Συνέντευξη στον Δημήτρη Τσουκαλά
Σε εταιρεία τροφίμων από αμιγώς εταιρεία αλλαντικών μετατρέπεται η Creta Farms, τοποθετώντας τον πήχυ ψηλά σε κάθε επίπεδο. Κομβικό ρόλο διαδραματίζει, φυσικά, σε αυτήν τη νέα εποχή η υπογραφή της σύμβασης για τη συμφωνία, ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), που θα συμβάλει στην ανάπτυξη της κρητικής εταιρείας τόσο στην εγχώρια, όσο και στη διεθνή αγορά. Ο Aντιπρόεδρος της εταιρείας, Κωνσταντίνος Δομαζάκης, μιλά στο RetailBusiness για τη συγκεκριμένη πρώτη χρηματοδότηση της ΕΤΕπ στην Ελλάδα, τα επόμενα βήματα της Creta Farms στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ σχολιάζει και την εικόνα αυτή τη στιγμή στην ελληνική αγορά και οικονομία.
H Creta Farms έχει αποφασίσει να μετατραπεί σε εταιρεία τροφίμων από αμιγώς εταιρεία αλλαντικών. Ποιοι είναι οι λόγοι γι’ αυτή τη στρατηγική και ποια είναι τα βήματα που πραγματοποιείτε για την υλοποίησή της;
Όπως κάθε μεγάλη σύγχρονη βιομηχανία, εμείς στοχεύουμε να κινούμαστε με στρατηγική που θα προβλέπει τις εξελίξεις και θα μας οδηγεί σε διαρκή ανάπτυξη και πρόοδο. Οι κύριες κατευθύνσεις της στρατηγικής μας προσέγγισης αφορούν στην έρευνα και ανάπτυξη, στην παραγωγή καινοτόμων προϊόντων με την παράλληλη ενίσχυση της εξαγωγικής μας δραστηριότητας και στην πίστη μας για ποιότη-τα. Η καινοτομία, άλλωστε, ανέκαθεν βρισκόταν στο DNA της Creta Farms και είναι ένα από τα στοιχεία που μας έχει χαρακτηρίσει ως εταιρεία. Επενδύουμε ετήσια πάνω από 5 εκατ. ευρώ στον τομέα έρευνας και ανάπτυξης, οπότε είμαστε αισιόδοξοι ότι στο επόμενο διάστημα θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τη στρατηγική μας εξέλιξη σε εταιρεία τροφίμων. Πιο συγκεκριμένα, ως προς την καινοτομία, επιδιώκουμε να διαμορφώνουμε νέες τάσεις βασιζόμενοι στις διατροφικές ανάγκες και τον τρόπο ζωής των καταναλωτών. Χαρακτηριστικά αναφέρω το παράδειγμα της πρωτοποριακής σειράς προϊόντων Εν Ελλάδι Mini, το μοναδικό “fresh meat protein snack” που μετατρέπει το αλλαντικό σε snack, προσφέροντας μια μεγάλη γκάμα επιλογών στους “on the go” καταναλωτές. Το συγκεκριμένο προϊόν, βασισμένο σε παγκόσμια πατενταρισμένη τεχνολογία, αποτελεί το διαβατήριο για την είσοδο της Creta Farms σε μια νέα, ευρύτερη αγορά, από την οποία εκτιμάμε ότι μπορούμε να αντλήσουμε σημαντικά μερίδια. Το γενικό πλαίσιο, πάντως, της στρατηγικής που έχουμε υιοθετήσει, αναλύεται ως εξής: Με ποιους τρόπους μπορούμε να κυριαρχήσουμε στην ιδιαίτερα σημαντική βιομηχανία του snack και του έτοιμου φαγητού, όπως για παράδειγμα η πίτσα, εκμεταλλευόμενοι σημαντικές καινοτομίες, πατενταρισμένα προϊόντα και συγκεκριμένες στρατηγικές κινήσεις. Έχοντας κατά νου τα παραπάνω λοιπόν, οι ενέργειές μας εστιάζουν σε τέσσερις πυλώνες. Ο πρώτος αφορά στην παραγωγή αλλαντικών, την κύρια δηλαδή έως τώρα δραστηριότητα της Creta Farms, βασισμένη φυσικά στη μοναδική μας συνταγή Εν Ελλάδι. Ο δεύτερος πυλώνας εστιάζει στην παραγωγή -μέσω συνεργασιών με τρίτες εταιρείες- τυριών τύπου φέτας, μοτσαρέλα, γκούντα και τσένταρ. Επιπλέον, όπως αναφέραμε και προηγουμένως, η πρωτοποριακή σειρά προϊόντων Εν Ελλάδι Mini μάς έχει δώσει τη δυνατότητα να εισέλθουμε δυναμικά στον κλάδο του snacking, ο οποίος αποτελεί και τον τρίτο πυλώνα δραστηριοποίησής μας. Τέλος, και πάλι μέσα από στρατηγική συνεργασία με τρίτες εταιρείες, σκοπεύουμε να προχωρήσουμε και στην παραγωγή έτοιμων γευμάτων, που περιλαμβάνουν σάντουιτς, πίτες και πίτσες, τόσο για τον κλάδο της μαζικής εστίασης όσο και για το λιανεμπόριο.
