Η εξάντληση των πόρων της γης έχει φτάσει σε οριακό επίπεδο. Το ίδιο και η επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Ο όγκος των σκουπιδιών και κυρίως η κακή διαχείρισή τους, απειλεί την υγεία και την ποιότητα της ζωής μας σε καθημερινή βάση. Οι πρωτοβουλίες από κάθε δημόσιο φορέα για να τεθεί το ζήτημα της ατομικής ευθύνης έχουν αρχίσει να πληθαίνουν σιγά σιγά. Και πάλι όμως ο ιδιωτικός φορέας είναι αυτός που κινεί τα νήματα λίγο πιο γρήγορα και μας κάνει να ελπίζουμε για ένα πιο καθαρό και λιγότερο καταστροφικό αύριο.
H ομάδα της Cyclefi είναι μία παγκόσμια καινοτομία. Μετατρέπει την ανακύκλωσή σε εκπτωτικές υπηρεσίες. Από την στιγμή που τα σκουπίδια θα είναι πάντα μέρος της ζωής μας, οι Εύη Φρέρη, Γιώργος Στέγγος και Άκης Μαρούτας, σκέφτηκαν να μην τα αφήσουν να… πάνε χαμένα και να δώσουν κίνητρο για την ανακύκλωσή τους.
Η πορτοκαλί τσάντα της Cyclefi έχει κάνει αισθητή την παρουσία της ειδικά στα Νότια Προάστια και σιγά σιγά όλο και περισσότεροι δηλώνουν την επιθυμία να ανακυκλώσουν και να δώσουν ποιότητα στη ζωή τους, αλλά και να μειώσουν τα έξοδά τους. Γιατί όσοι στηρίζουν έμπρακτα την ανακύκλωση, η Cyclefi φροντίζει να βγαίνουν κερδισμένοι.
Οι ιδρυτές της Cyclefi μας εξήγησαν αναλυτικότερα την πρωτοποριακή τους ιδέα για να επικοινωνήσουν στο ευρύ κοινό την αξία της ανακύκλωσης.
Τι ακριβώς είναι η Cyclefi και τι προσφέρει;
Η Cyclefi (Σάικλ-Φάι) είναι μια υπηρεσία προώθησης της ανακύκλωσης, η οποία ουσιαστικά συνδυάζει έναν πρωτοποριακό μηχανισμό ιχνηλασίας και καταγραφής της ανακύκλωσης που πραγματοποιούν οι πολίτες, με μια online πλατφόρμα μέσω της οποίας γίνεται η επιβράβευση των πολιτών, ανάλογα με την επίδοσή τους, με την παροχή εκπτώσεων και προσφορών σε διάφορες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών, οι οποίες στοχεύουν στη μείωση των γενικότερων εξόδων ενός νοικοκυριού. Ουσιαστικά, παρέχουμε εκπτωτικά κουπόνια για διάφορα online deals σε προϊόντα και υπηρεσίες, για όλους εκείνους τους συμπολίτες μας που αποδεδειγμένα ανακυκλώνουν.
Ποιες ακριβώς είναι οι εκπτωτικές υπηρεσίες της Cyclefi;
Η Cyclefi έχει δημιουργήσει ένα σύστημα καταγραφής των ποσοτήτων που ανακυκλώνει κάθε πολίτης, και παράλληλα παρέχει εκπτωτικά κουπόνια για διάφορα online deals σε προϊόντα και υπηρεσίες. Τα πρώτα εκπτωτικά κουπόνια, αφορούν αγορές από τους Εθνικούς μας συνεργάτες και ουσιαστικά ενεργοποιούνται με την αγορά του πακέτου με τις «έξυπνες» τσάντες μας. Ο καταναλωτής θα μπορεί να εξαργυρώσει άμεσα και τα περίπου δέκα (10) εκπτωτικά κουπόνια που αφορούν διάφορες παροχές και εκπτώσεις, με σκοπό να μειωθούν τα έξοδα ενός νοικοκυριού (εκπτώσεις στο λογαριασμό του ρεύματος, σε αγορά βενζίνης, σε αγορά από Super Market κ.α).
