Με τη μέση μείωση του τζίρου να διαμορφώνεται σε 9,7% σε σύγκριση με πέρυσι ολοκληρώνεται σήμερα η θερινή εκπτωτική περίοδος, με το λιανεμπόριο να εξακολουθεί να μετρά πληγές και απώλειες. Το “κάθε πέρυσι και καλύτερα” φαίνεται ότι επιβεβαιώνεται και φέτος, τουλάχιστον από τα στοιχεία και τις εκτιμήσεις της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ακόμη και αν το “πέρυσι” αφορά το δραματικό καλοκαίρι του 2015 με το δημοψήφισμα, τα capital controls και τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές που οδήγησε στην υπογραφή του τρίτου Μνημονίου.
Με βάση τις εκτιμήσεις των εμπορικών συλλόγων στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας η πτώση του τζίρου εκτιμάται έως 10%, στην υπόλοιπη Αττική 11% έως 20%, στη Θεσσαλονίκη, τον Πειραιά, την Πάτρα και το Ηράκλειο Κρήτης έως 10%, στη Λάρισα διατηρήθηκε ο τζίρος στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, σε κάποιες περιοχές όπως για παράδειγμα στην Καλλιθέα, τη Λαμία και το Αγρίνιο η πτώση εκτιμάται σε 21% έως 30%, ενώ υπήρχαν περιοχές όπως η Άρτα όπου η πτώση ήταν άνω του 40%. Σε μια περιοχή και συγκεκριμένα την Καλαμάτα αναφέρθηκε αύξηση του τζίρου κατά 5% σε σύγκριση με πέρυσι. Συνολικά στην έρευνα περιλαμβάνονται οι εκτομήσεις 70 εμπορικών συλλόγων σε όλη τη χώρα.
Από την τηλεφωνική έρευνα, λοιπόν, που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών της ΕΣΕΕ (ΙΝΕΜΥ - ΕΣΕΕ) σε τυχαίο δείγμα 200 εμπορικών επιχειρήσεων σε παραδοσιακές εμπορικές αγορές αστικών κέντρων της χώρας προκύπτουν τα εξής:
-Στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων (60%) το ποσοστό της έκπτωσης κυμάνθηκε μεταξύ 21% και 40%, όταν την αντίστοιχη περυσινή περίοδο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν κατά πολύ χαμηλότερο (39%). Παράλληλα, στη διάρκεια της φετινής θερινής εκπτωτικής περιόδου περίπου μία στις πέντε επιχειρήσεις πραγματοποίησε πωλήσεις με ποσοστό έκπτωσης άνω του 40%, όταν πέρυσι στην αντίστοιχη επιλογή οδηγούνταν μία στις τρεις επιχειρήσεις.
-Πάνω από μία στις δύο επιχειρήσεις (53%) εμφάνισε υποχώρηση στις πωλήσεις σε σύγκριση με το 2015, ενώ στασιμότητα δήλωσε το 1/3. Μπορεί ο ρυθμός υποχώρησης της εμπορικής κίνησης να είναι μικρότερος από εκείνον της περιόδου Ιουλίου – Αυγούστου 2015 (80%), δεν θα πρέπει όμως να λησμονείται το γεγονός πως τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο τέθηκε σε εφαρμογή ο πρωτόγνωρος, για τα ελληνικά δεδομένα, περιορισμός στην κίνηση κεφαλαίων και η επιβολή της τραπεζικής αργίας. Αντίθετα, το ποσοστό αυτών που δήλωσαν ότι οι εκπτώσεις του 2016 ήταν καλύτερες σε σύγκριση με την περσινή περίοδο ανέρχεται στο 14% (5% στις θερινές εκπτώσεις του 2015).
-Οι μεταβολές του ποσοστού μείωσης των πωλήσεων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος καταγράφουν σημαντική διαφοροποίηση. Συρρίκνωση 11 - 20% εμφάνισε το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων του δείγματος (35% - 13% το 2015), τη στιγμή που την αντίστοιχη περσινή περίοδο η πλειονότητα των συμμετεχόντων (36%) είχε δηλώσει μείωση άνω του 41%.