Η πρόσφατη συμφωνία, ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) πώς συμβάλλει στην υλοποίηση αυτής της στρατηγικής; Τι ακριβώς περιλαμβάνει η συμφωνία;
Η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αφορά στη χρηματοδότηση του προγράμματος Έρευνας και Καινοτομίας που έχει εκπονήσει ο όμιλος. Είναι σαφές ότι η χρηματοδότηση της ΕΤΕπ είναι το «καύσιμο» ώστε να υλοποιηθεί η στρατηγική μας. Αξίζει να αναφέρουμε, επίσης, ότι και από τη μεριά της ΕΤΕπ αποτελεί στόχο οι καινοτόμες εταιρείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μπορούν να εξελιχθούν και να εξάγουν τα προϊόντα τους αλλά και την καινοτομία τους τόσο εντός ορίων Ε.Ε., όσο και εκτός αυτών. Καταλαβαίνετε ότι τόσο το πρόγραμμα της ETEπ όσο και της Creta Farms συνάδουν στο σημείο αυτό. Εξάλλου, σημαντικό ρόλο για εμάς διαδραμάτισε η εμπειρία που έχουμε αποκομίσει από τη συνεργασία μας με τον Όμιλο JBS στην Αυστραλία, όπου εξαγάγαμε τεχνολογία και τεχνογνωσία με τη μέθοδο του licensing. Για πρώτη φορά κάτι τέτοιο λαμβάνει χώρα στο ελληνικό περιβάλλον. Για να σας δώσω μια πιο συγκεκριμένη εικόνα, η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αφορά στην υλοποίηση του Προγράμματος Έρευνας, Ανάπτυξης και Καινοτομίας, με σκοπό την ανάπτυξη νέων καινοτομιών, καθώς και την εξάπλωσή τους διεθνώς.
Ποια νέα προϊόντα πρέπει να περιμένουμε τους επόμενους μήνες από την Creta Farms και σε ποιες κατηγορίες;
Όπως ανέφερα και παραπάνω, βασικός άξονας της στρατηγικής μας προσέγγισης είναι η εξέλιξή μας σε εταιρεία τροφίμων. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο προχωράμε άμεσα στην τοποθέτηση σε όλα τα περίπτερα ενός νέου σνακ λίγων θερμίδων, το οποίο περιλαμβάνει εκλεκτά κομμάτια κρέατος με τυρί και συνδυάζεται με κριτσίνια. Τιμολογιακά, μάλιστα, σκοπεύουμε να το εντάξουμε στην κατηγορία προϊόντων που μπορείς να αγοράσεις από 1 ευρώ! Επιπλέον, προχωράμε στην παραγωγή -μέσω συνεργασιών με τρίτες εταιρείες- τυριών τύπου φέτας, μοτσαρέλα με μόλις 1,8% ζωικά λιπαρά, γκούντα και τσένταρ, ενώ, πάλι σε συνεργασία με τρίτες εταιρείες, σκοπεύουμε να προχωρήσουμε στην παραγωγή έτοιμων γευμάτων, που περιλαμβάνουν σάντουιτς, πίτες και πίτσες τόσο για τον κλάδο της μαζικής εστίασης όσο και για το λιανεμπόριο. Επιπρόσθετα, για τους λάτρεις της πίτσας, είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι από τον Σεπτέμβριο φέρνουμε στο HORECA πίτσα με έως και 40% λιγότερα λιπαρά!