Το δεύτερο στάδιο επιβράβευσης αφορά στη καταγραφόμενη ανακύκλωση που κάνουν οι συμπολίτες μας. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της τεχνολογίας μας, μπορούμε και γνωρίζουμε πόσο συχνά και κυρίως πόσο υπεύθυνα ανακυκλώνει κάθε νοικοκυριό. Για κάθε τσάντα που σκανάρεται, ενεργοποιούνται αυτόματα στον αντίστοιχο λογαριασμό του ιδιοκτήτη της τσάντας, εκπτωτικά κουπόνια, που προσφέρουν οι συνεργαζόμενες τοπικές επιχειρήσεις (π.χ. καταστήματα με βιολογικά προϊόντα, κομμωτήρια, εστιατόρια κ.α), από ένα δίκτυο συνεργαζόμενων επιχειρήσεων που σήμερα φθάνουν στις 1.500 σε αριθμό. Τα εκπτωτικά κουπόνια εμφανίζονται στο κάθε καταναλωτή, ανάλογα με το Τ.Κ. που έχει δηλώσει κατά την εγγραφή του στην υπηρεσία μας. Ουσιαστικά, από τη στιγμή που κάποιος συμπολίτης μας, αποδεδειγμένα κρατά την πόλη του καθαρή και προστατεύει το περιβάλλον, η τοπική οικονομία της πόλης του τον επιβραβεύει με επιπλέον εκπτώσεις.
Η ανακύκλωση είναι τρόπος ζωής παντού στην Ευρώπη… εκτός από την Ελλάδα. Πόσο δύσκολο είναι να αλλάξουν οι συνήθειες ενός λαού;
Ξεκινώντας την πορεία μας, παρατηρήσαμε εξαρχής το πόσο σημαντικό είναι ο κόσμος να κατανοήσει τη σημαντικότητα όχι απλά του εγχειρήματος, αλλά της αξίας που έχει αυτό για την καθημερινότητά του. Η σκέψη αυτή ήταν που καθόρισε την δραστηριότητά μας και μας έδωσε το έναυσμα να δημιουργήσουμε μία υπηρεσία η οποία ουσιαστικά, όχι απλά θα ενημερώνει και θα προωθεί στον πολίτη την ανακύκλωση αλλά θα τον εκπαιδεύει σχετικά με αυτή. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό το οποίο γίνεται μέσω της πλατφόρμας της Cyclefi η οποία κάνει χρήση gamification με σκοπό να ευαισθητοποιήσει τον πολίτη και να τον κάνει να αλλάξει σταδιακά αλλά ουσιαστικά την συμπεριφορά του προς όφελος της ανακύκλωσης αλλά και της κοινωνίας. Επομένως, το πόσο δύσκολο είναι να αλλάξει συνήθειες μία κοινωνία, θα λέγαμε ότι εξαρτάται από τον τρόπο με το οποίο το επικοινωνείς και ενημερώνεις την κοινωνία σχετικά με αυτό. Και γι’ αυτό είμαστε απόλυτα σίγουροι πως η Cyclefi, θα γίνει μέρος της καθημερινότητας των πολιτών και θα κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Η σιγουριά αυτή απορρέει από το γεγονός ότι στο πιλοτικό μας πρόγραμμα και σε λιγότερο από δυο μήνες, οι πολίτες που συμμετείχαν, κατάφεραν να υιοθετήσουν μία «νέα» συνήθεια, η οποία ενίσχυσε την ανακυκλωτική τους συνήθεια.
Η ανακύκλωση πιστεύετε πως είναι πάνω απ’ όλα θέμα εκπαίδευσης;
H ανακύκλωση εκτός από θέμα εκπαίδευσης, είναι παράλληλα και θέμα ενημέρωσης των πολιτών. Οι δύο αυτοί παράγοντες θα πρέπει να είναι αλληλένδετοι. Γνωρίζοντας από προσωπική εμπειρία πως το να ενημερώσεις και να εκπαιδεύσεις παράλληλα το ευρύ κοινό, δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση, αποφασίσαμε να τρέξουμε ένα ερωτηματολόγιο εξετάζοντας από τη μία τους λόγους που πιθανόν να αποτρέπουν κάποιους πολίτες από το να ανακυκλώσουν αλλά και τους λόγους που θα λειτουργούσαν ως κίνητρο για να ξεκινήσουν να ανακυκλώνουν, από την άλλη. Μέσα από τη συγκεκριμένη έρευνα, διαπιστώσαμε πως παρά το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα διενεργούνται ατελείωτες εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, δυστυχώς τα ποσοστά ανακύκλωσης στην Ελλάδα, συνεχίζουν να παραμένουν πεισματικά χαμηλά και, παράλληλα να οδηγούν σε ελάσσονα αλλαγή της συμπεριφοράς των πολιτών. Το γεγονός αυτό επιβαρύνεται από το ότι οι πολίτες συνεχίζουν να πληρώνουν υπέρογκα ποσά, λόγω της αναποτελεσματικότητας που υπάρχει στην έξυπνη διαχείριση των στερεών αστικών απορριμμάτων, δημιουργώντας παράλληλα μία αρνητική προδιάθεση για το αν τελικά η διαδικασία της ανακύκλωσης υλοποιείται με ορθό τρόπο. Γι αυτό το λόγο και πιστεύουμε πως οι πολίτες παίζουν αναπόσπαστο και καθοριστικό ρόλο στην λύση του ζητήματος διαχείρισης των αποβλήτων, και είναι εκείνοι οι οποίοι θα μπορέσουν να αλλάξουν ριζικά τον τομέα αυτό. Επομένως, ο ιδανικός τρόπος για να μπορέσει να κερδίσεις την εμπιστοσύνης τους είναι να τους δώσεις ουσιαστικά κίνητρα τα οποία θα προάγουν την επιθυμητή αλλαγή της συμπεριφοράς.
