Μείωση κατά 10,4% παρουσίασε ο Μέσος Ετήσιος Ρυθμός Μεταβολής (ΜΕΡΜ) της εγχώριας αγοράς (σε αξία) των mini-market την περίοδο 2009-2013, ενώ για το 2014 εκτιμάται επίσης μείωση της τάξης του 5 % σε σχέση με το 2013.
Όπως προκύπτει από μελέτη που εκπόνησε η Στόχασις Σύμβουλοι Επιχειρήσεων, με τίτλο «Μίνι μάρκετ – Περίπτερα», το Σεπτέμβριο του 2014, ο αριθμός των mini-market (παντοπωλεία) και περιπτέρων έχει μειωθεί περίπου στο μισό το 2014 σε σχέση με το 2009, με τον αριθμό των mini-market να υπολογίζεται περί τις 7.000 και των περιπτέρων περί τις 8.000 το 2014.
Η αγορά (σε αξία) των περιπτέρων παρουσίασε επίσης μείωση, με ΜΕΡΜ -9,9% την περίοδο 2009-2013, ενώ προβλέπεται για το 2014 μείωση της τάξης του 6,9% σε σχέση με το 2013.
Οι λόγοι της μείωσης
Όπως αναφέρει ο Μάνατζερ της Στόχασις, Βασίλης Σιέμος, βασικός λόγος για τη μείωση αποτέλεσε η οικονομική κρίση, η οποία περιορίζοντας το εισόδημα των καταναλωτών, μετέβαλε την καταναλωτική συμπεριφορά, ιδιαίτερα όσον αφορά στις «αυθόρμητες» αγορές που πραγματοποιούνται συχνά στα σημεία μικρής λιανικής, καθώς και σε είδη που δεν θεωρούνται πρώτης ανάγκης.
Επίσης, στη μείωση της αγοράς συνέβαλαν κυρίως η μείωση της κατανάλωσης τσιγάρων με ΜΕΡΜ -8,5% την περίοδο 2009-2013, η μείωση των πωλήσεων των εφημερίδων με ΜΕΡΜ -21,4% την περίοδο 2009-2013, καθώς και η επέκταση του οργανωμένου λιανεμπορίου, μέσω των μικρών καταστημάτων «ευκολίας» και της ανάπτυξης συνεργασιών με πρατήρια καυσίμων, ώστε να καλύπτουν γεωγραφικά κάθε γειτονιά των μεγάλων πόλεων και κωμοπόλεων, παρέχοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα της ευκολίας πρόσβασης για τις αγορές τους.
Στο σημείο αυτό, τονίζεται ιδιαίτερα η σημαντική εξάρτηση των περιπτέρων από τα καπνικά προϊόντα, γεγονός το οποίο επιτείνει την πίεση στην αγορά των περιπτέρων από την αύξηση της τιμής των τσιγάρων.
Από την άλλη μεριά, τα είδη διατροφής καλύπτουν το μισό περίπου των εσόδων των mini-market.
Παρά την προαναφερόμενη μείωση στην αγορά των mini-market και των περιπτέρων, η αγορά των μικρών σημείων λιανικής εξακολουθεί να εμφανίζει δυναμική, στηριζόμενη κυρίως στην ευκολία αγορών, λόγω της προσβασιμότητας και του ευέλικτου ωραρίου και στην προσωπική σχέση πελάτη – ιδιοκτήτη.
Η διάρθρωση της αγοράς
Όσον αφορά στη διάρθρωση της εγχώριας αγοράς, εκτιμάται ότι τα mini-market στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη προσεγγίζουν το ήμισυ του συνόλου τους, ενώ αντίστοιχα στα περίπτερα καλύπτουν το 39%.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ανταγωνισμός μεταξύ των σημείων μικρής λιανικής, κυρίως στις περιοχές που εμφανίζεται υψηλή συγκέντρωση καταστημάτων, είναι έντονος σε τοπικό επίπεδο και εστιάζεται:
- στην ποικιλία και τη «διαφοροποίηση» των προσφερόμενων προϊόντων,
- στην επιλογή του σημείου τοποθέτησης του καταστήματος και
- στην τιμολογιακή πολιτική, εφόσον καθίσταται δυνατό.
Σύμφωνα με τη συντάκτρια της μελέτης Αυγή Οικονομίδου, οι αλλαγές στο νομικό πλαίσιο της λειτουργίας των περιπτέρων, που συνίστανται στο «άνοιγμα» του επαγγέλματος, με παραχώρηση των περιπτέρων από τους Δήμους μέσω δημοπρασιών στο 70% των συνολικών θέσεων, εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν τα χαρακτηριστικά της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται η δραστηριοποίηση επιχειρηματικών μονάδων, είτε από το χώρο του οργανωμένου λιανεμπορίου, είτε από το χώρο της εφοδιαστικής αλυσίδας των σημείων μικρής λιανικής (π.χ. χονδρεμπορικές επιχειρήσεις), με σκοπό να «αποσπάσουν» μερίδιο της εν λόγω αγοράς, αξιοποιώντας πρακτικές μάρκετινγκ και υφιστάμενη τεχνογνωσία.
Από την άλλη πλευρά, τα σημεία μικρής λιανικής προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται, θα πρέπει να συνεργαστούν όσον αφορά στις παραγγελίες τους, ώστε να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους ικανότητα, να επεκτείνουν την προϊοντική τους βάση, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από τα καπνικά προϊόντα και να αξιοποιήσουν την τεχνολογία και το μάρκετινγκ, για την ανάπτυξη των πωλήσεών τους.
