Ηνέα μελέτη του MIT αναδεικνύει ανησυχητικές πτυχές της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, εστιάζοντας στις επιπτώσεις του ChatGPT στη γνωστική λειτουργία και τη δημιουργικότητα των νέων. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Media Lab του ιδρύματος, ανέλυσε την εγκεφαλική δραστηριότητα 54 ατόμων ηλικίας 18 έως 39 ετών, τα οποία κλήθηκαν να συντάξουν σύντομα δοκίμια διάρκειας 20 λεπτών. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: μία με αποκλειστική χρήση του ChatGPT, μία με χρήση της μηχανής αναζήτησης Google και μία χωρίς καμία εξωτερική βοήθεια.
Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά καθώς η ομάδα που στηρίχθηκε στο ChatGPT παρουσίασε τη χαμηλότερη γνωστική ενεργοποίηση και τις πιο φτωχές επιδόσεις. Οι συμμετέχοντες κατέβαλαν μικρότερη προσπάθεια όσο περνούσε η ώρα, φτάνοντας στο σημείο να αντιγράφουν αυτούσια τις απαντήσεις του chatbot. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα κείμενα αυτής της ομάδας χαρακτηρίζονταν από επαναλαμβανόμενες φράσεις, έλλειψη πρωτοτυπίας και δημιουργικής σκέψης, ενώ οι καθηγητές που τα αξιολόγησαν τα χαρακτήρισαν «δίχως ψυχή».
Αντιθέτως, η ομάδα που εργάστηκε χωρίς καμία βοήθεια σημείωσε την υψηλότερη εγκεφαλική ενεργοποίηση, ειδικά σε περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη, τη δημιουργικότητα και την επεξεργασία σύνθετων εννοιών. Οι συμμετέχοντες αυτής της ομάδας δήλωσαν πιο ενεργοί και ικανοποιημένοι από τη διαδικασία. Παρόμοια ήταν και τα αποτελέσματα για την ομάδα της Google, η οποία παρουσίασε υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης και δήλωσε επίσης μεγαλύτερη ικανοποίηση, στοιχείο που υποδεικνύει πως η αναζήτηση απαιτεί ενεργή συμμετοχή του χρήστη και ενισχύει τη γνωστική προσπάθεια.
Η ερευνήτρια Nataliya Kosmyna, επικεφαλής της μελέτης, επισημαίνει ότι η τάση εξάρτησης από την τεχνητή νοημοσύνη, και ιδιαίτερα από συνομιλιακούς αλγορίθμους όπως το ChatGPT, ενδέχεται να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη μείωση της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Αν και η συγκεκριμένη μελέτη δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες, οι πρώτες ενδείξεις την καθιστούν ιδιαίτερα ανησυχητική για την ευρύτερη παιδαγωγική και ψυχοκοινωνική επίδραση των γενετικών εργαλείων AI.
Το Media Lab του MIT έχει ήδη επενδύσει σημαντικά στην έρευνα γύρω από τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, με παλαιότερες μελέτες να δείχνουν ότι η παρατεταμένη χρήση του ChatGPT μπορεί να αυξήσει το αίσθημα μοναξιάς, αλλά και να μειώσει την ικανότητα μάθησης. Παράλληλα, πρόσφατη έρευνα του Χάρβαρντ υποστήριξε ότι, ενώ η AI βελτιώνει την παραγωγικότητα, μπορεί να μειώσει το ενδιαφέρον των εργαζομένων για τη δουλειά τους. Το ίδιο το MIT, πάντως, έχει κρατήσει αποστάσεις από πιο αισιόδοξες μελέτες που προωθούν τα οφέλη της AI στον εργασιακό χώρο χωρίς να εξετάζουν σε βάθος τις μακροχρόνιες συνέπειες.