Ποια είναι η αντίδραση του κόσμου όταν του εξηγείτε τι κάνετε;
Είναι πολύ σημαντικό ξεκινώντας μία τόσο μεγάλη προσπάθεια και αποβλέποντας σε έναν στόχο, όπως αυτός του να δημιουργήσεις έναν τεράστιο θετικό αντίκτυπο για το περιβάλλον και την κοινωνία, να βλέπεις πως υπάρχει κόσμος ο οποίος σε στηρίζει. Το σημαντικότερο, βέβαια, σε αυτό αποτελεί το γεγονός ότι πλέον έχουμε πολίτες οι οποίοι έχουν ήδη κάνει χρήση της υπηρεσίας μας μέσω του πιλοτικού προγράμματος και γνωρίζουν καλά την αποτελεσματικότητα της λύσης μας. Οι πολίτες αυτοί είναι εκείνοι που φροντίζουν σε κάθε ευκαιρία να επιβεβαιώσουν την επιτυχή λειτουργία της υπηρεσίας μας και σε πολλές περιπτώσεις, μπαίνουν οι ίδιοι στη διαδικασία να εξηγήσουν σε όσους ενδιαφέρονται το πως λειτουργεί. Έχει ουσιαστικά δημιουργηθεί ένα είδος community το οποίο πλέον έχει λάβει το ρόλο να διαδώσει την προσπάθειά μας. Όπως γίνεται αντιληπτό, η αντίδραση του κόσμου είναι παραπάνω από θετική τις περισσότερες φορές, καθώς οι πολίτες πλέον παίρνουν την ανακύκλωση στα χέρια τους και ξέρουν πως μπορούν να κερδίζουν κάθε φορά που ανακυκλώνουν.
Ποια είναι τα επιτεύγματά σας ως τώρα;
Αν και νέα στο χώρο, η Cyclefi έχει προλάβει να βγει πρώτη σε ψήφους σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο, ως η επιχείρηση με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο για το 2016, στο διαγωνισμό Social Impact Award, ο οποίος ξεπέρασε σε συμμετοχή τα 5,000 άτομα, ενώ έχει λάβει το Βραβείο καλύτερης επιχειρηματικής ιδέας, στον μεγαλύτερο διαγωνισμό της Ιταλίας, FILFest 2016. Παράλληλα, έλαβε το βραβείο του «Best business plan» από Youth Entrepreneurship Club “Ne” το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 1st International Youth Entrepreneurship Conference 2016, το βραβείο Silver στην ενότητα Green City: "Τεχνολογικές εφαρμογές Διαχείρισης Απορριμμάτων και Ανακύκλωσης" στα Best City Awards 2016 και το βραβείο Silver ως στην Ενότητα Waste Management, στην κατηγορία "Ανακύκλωση - Επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων" στα Environmental Awards 2016. Τέλος και μόλις λίγο καιρό πριν την επίσημη εμπορική έναρξη, η Cyclefi βραβεύτηκε από τη Μονάδα Καινοτομίας και Έρευνας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με το 1ο Βραβείο Καλύτερης Επιχειρηματικής Ιδέας 2017.