-Οι έμποροι σε ποσοστό 57,2%, δήλωσαν ότι η καλύτερη περίοδος των θερινών εκπτώσεων ήταν από τις 11/7/2016 έως 30/7/2016, ακολουθούμενη από την περίοδο 1/8/2016 έως 13/8/2016 με ποσοστό 27,6% και τέλος από αυτήν της 16/8/2016 έως το τέλος των εκπτώσεων.
-Για τα καταστήματα που άνοιξαν την Κυριακή 17 Ιουλίου (το 27% των συμμετεχόντων στην έρευνα) παρατηρείται ότι η πλειονότητα των επιχειρηματιών, της τάξης του 80%, πιστεύει ότι το άνοιγμα του καταστήματος την Κυριακή δεν επηρέασε τον συνολικό τζίρο της χειμερινής εκπτωτικής περιόδου και μόλις ένας στους πέντε δηλώνει ότι κατέγραψε αύξηση των πωλήσεών του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ουδείς εκ των ερωτηθέντων έχει προβεί σε πρόσληψη υπαλλήλου για την κάλυψη των αναγκών της λειτουργίας της επιχείρησής του την Κυριακή, επιβεβαιώνοντας το συμπέρασμα πως το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές δε φαίνεται να συμβάλλει στην τόνωση της απασχόλησης. Η πλειονότητα των επιχειρηματιών σε ποσοστό 64% έχει επωμιστεί προσωπικά την κάλυψη της συγκεκριμένης ανάγκης και το υπόλοιπο 36% των επιχειρήσεων έχει επεκτείνει το ωράριο των ήδη υπαρχόντων υπαλλήλων. Όσον αφορά στο λειτουργικό κόστος της επιχείρησης, το 44% των επιχειρήσεων που άνοιξαν απάντησε ότι επιβαρύνεται είτε πάρα πολύ είτε πολύ από το άνοιγμα των Κυριακών, το 25% απάντησε λίγο, ενώ το 31% δήλωσε ότι δεν έχει επιβαρυνθεί καθόλου. Τέλος, η επισκεψιμότητα, σύμφωνα με το 52% των επιχειρηματιών, δεν έχει αυξηθεί καθόλου από το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές. Το 29% των επιχειρηματιών διακρίνει μία μικρή αύξηση, ενώ μόλις το 3% δηλώνει ότι το άνοιγμα της επιχείρησής του τις Κυριακές αύξησε κατά πολύ την επισκεψιμότητα.
Στο πλαίσιο της φετινής έρευνας το ΙΝΕΜΥ - ΕΣΕΕ αφιέρωσε ξεχωριστή ενότητα και στην αγοραστική κίνηση των εμπορικών επιχειρήσεων που συμμετέχουν στα Ανοιχτά Κέντρα Εμπορίου (ΑΚΕ ή Open Malls) στον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη, την Αλεξανδρούπολη και την Πάτρα. Στις επιχειρήσεις των ΑΚΕ οι πωλήσεις των φετινών θερινών εκπτώσεων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος κυμάνθηκαν στα ίδια επίπεδα ή κατέγραψαν αυξητική τάση σε ποσοστά υψηλότερα σε σχέση με τις επιχειρήσεις του γενικού πληθυσμού. Από το 20% των ερωτηθέντων που δήλωσαν αύξηση των πωλήσεών τους, η πλειονότητα (42%) υποστήριξε πως η τόνωση του τζίρου τους κυμάνθηκε σε επίπεδα έως 10% . “Λόγω έλλειψης συγκριτικών στοιχείων αφού είναι η πρώτη φορά που διεξάγεται έρευνα μόνο στις επιχειρήσεων των ΑΚΕ, θα ήταν αρκετά αισιόδοξο να αναφερόταν ότι το εύρημα αυτό, επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα του θεσμού. Παρόλα αυτά είναι μία τάση η οποία μένει να επαληθευτεί στο μέλλον”, σημειώνει η ΕΣΕΕ. Οι επιχειρήσεις των ΑΚΕ σε σύγκριση με τις υπόλοιπες επιχειρήσεις επέλεξαν να λειτουργήσουν την Κυριακή των θερινών εκπτώσεων, μία στάση αναμενόμενη αφού πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν