Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα τη νέα ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, ένα ψηφιακό εργαλείο που στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο, σε μια περίοδο αυξημένων ανησυχιών για τον εθισμό στις οθόνες, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και την διαδικτυακή παρενόχληση. Η πρόεδρός της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μαζί με την εκτελεστική αντιπρόεδρο Χένα Βιρκούνεν, ανακοίνωσαν ότι η εφαρμογή είναι τεχνικά έτοιμη και σύντομα θα τεθεί σε λειτουργία για τους Ευρωπαίους πολίτες. Το νέο εργαλείο θα επιτρέπει την επιβεβαίωση ηλικίας χωρίς αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων, με έμφαση στην ανωνυμία και την προστασία της ιδιωτικότητας.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στόχος είναι μια ενιαία ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιείται από πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η νέα εφαρμογή βασίζεται σε αρχές παρόμοιες με εκείνες των ψηφιακών πιστοποιητικών COVID: γρήγορη ανάπτυξη, διαλειτουργικότητα, και δυνατότητα χρήσης σε πολλά κράτη-μέλη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Ελλάδα, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για την υιοθέτηση της νέας τεχνολογίας. Η Ελλάδα, η οποία με ενέργειες του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης ήδη την έχει ενσωματώσει στο Kids Wallet (για την αγορά καπνικών προϊόντων κλπ) με στόχο την προστασία των ανηλίκων, την πρόληψη της εξάρτησης σε νεαρή ηλικία, την ενίσχυση της διαφάνειας και την εποπτεία της αγοράς, έχει ήδη δείξει τον δρόμο, τον οποίο θα ακολουθήσουν σύντομα Γαλλία, Δανία, Ιταλία, Ισπανία, Κύπρος και Ιρλανδία, στα αντίστοιχα εθνικά ψηφιακά πορτοφόλια, χώρες με τις οποίες η χώρα μας συνεργάζεται στενά.
Όπως είχε δηλώσει και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά την παρουσίαση του οδικού χάρτη και επιχειρησιακού σχεδίου για την καθολική εφαρμογή της απαγόρευσης πώλησης καπνικών και αλκοόλ σε ανήλικους, «η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας μέσω του Kids Wallet και Gov.gr Wallet εισάγει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία, που περιορίζει ουσιαστικά την πρόσβαση ανηλίκων σε επιβλαβή προϊόντα, χωρίς περιττή έκθεση προσωπικών δεδομένων. Η ίδια προσέγγιση θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές, μετά από ένα διάστημα προσαρμογής των επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που ήρθε για να μείνει, ώστε να διαμορφώσουμε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τα παιδιά μας και για αυτό απαιτείται η στήριξη όλων μας».
Να θυμίσουμε ότι η Ελλάδα, μόλις την περασμένη εβδομάδα, ανακοίνωσε και το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media. Σύμφωνα με αυτό απαγορεύεται η πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (online social media) για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους, μέτρο που θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Παράλληλα, ενεργοποιείται ο ευρωπαϊκός μηχανισμός εποπτείας, που θεσπίζεται μέσω του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act - DSA), διασφαλίζοντας ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα κράτη-μέλη. Συγκεκριμένα, ο έλεγχος και η επιβολή των υποχρεώσεων ανατίθενται είτε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είτε στον αρμόδιο Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών της χώρας εγκατάστασης της κάθε πλατφόρμας.
Ευρωπαϊκή ανησυχία για την έκθεση των παιδιών στο διαδίκτυο
Η νέα ευρωπαϊκή εφαρμογή έρχεται σε μια στιγμή που οι ανησυχίες για την έκθεση των παιδιών στο διαδίκτυο αυξάνονται. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι τα παιδιά περνούν ολοένα και περισσότερο χρόνο σε πλατφόρμες με αλγοριθμικά σχεδιασμένο περιεχόμενο, το οποίο μπορεί να ενισχύει τον εθισμό και να αυξάνει την έκθεση σε επικίνδυνες συμπεριφορές.
Στο πλαίσιο αυτό, η εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας θεωρείται εργαλείο-κλειδί, καθώς επιτρέπει την πρόσβαση σε περιεχόμενο μόνο όταν επιβεβαιώνεται η ηλικία του χρήστη, χωρίς όμως να αποκαλύπτονται άλλα προσωπικά δεδομένα.