Πώς κρατάτε το κίνητρο ζωντανό στην ομάδα; Οι διακρίσεις και οι βραβεύσεις τονώνουν το ηθικό;
Αναμφισβήτητα οι βραβεύσεις τονώνουν το ηθικό της ομάδας και αποτελούν ενός είδους επιβράβευση για ότι έχουμε δημιουργήσει μέχρι σήμερα. Το σημαντικότερο, όμως, όλων και αυτό το οποίο δίνει δύναμη και γεμίζει ελπίδα την ομάδα, αποτελεί το κοινό όραμα. Το όραμα για τη δημιουργία μίας λύσης, η οποία δεν θα αποτελεί μία ακόμη πλατφόρμα ή προϊόν αλλά θα θέτει τις βάσεις για μία υπηρεσία η οποία προσφέρει πραγματικά στο περιβάλλον και την κοινωνία. Αυτό πηγάζει από τις αξίες που ενώνουν τα μέλη της ομάδας μας, οι οποίες συνοδεύονται από την προσφορά και την αγάπη για το περιβάλλον και την κοινωνία. Οι αξίες αυτές ήταν που έφεραν κοντά τα μέλη μας, καθώς έχοντας ζήσει και ολοκληρώσει τις σπουδές μας στο εξωτερικό, έχοντας εξετάσει πολλές περιπτώσεις και μελετήσει επιστημονικά το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, αποφασίσαμε να διοχετεύσουμε τη γνώση, την εμπειρία αλλά το πάθος μας στη χώρα μας και να μπορέσουμε να όχι να φέρουμε την αλλαγή, αλλά να την συν-δημιουργήσουμε μαζί με τους συμπολίτες μας.
Είναι εφικτό να ξεκινήσει μια startup χωρίς χρήματα;
Το να στήσεις μια επιχείρηση στην Ελλάδα σήμερα, φαντάζει σίγουρα ένα ζήτημα αρκετά δύσκολο. Το να ξεκινάς μια επιχείρηση χωρίς κάποια χρηματοδότηση, αυτό σίγουρα μπορεί να δείχνει και απόπειρα αυτοκτονίας, καθώς είναι τουλάχιστον προδιαγεγραμμένο να ακολουθήσεις την πορεία της χώρας σου. Παρόλα αυτά, έχουμε μια σιγουριά πως η καινοτομική λύση της Cyclefi, αποτελεί παράλληλα και συγκριτικό της πλεονέκτημα, απέναντι σε όλα τα εμπόδια που προκύπτουν από την ελληνική ύφεση. Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι κατορθώσαμε σε σύντομο χρονικό διάστημα να εξελίξουμε την ιδέα μας και να την μετουσιώσουμε σε δράση, δυστυχώς μέχρι και σήμερα δεν καταφέραμε να λάβουμε κάποια χρηματοδότηση. Αντιθέτως, στηρίξαμε την ιδέα μας με προσωπικά έξοδα και προσπαθήσαμε, όσο αυτό ήταν δυνατόν, να διαχειριστούμε τους περιορισμένους πόρους μας, με έναν έξυπνο τρόπο, ώστε να μην δημιουργηθούν επιπλέον ανάγκες. Όταν, όμως, είσαι αποφασισμένος να αφοσιωθείς στο στόχο σου και να πετύχεις, δεν σταματάς ποτέ να προσπαθείς. Για το λόγο αυτό και, παράλληλα με την εξέλιξη της ιδέας μας, ξεκινήσαμε τις απαραίτητες ενέργειες για σύναψη συνεργασιών με τους Δήμους της Αττικής, δύο εκ των οποίων αποφάσισαν να στηρίξουν έμπρακτα την προσπάθεια και χρηματοδοτώντας την παραγωγή των πακέτων ανακύκλωσης τα οποία προορίζονταν για χρήση στο πλαίσιο του Δήμου τους.