Ποιες είναι οι επιδόσεις της σειράς Mini, την οποία τώρα διευρύνετε με νέες γεύσεις και συσκευασίες αλλά και τοποθέτηση στην αγορά της μικρής λιανικής; Περιμένατε την επιτυχία του καινοτόμου αυτού protein snack που παρουσιάσατε;
Τα νέα μας Εν Ελλάδι Mini αποτελούν τη χειροπιαστή απόδειξη της προσήλωσης της Creta Farms στην έρευνα και την καινοτομία. Το νέο Εν Ελλάδι Mini είναι το μόνο ζουμερό meat protein snack σε ατομική μερίδα από ζουμερά εκλεκτά κομμάτια κρέατος και ελαιόλαδο. H σημασία που δίνουμε στον καταναλωτή και τις ανάγκες του αναγνωρίζεται, καθώς σε μόλις λίγους μήνες τα Μini έχουν γίνει ιδιαιτέρως αγαπητά και τα έχει αγκαλιάσει το αγοραστικό κοινό. Από την πλευρά μας ήμασταν αισιόδοξοι ότι οι καταναλωτές θα υποδέχονταν τα Mini με θέρμη, και απ’ ό,τι φαίνεται ήμασταν σωστοί στις εκτιμήσεις μας. Παρ’ όλα αυτά, όλοι θέλουμε εδώ και καιρό να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας κάτι τόσο ριζοσπαστικό και έξω από τα μέχρι τώρα δεδομένα. Πότε πήγαινες στο περίπτερο και έβρισκες σνακ με κρέας και κριτσίνι με 56 θερμίδες και από 1 ευρώ; Πίσω από το πρώτο meat protein snack στον κόσμο κρύβεται μια τεράστια προσπάθεια 4 χρόνων και πολλών ανθρώπων. Η ιδέα του ζουμερού protein meat snack δεν αγοράστηκε, αλλά τη συλλάβαμε εμείς οι ίδιοι, από την αρχή μέχρι το τέλος. Δημιουργήσαμε το προϊόν, κάναμε διεξοδικές έρευνες, στις οποίες καταφέραμε να στοχεύσουμε σε βαθμολογίες σνακ αντίστοιχων της σοκολάτας, πράγμα εντελώς πρωτοφανές. Για πρώτη φορά εταιρεία καταφέρνει να εντάξει στο περίπτερο ζουμερό protein meat snack από εκλεκτά κομμάτια κρέατος, πράγμα που δίνει λύση στον καθένα που βαρέθηκε τη ζάχαρη ή θέλει να προσέξει λίγο την κατανάλωση τροφών έξω από το σπίτι του. Με την είσοδο στην αγορά του σνακ, η εταιρεία μας γίνεται από εταιρεία αλλαντικών εταιρεία τροφίμων και ακολουθούν όχι μόνο καινούργιοι συνδυασμοί αλλά και γεύσεις στο περίπτερο της γειτονιάς.
Γενικότερα, πώς «τρέχει» μέχρι στιγμής το 2016 για την Creta Farms συγκριτικά με τη γενικότερη εικόνα στην εγχώρια αγορά αλλαντικών;
Μέχρι στιγμής κινούμαστε όπως έχουμε σχεδιάσει. Υπήρξαν κάποιες μικρές αποκλίσεις, κυρίως λόγω των μεταβολών που υφίστανται στην αγορά του λιανεμπορίου, αλλά είμαστε προσηλωμένοι στο στόχο μας. Θεωρούμε ότι τα μεγέθη για το 2016 θα είναι βελτιωμένα, ενώ σαν εταιρεία θέτουμε στόχο, σε όρους EBITDA, να διατηρούμε περιθώριο άνω του 10% συνεχώς αυξανόμενο. Υλοποιούμε προγράμματα εξορθολογισμού δαπανών και βελτίωσης κόστους, ενώ παράλληλα αναμένεται αύξηση του τζίρου, λόγω της θετικής εξέλιξης του μοντέλου ανάπτυξης εξωστρέφειας της εταιρείας, αλλά και λόγω διεύρυνσης του προϊοντικού μας χαρτοφυλακίου.