Παρά τη θετική υποδοχή από αρκετά κράτη-μέλη, παραμένουν προκλήσεις ως προς την υιοθέτηση από τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και την εναρμόνιση των τεχνικών προτύπων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Κομισιόν έχει καταστήσει σαφές ότι θα προχωρήσει σε αυστηρή επιβολή των κανόνων για την προστασία των ανηλίκων, τονίζοντας ότι η εμπορική λειτουργία των πλατφορμών δεν μπορεί να υπερισχύει των δικαιωμάτων των παιδιών.
H δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν:
«Το περασμένο φθινόπωρο, στην ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης, δεσμεύτηκα να κάνουμε τον διαδικτυακό κόσμο πιο ασφαλή για τα παιδιά μας. Γνωρίζουμε ότι η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να προσφέρει στα παιδιά απίστευτες ευκαιρίες. Μπορούν να μαθαίνουν πιο γρήγορα μέσω διαδραστικών εργαλείων. Μπορούν να παραμένουν συνδεδεμένα με τους φίλους και τις οικογένειές τους. Μπορούν να έχουν πρόσβαση σε έναν τεράστιο όγκο γνώσης και να εξερευνούν τον κόσμο, πολύ πέρα από τα όρια της σχολικής αίθουσας. Και αυτές οι τεχνολογίες μπορούν επίσης να τα βοηθήσουν να αναπτύξουν πολύτιμες δεξιότητες ζωής.
Αλλά είμαστε επίσης πλήρως ενήμεροι ότι αυτά τα οφέλη συνοδεύονται από κινδύνους. Όσον αφορά στην ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, η κατάσταση είναι εξαιρετικά ανησυχητική. Ένα παιδί στα έξι υφίσταται διαδικτυακό εκφοβισμό. Ένα παιδί στα οκτώ εκφοβίζει άλλο παιδί στο διαδίκτυο. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν εξαιρετικά εθιστικά σχεδιαστικά χαρακτηριστικά - ατελείωτη κύλιση που ενισχύει τον εθισμό, σύντομα βίντεο που μειώνουν τη διάρκεια προσοχής, εξαιρετικά εξατομικευμένο και στοχευμένο περιεχόμενο. Ο χρόνος που περνούν τα παιδιά μας μπροστά σε οθόνες δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλος. Και αυτός είναι χρόνος που δεν περνούν στην παιδική χαρά με τους συνομηλίκους τους.
Και όσο περισσότερο χρόνο περνούν στο διαδίκτυο, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να εκτεθούν σε επιβλαβές και παράνομο περιεχόμενο, αλλά και σε απόπειρες προσέγγισης από διαδικτυακούς θηρευτές. Αυτό το περιβάλλον δεν ωφελεί τα αναπτυσσόμενα νεανικά μυαλά. Γι' αυτό άκουσα προσεκτικά τους γονείς, οι οποίοι δεν έχουν επαρκείς λύσεις για την προστασία των παιδιών τους. Συμμερίζομαι την ανησυχία τους. Είναι ευθύνη των γονέων να μεγαλώνουν τα παιδιά τους και όχι των πλατφορμών. Άκουσα επίσης τις ανησυχίες των κρατών μελών μας. Γι' αυτό, πριν από έναν μήνα, συγκάλεσα την πρώτη συνεδρίαση της Ειδικής Ομάδας για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο. Αύριο, η ομάδα θα πραγματοποιήσει τη δεύτερη συνεδρίασή της. Θα υποβάλει τις συστάσεις της μέχρι το καλοκαίρι.
Είναι καθήκον μας να προστατεύσουμε τα παιδιά μας στον ψηφιακό κόσμο, όπως ακριβώς κάνουμε και στον φυσικό κόσμο. Και για να το πετύχουμε αυτό αποτελεσματικά, χρειαζόμαστε μια εναρμονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση. Ένα βασικό ερώτημα είναι: πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει μια πανευρωπαϊκή τεχνική λύση για την επαλήθευση ηλικίας; Σήμερα μπορώ να ανακοινώσω ότι έχουμε την απάντηση. Η ευρωπαϊκή μας εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας είναι τεχνικά έτοιμη και σύντομα θα είναι διαθέσιμη στους πολίτες.