στα κέντρα των πόλεων με συγκριτικό πλεονέκτημα αναφορικά με την επισκεψιμότητα των καταναλωτών. Μοναδική εξαίρεση στην παραπάνω τάση αποτέλεσμα των ΑΚΕ της Πάτρας, όπου μόλις 1 στους 5 άνοιξε την επιχείρησή του. Παρόλα αυτά, έχει αρκετά ενδιαφέρον η αποτύπωση της άποψης τους για την πορεία του τζίρου της και γενικότερα τον τρόπο λειτουργίας την Κυριακή. Συνοπτικά: α) για το 86% των επιχειρήσεων το άνοιγμα της Κυριακή δεν επηρέασε το τζίρο της εκπτωτικής περιόδου, β)για το 90% των επιχειρήσεων το άνοιγμα της Κυριακής δεν έχει συμβάλλει στην επισκεψιμότητα του καταστήματος, γ) η απόλυτη πλειοψηφία των επιχειρήσεων καλύπτει τις ανάγκες προσωπικού με προσωπική εργασία και δεν επιλέγει την πρόσληψη προσωπικού.
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της φετινής θερινής εκπτωτικής περιόδου ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Βασίλης Κορκίδης δήλωσε τα εξής:
«Η φετινή θερινή εκπτωτική περίοδος, σε αντιδιαστολή με τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί στις αρχές του καλοκαιριού, δεν κατόρθωσε τελικά να αποτελέσει το σημείο καμπής και ανάκαμψης για το ελληνικό εμπόριο. Η αυξημένη τουριστική κίνηση στη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου επίσης δεν κατάφερε να αποφέρει τα αναμενόμενα έσοδα στον κλάδο του Εμπορίου και να τονώσει τον τζίρο στις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας. Οι υφιστάμενες αλλά και οι επικείμενες φορολογικές υποχρεώσεις φαίνεται πως διαδραμάτισαν καθοριστικό παράγοντα στην αδυναμία και διστακτικότητα που επέδειξε το καταναλωτικό κοινό στα κοινώς ομολογουμένως υψηλά ποσοστά εκπτώσεων που προέβησαν οι εμπορικές επιχειρήσεις. Παραδόξως, η βελτίωση σε όλους τους κλάδους της οικονομίας μας, που καταγράφηκε τον Αύγουστο, στα αποτελέσματα της μηνιαίας έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αποτυπώνεται πουθενά στην έρευνα μας. Μπορεί τον Αύγουστο, ο δείκτης οικονομικού κλίματος (economic sentiment indicator, ESI) να αυξήθηκε στις 92,5 μονάδες από 90,9 τον Ιούλιο και 89,7 τον Ιούνιο, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή του τελευταίου 12μήνου, αλλά προφανώς αυτό δεν επαρκεί για να συνέλθει η ελληνική αγορά. Φυσικά, η περσινή εκπτωτική περίοδος δεν μπορεί να αποτελέσει βάση αναφοράς και διεξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων, από τη στιγμή που οι επιπτώσεις των Capital Controls είναι ακόμη αισθητές σε επιχειρήσεις και καταναλωτές. Τέλος, παρά τη νηνεμία μεταξύ πρώτης και δεύτερης αξιολόγησης, η πτωτική πορεία των θερινών εκπτώσεων ακολούθησε το υφεσιακό κλίμα και επιβεβαίωσε ότι οι υπερβολικοί φόροι στράγγιξαν την κατανάλωση. Τα αποτελέσματα της έρευνας του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ κατέγραψαν μία ακόμα μείωση του τζίρου κατά -9,7% και δυστυχώς επιβεβαιώνουν ότι ούτε οι φετινές καλοκαιρινές εκπτώσεις κατάφεραν να αντιστρέψουν το παγιωμένο υποτονικό κλίμα στην Αγορά».