Ενισχύετε το τελευταίο διάστημα την παρουσία σας και στην κατηγορία του επώνυμου κρέατος που διανέμεται μέσω των σούπερ μάρκετ. Πώς αποφασίσατε να προχωρήσετε σε αυτή την κίνηση και πώς εξελίσσεται αυτό το project;
Η Creta Farms είναι σήμερα ο μεγαλύτερος παραγωγός χοιρινού κρέατος στην Ελλάδα, με υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις και με τη μοναδική καθετοποιημένη μονάδα παραγωγής αλλαντικών. Με την εφαρμογή αυστηρών ποιοτικών ελέγχων και τεστ DNA στις υπερσύγχρονες μονάδες παραγωγής μας, έχουμε τη δυνατότητα να παράγουμε ένα φιλέτο κρέατος πολύ ξεχωριστό. Ήδη στην Κρήτη διαθέτουμε κρέας σε τοπικές αλυσίδες αλλά και σε κρεοπωλεία. Είμαστε ιδιαιτέρως περήφανοι για την εμπιστοσύνη που δείχνει ο καταναλωτής στην Creta Farms για τα αλλαντικά της. Το brand μας δίνει μια υπεραξία και προσφέρει εμπιστοσύνη και για την πρώτη ύλη του, δηλαδή το κρέας, το οποίο οι καταναλωτές μπορούν να βρουν επιτέλους και να αγοράζουν άφοβα από την εταιρεία που τους φροντίζει κάθε μέρα. Οι βαθιές γνώσεις για το κρέας μάς έχουν βοηθήσει να είμαστε στο στάδιο να αναπτύξουμε κάτι μοναδικό, πάντα με όφελος για τον καταναλωτή. Προσεχώς, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα είμαστε σε θέση να σας ανακοινώσουμε άλλη μία τεράστια κίνηση. Αυτή τη φορά όμως αφορά στην εκτροφή και την παραγωγή κρέατος…
Τι περιλαμβάνει ο προγραμματισμός σας για το κανάλι HORECA στο άμεσο μέλλον;
Εστιάζοντας πάντα στις σύγχρονες διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών και τις υψηλές απαιτήσεις των επαγγελματιών, προσφέρουμε στο συγκεκριμένο κανάλι λύσεις για όλες τις περιστάσεις και όλους τους χώρους εστίασης και τουρισμού. Ο επιλογές που διαθέτουμε συνίστανται από κρύα και ζεστά σνακ, που καλύπτουν όλες τις ώρες της ημέρας, δημιουργώντας πια και για το κανάλι HORECA μια μεγάλη ποικιλία. Είμαστε δίπλα στον επαγγελματία, ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες του, παραμένοντας πιστοί στην ποιότητα. Απευθυνόμαστε, λοιπόν, στον επαγγελματία που δουλεύει με την καλύτερη πρώτη ύλη. Για να καταλάβετε, πολλοί επιχειρηματίες του καναλιού HORECA χρησιμοποιούν το πιο premium brand μας, το Εν Ελλάδι Gourmet, και μας κάνουν περήφανους που βλέπουμε ότι ο επαγγελματίας πια θέλει να προσφέρει στον πελάτη του τόσο αξιόπιστα και γευστικά προϊόντα! Η έμφασή μας δίδεται στο Εν Ελλάδι mini! Φτιαγμένο από εκλεκτά κομμάτια κρέατος, με χαμηλά λιπαρά και ελάχιστες θερμίδες, αποτελεί εκ φύσεως το ιδανικό σνακ για κάθε περίσταση. Εκτός από τα Εν Ελλάδι Mini, διαθέτουμε τη νέα προϊοντική σειρά Εν Ελλάδι Pizza, με τον πρωτοποριακό συνδυασμό της αυθεντικής ιταλικής συνταγής και των μειωμένων κορεσμένων λιπαρών, που φτάνουν έως και 40% λιγότερα σε σχέση με τα αντίστοιχα προϊόντα της αγοράς. Στη διαδικασία μετατροπής της εταιρείας από εταιρεία αλλαντικών σε εταιρεία τροφίμων, προγραμματίζουμε έναν σημαντικό αριθμό προϊόντων της κατηγορίας έτοιμων γευμάτων και προϊόντων αφιερωμένων σε αυτό το κανάλι.
