 στην Ευρώπη, €217 στις ΗΠΑ, €173 στην Ιαπωνία και €151 στη Νότια Κορέα. Τα μέλη του Connect Europe πραγματοποίησαν το 54% των επενδύσεων FTTH το 2024, δηλαδή €17,2 δισ., αλλά η συνολική υποεπένδυση παραμένει.
Καθοριστικός παράγοντας θεωρείται ο κατακερματισμός. Το 2025 λειτουργούσαν στην Ευρώπη 44 πάροχοι κινητής με πάνω από 500.000 συνδρομητές, όταν στις ΗΠΑ ήταν 8, στην Κίνα και την Ιαπωνία 4 και στη Νότια Κορέα 3. Στα σταθερά δίκτυα υπήρχαν πάνω από 70 μεγάλοι πάροχοι έναντι 28 στις ΗΠΑ, 6 στην Ιαπωνία και 5 στη Νότια Κορέα.