Πόσο μπορεί να αποθαρρύνει η ελληνική γραφειοκρατία έναν startupper;
Η ελληνική γραφειοκρατία δεν αποτελεί απλά έναν αποθαρρυντικό παράγοντα για ένα νέο επιχειρηματία, αλλά μπορεί να αποτελέσει το λόγο μη ύπαρξης μίας επιχείρησης. Η διαφορά είναι ότι αυτό το οποίο χαρακτηρίζει τους νέους επιχειρηματίες είναι το γεγονός ότι δεν το βάζουν εύκολα κάτω, είναι προετοιμασμένοι σε μεγάλο βαθμό για αυτό που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν και εξαντλούν κάθε πιθανή ευκαιρία για να λύσουν το οποιοδήποτε πρόβλημα προκύπτει. Παρόλα αυτά, η περίπτωση των γραφειοκρατικών ζητημάτων που καλείται να αντιμετωπίσει ένας επιχειρηματίας στην Ελλάδα αποτελεί βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη μίας επιχειρηματικής ιδέας και σίγουρα, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις νεοφυών επιχειρήσεων που προτίμησαν να αποφύγουν το συγκεκριμένο σκόπελο και να δραστηριοποιηθούν σε άλλες χώρες. Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα αυτό θα πρέπει να προβληματίσει τον κρατικό μηχανισμό, ο οποίος θα πρέπει να επανεξετάσει τις διαδικασίες οι οποίες απαιτούνται από την πλευρά των επιχειρήσεων, προκειμένου να υπάρξει μία καθόλα αποτελεσματική λύση η οποία και θα συμβάλει στην ταχεία ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα. Πιστεύουμε βαθιά, πως από τη στιγμή που θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε ως χώρα τέτοιου είδους εμπόδια, η Ελλάδα θα μπορέσει να γίνει πραγματικά ένας επιχειρηματικός παράδεισος ο οποίος θα είναι επενδυτικά ελκυστικός και θα συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη της οικονομίας.
Έχετε κάποια λογική εξήγηση γιατί το κράτος πετάει τόσα χρόνια εκατομμύρια ευρώ -κυριολεκτικά- στα σκουπίδια και δεν έχει ασχοληθεί πιο σοβαρά με το θέμα;
Δυστυχώς, οι κακές πρακτικές που ακολουθούνται μέχρι σήμερα, η άγνοια και η αδιαφορία σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ως αποτέλεσμα, μια τεράστια ποσότητα των ανακυκλώσιμων υλικών, να καταλήγει σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤΑ) και χωματερές. Ουσιαστικά, η Ελλάδα συνεχίζει να στέλνει χιλιάδες τόνους ανακυκλώσιμου υλικού στους (ΧΥΤΑ), πληρώνοντας για την επιβάρυνση στο περιβάλλον και την μη συμμόρφωση σε σωστές Ευρωπαϊκές πρακτικές και οδηγίες, εκατομμύρια Ευρώ σε πρόστιμα και τέλη, που τελικά επιβαρύνουν επιπλέον το ήδη υπερχρεωμένο Ελληνικό νοικοκυριό. Σκεφτείτε πως κάθε Δήμος της Αττικής, για κάθε έναν τόνο απορριμμάτων που στέλνει στους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α.), οφείλει να πληρώσει ένα τέλος εναπόθεσης/ταφής, ύψους 45€/τόνο. Πέραν του συγκεκριμένου τέλους, από τον Ιανουάριο του 2016, τέθηκε σε εφαρμογή το πρόστιμο της Ε.Ε, σύμφωνα με το οποίο, κάθε Δήμος υποχρεούται να πληρώσει επιπλέον ένα πρόστιμο ταφής ύψους 35€/τόνο απορριμμάτων. Το πρόστιμο αυτό θα αυξάνεται ετησίως κατά 5€/τόνο μέχρι τα 60€/τόνο. Δηλαδή το έτος 2021, κάθε Δήμος θα είναι υποχρεωμένος να πληρώνει 105€ για κάθε τόνο απορριμμάτων που στέλνει στα Χ.Υ.Τ.Α. Όλα τα πολύ υψηλά κόστη και πρόστιμα που αφορούν τη διαχείριση των απορριμμάτων των Δήμων, επιβαρύνουν - σε ετήσια βάση- όλους ανεξαιρέτως τους φορολογούμενους κατοίκους του κάθε Δήμου. Και αυτό γιατί, κάθε κάτοικος του Δήμου, ακριβώς επειδή συμβάλλει με τα απορρίμματά του στα συνολικά απορρίμματα της πόλης, συμμετέχει στα έξοδα καθαριότητας της πόλης του. Επομένως, παρατηρούμε πως η ευθύνη βαραίνει πλέον το σύνολο των συμμετεχόντων της διαδικασίας της ανακύκλωσης, καθώς όλα τα μέρη έχουν λόγο και συμβάλουν στο επιτυχή ή μη κλείσιμο του κύκλου της διαδικασίας της ανακύκλωσης.
Πέτρος Αντωνάκης