Ποιοι θα λέγατε πως είναι οι βασικοί άξονες της τιμολογιακής σας πολιτικής;
Με δεδομένο την κατάσταση στην αγορά, η εταιρεία μας αλλά και το Εν Ελλάδι, που είναι ένα brand που «φροντίζει» τον καταναλωτή, έχει αποφασίσει να έχει σταθερά μόνιμη χαμηλή τιμή σε κωδικούς που η νοικοκυρά εντάσσει στο καλάθι της. Παράλληλα, μέσα στα χρόνια της κρίσης ο καταναλωτής απαιτεί την ποιότητα - θέλει να είναι σίγουρος ότι αυτό που αγοράζει είναι ό,τι καλύτερο και μάλιστα είναι διατεθειμένος να το πληρώσει. Γι’ αυτό και εμείς νοιαζόμαστε για την πίστη και την αγάπη τους, φροντίζουμε τον καταναλωτή μας και αποκτάμε μόνιμη χαμηλή τιμή.
Πώς βλέπετε εσείς τις τάσεις συγκέντρωσης που υπάρχουν στον κλάδο των σούπερ μάρκετ; Αλλάζουν τις σχέσεις μεταξύ λιανεμπόρων-προμηθευτών;
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος των σούπερ μάρκετ αυτή την περίοδο είναι μεγάλες. Τους τελευταίους μήνες παρατηρείται μια αναδιάταξη δυνάμεων, με τους μεγάλους παίκτες να είναι ιδιαίτερα δραστήριοι. Κυριαρχεί η τάση συγκέντρωσης στον κλάδο, γεγονός φυσιολογικό, αφού από τη μια είναι η τάση που επικρατεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ από την άλλη o υγιής ανταγωνισμός θα οδηγήσει και σε πιο ανταγωνιστικές τιμές προς τον καταναλωτή. Άποψή μου πάντως είναι ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για περαιτέρω συγκέντρωση στο χώρο του λιανεμπορίου. Αναφορικά τώρα με τη δική μας σχέση με τους λιανεμπόρους, παρά το ευμετάβλητο περιβάλλον που επικρατεί και τις αλλαγές που προκύπτουν πολύ συχνά, οι σχέσεις μας με τους λιανεμπόρους δεν έχουν μεταβληθεί ούτε κατ’ ελάχιστο. Κατά τη γνώμη μου, οι εξελίξεις δεν πρόκειται να σταματήσουν εδώ. Έχουμε να δούμε κι άλλα πράγματα στον συγκεκριμένο κλάδο, ενώ στα επόμενα χρόνια θα παρατηρήσουμε την εμφάνιση και νέων καναλιών πώλησης.
Πώς θεωρείτε πως θα επηρεάσουν την αγορά οι νέες φορολογικές επιβαρύνσεις που έφερε το πολυνομοσχέδιο;
Θεωρώ ότι η νέα αύξηση των φορολογικών συντελεστών αναμένεται να προσθέσει βάρη στο ελληνικό νοικοκυριό, γεγονός που θα επηρεάσει τις καταναλωτικές και αγοραστικές συνήθειες του κοινού. Από την πλευρά των επιχειρήσεων τώρα, για μια ακόμα φορά καλούμαστε να αντεπεξέλθουμε στην αύξηση της φορολογίας, έμμεσης και άμεσης, η οποία κατά την άποψή μου δεν είναι βέβαιο ότι θα φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα για το ελληνικό κράτος. Από την πλευρά μας, πάντως, δείχνουμε εμπράκτως την εμπιστοσύνη μας στη χώρα και αυτό αποδεικνύεται από τη μέχρι τώρα πορεία μας. Παραμένουμε αμιγώς ελληνική εταιρεία, είμαστε αισιόδοξοι και πιστεύουμε ότι μπορούν να υπάρξουν οι συνθήκες που θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη.