Αυτή η εφαρμογή θα επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν την ηλικία τους κατά την πρόσβαση σε διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως ακριβώς τα καταστήματα ζητούν απόδειξη ηλικίας για την αγορά αλκοολούχων ποτών.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή παρουσιάζει μια καινοτόμο λύση σε ένα νέο πρόβλημα. Όλοι θυμόμαστε την πανδημία COVID. Ο κόσμος μας σταμάτησε. Όμως, καθώς βγήκαμε από τα lockdown και έγιναν διαθέσιμα τα εμβόλια, η Επιτροπή ανέπτυξε την εφαρμογή COVID σε χρόνο ρεκόρ -τριών μηνών- για να επιστρέψουμε στην κανονικότητα με ασφάλεια. Με τη σάρωση των πιστοποιητικών COVID μπορούσαμε να πάμε σε συναυλίες ή να ταξιδέψουμε ξανά με αεροπλάνο. Σε 78 χώρες σε 4 ηπείρους χρησιμοποιούσαν αυτή την εφαρμογή, αποτελώντας μεγάλη επιτυχία. Και τώρα έχουμε εφαρμόσει αυτή την εμπειρία στην εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας.
Ακολουθεί τις ίδιες αρχές, το ίδιο μοντέλο.
Πρώτον, είναι φιλική προς τον χρήστη. Κατεβάζετε την εφαρμογή. Την ενεργοποιείτε με το διαβατήριο ή την ταυτότητά σας. Στη συνέχεια αποδεικνύετε την ηλικία σας κατά την πρόσβαση σε διαδικτυακές υπηρεσίες.
Δεύτερον, σέβεται τα υψηλότερα πρότυπα προστασίας προσωπικών δεδομένων στον κόσμο. Οι χρήστες αποδεικνύουν την ηλικία τους χωρίς να αποκαλύπτουν άλλα προσωπικά στοιχεία. Με απλά λόγια, είναι πλήρως ανώνυμη: οι χρήστες δεν μπορούν να εντοπιστούν.
Τρίτον, η εφαρμογή λειτουργεί σε οποιαδήποτε συσκευή - κινητό, tablet, υπολογιστή, οτιδήποτε.
Και τέλος, είναι πλήρως ανοικτού κώδικα - όλοι μπορούν να ελέγξουν τον κώδικα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν και οι εταίροι μας διεθνώς. Είναι πολύ σημαντικό να μπορεί να αξιοποιηθεί από τους παγκόσμιους εταίρους μας. Και ακόμη πιο σημαντικό, οι διαδικτυακές πλατφόρμες μπορούν εύκολα να βασιστούν στην εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας.
Δεν υπάρχουν πλέον δικαιολογίες. Η Ευρώπη προσφέρει μια δωρεάν και εύχρηστη λύση που μπορεί να προστατεύσει τα παιδιά μας από επιβλαβές και παράνομο περιεχόμενο. Βλέπουμε ήδη περισσότερα κράτη μέλη να σημειώνουν σημαντική πρόοδο. Η Γαλλία, η Δανία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος και η Ιρλανδία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Σχεδιάζουν να ενσωματώσουν την εφαρμογή στα εθνικά ψηφιακά τους πορτοφόλια.
Ελπίζω περισσότερα κράτη μέλη και ο ιδιωτικός τομέας να ακολουθήσουν, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί σύντομα να χρησιμοποιεί την εφαρμογή. Αυτή η εφαρμογή δίνει στους γονείς, στους εκπαιδευτικούς και στους φροντιστές ένα ισχυρό εργαλείο για την προστασία των παιδιών.
Διότι θα έχουμε μηδενική ανοχή για εταιρείες που δεν σέβονται τα δικαιώματα των παιδιών μας. Γι' αυτό προχωρούμε με ταχύτητα και αποφασιστικότητα στην επιβολή των ευρωπαϊκών κανόνων μας και λογοδοτούν όσες διαδικτυακές πλατφόρμες δεν προστατεύουν επαρκώς τα παιδιά μας.
Η νέα λύση επαλήθευσης ηλικίας και η επιβολή των κανόνων μας πάνε χέρι-χέρι. Τα δικαιώματα των παιδιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση προηγούνται των εμπορικών συμφερόντων. Και θα διασφαλίσουμε ότι αυτό θα τηρηθεί».