Μερίδια και επιδόσεις
Ποια προϊόντα του portfolio σας καταγράφουν τους καλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης και ποια είναι τα μερίδια αγοράς της εταιρείας;
Αναμφισβήτητα, η σειρά Εν Ελλαδι, είναι το πιο δυνατό μας όπλο, παρουσιάζοντας διψήφιο αριθμό ανάπτυξης +18% σε αξία (2015 vs 2014). Φανταστείτε πόσο σημαντικό είναι σε μια ώριμη αγορά, μια προϊοντική σειρά να διαφοροποιείται εντελώς από τον ανταγωνισμό λόγω μιας απλής αλλά σημαντικής καινοτομίας. Στην κατηγορία της γαλοπούλας, μάλιστα, τη μεγαλύτερη κατηγορία των αλλαντικών, κατέχουμε τη Νο1 θέση με μερίδιο 28,4% σε αξία. Βασικό ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα είναι η χρήση εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, που κάνει τα προϊόντα φιλέτου γαλοπούλας πιο νόστιμα, πιο ζουμερά και πιο τρυφερά. Παράλληλα, το 2015 διευρύναμε την ποικιλία, λανσάροντας πρώτοι στον πάγκο των αλλαντικών το Εν Ελλάδι Φιλέτο Κοτόπουλο Ψητό, κάνοντας και το κοτόπουλο ό,τι πιο νόστιμο Εν Ελλάδι χάρη στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Επιπρόσθετα, τα Εν Ελλάδι Μini, το 1ο fresh meat protein snack, δημιούργησαν μία νέα προϊοντική κατηγορία και έγιναν από την πρώτη στιγμή αγαπητά στους καταναλωτές, ενισχύοντας σημαντικά το εταιρικό μας μερίδιο και διατηρώντας μας στην κορυφή και το 2015 με μερίδιο 26,8%.
Η στρατηγική για το εξωτερικό
Ποιες είναι οι επιδόσεις μέχρι στιγμής όσον αφορά τη δραστηριότητά σας στο εξωτερικό και σε ποιο μοντέλο αναμένεται να βασιστείτε στο άμεσο μέλλον;
Θα ήθελα να ξεκινήσω αναφέροντας πως είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που η μοναδική συνταγή μας «Εν Ελλάδι» και οι 17 διεθνώς κατοχυρωμένες πατέντες μας έχουν φτάσει στην άλλη άκρη του κόσμου, ως η πρώτη ελληνική εταιρεία που αδειοδότησε τεχνογνωσία διεθνώς. Από εκεί και πέρα η εταιρεία μας πραγματοποιεί πωλήσεις της τάξης των 105 εκατ. ευρώ. Η θυγατρική στην Κύπρο και η κοινοπραξία στην Ισπανία πραγματοποίησαν πωλήσεις το 2015 της τάξης των 3,5 εκατ. ευρώ, ενώ σε λοιπές χώρες οι απευθείας πωλήσεις ανήλθαν σε 1,5 εκατ. ευρώ. Στα μεγέθη αυτά θα πρέπει να προστεθούν και οι έμμεσες πωλήσεις μέσω του συνεργάτη μας στην Αυστραλία της τάξης των 40 εκατ. δολαρίων Αυστραλίας. Υπενθυμίζω ότι η στρατηγική για τη διεθνή ανάπτυξη της Creta Farms εστιάζει σε δύο μοντέλα. Το πρώτο αφορά στις απευθείας εξαγωγές προϊόντων, ενώ το δεύτερο αφορά στις συμφωνίες licensing. Όσον αφορά στην ανάπτυξη των πωλήσεών μας στο εξωτερικό, θα πρέπει να σας πω ότι αναμένονται στο επόμενο διάστημα νέες συμφωνίες με εταιρείες που εδρεύουν σε χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης.
