Με αντοχές, αλλά χωρίς ουσιαστική αύξηση του τζίρου αναμένεται να ολοκληρωθεί η φετινή εκπτωτική περίοδος, σύμφωνα με την εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά λίγες ημέρες πριν από την ολοκλήρωσή της στις 31 Αυγούστου.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης, εκτιμά ότι ο συνολικός τζίρος των θερινών εκπτώσεων μπορεί να κινηθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι πίσω από το συγκεκριμένο μέγεθος αποτυπώνεται μια διαφορετική πραγματικότητα: λιγότερες αγορές, μεγαλύτερη προσοχή στις δαπάνες από τους καταναλωτές και αυξημένη πίεση στη ρευστότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Όπως σημειώνει, τα μέχρι τώρα δεδομένα καθιστούν δύσκολη την επιβεβαίωση του αρχικού αισιόδοξου σεναρίου. Η εικόνα που έχει διαμορφωθεί κατά την τελευταία εβδομάδα των εκπτώσεων είναι δύσκολο να ανατραπεί, παρά την επιστροφή των καταναλωτών από τις καλοκαιρινές διακοπές.
Χαμηλότερος τζίρος για την πλειονότητα των επιχειρήσεων
Ενδεικτικά είναι τα ευρήματα της τελευταίας έρευνας του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς. Το 55% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι ο τζίρος του κινείται χαμηλότερα σε σχέση με το 2025, ενώ περίπου το 33% καταγράφει αντίστοιχη επίδοση με πέρυσι. Μόλις το 12% αναφέρει αύξηση του κύκλου εργασιών.
Ως βασική αιτία της υποτονικής εικόνας της αγοράς, το 73% των επιχειρήσεων υποδεικνύει την περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Παράλληλα, νεότερες εκτιμήσεις από την αγορά δείχνουν ότι περίπου οι μισές επιχειρήσεις εξακολουθούν να καταγράφουν χαμηλότερες πωλήσεις σε σχέση με πέρυσι, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι απώλειες φτάνουν σε διψήφια ποσοστά.
Η εικόνα αυτή αποτυπώθηκε και τον Ιούλιο, έναν μήνα που παραδοσιακά αποτελεί την ισχυρότερη περίοδο των θερινών εκπτώσεων. Παρά την αύξηση κατά 2,8% του κύκλου εργασιών του λιανεμπορίου στο δεύτερο τρίμηνο, η εκπτωτική αγορά παρέμεινε υποτονική.
Τον Αύγουστο, μάλιστα, αρκετές επιχειρήσεις είδαν τις πωλήσεις τους να υποχωρούν περισσότερο σε σχέση με πέρυσι, καθώς ένα σημαντικό μέρος της καταναλωτικής δαπάνης κατευθύνθηκε στις διακοπές. Έτσι, οι προσδοκίες για ισχυρή ανάκαμψη στο τελευταίο σκέλος των εκπτώσεων δεν επιβεβαιώθηκαν στον βαθμό που αναμενόταν.
Το διαθέσιμο εισόδημα περιορίζει τις αγορές
Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, το βασικό πρόβλημα της αγοράς δεν είναι ούτε η διάρκεια των εκπτώσεων ούτε το ύψος των προσφερόμενων μειώσεων. Το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Μεγάλο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού απορροφάται πλέον από βασικές ανάγκες, όπως η στέγαση, η ενέργεια και τα τρόφιμα, περιορίζοντας τα περιθώρια για αγορές ένδυσης, υπόδησης και άλλων διαρκών καταναλωτικών αγαθών.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την επιλεκτικότητα των καταναλωτών, οι οποίοι περιορίζουν τις μη αναγκαίες αγορές και αναζητούν μεγαλύτερες εκπτώσεις ή προσφορές πριν προχωρήσουν σε μια αγορά.
Πίεση και από τις διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες
Σημαντικός παράγοντας πίεσης για το εγχώριο λιανεμπόριο παραμένει και ο διεθνής ανταγωνισμός στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Οι διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες αποσπούν πλέον περίπου 23% της συνολικής κατανάλωσης, γεγονός που επιβαρύνει ιδιαίτερα τις μικρότερες ελληνικές επιχειρήσεις.
Η τελευταία έρευνα του ΕΒΕΠ κατατάσσει τον ανταγωνισμό από το διεθνές e-commerce ως τον δεύτερο σημαντικότερο παράγοντα πίεσης για την αγορά, μετά την περιορισμένη αγοραστική δύναμη.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποτυπωθεί και η επίδραση του νέου τέλους των 3 ευρώ στα μικροδέματα, καθώς θα αξιολογηθεί κατά πόσο έχει επηρεάσει τον όγκο και τη μέση αξία των παραγγελιών από κινεζικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Στα 7 δισ. ευρώ ο τζίρος – δύσκολα τα 7,4 δισ.
Με βάση την επικαιροποιημένη εκτίμηση του ΕΒΕΠ, το πιθανότερο είναι ο συνολικός τζίρος της εκπτωτικής περιόδου να κινηθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ.
Μια ιδιαίτερα δυνατή τελευταία εβδομάδα θα μπορούσε να ανεβάσει το ποσό έως περίπου τα 7,1 δισ. ευρώ, ενώ εφόσον η ζήτηση παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, η αγορά αναμένεται να παραμείνει κοντά στο βασικό σενάριο.
Αντίθετα, το αρχικό αισιόδοξο σενάριο των 7,4 δισ. ευρώ θεωρείται πλέον δύσκολο να επιτευχθεί. Για να προσεγγιστεί αυτό το επίπεδο, θα απαιτούνταν σημαντική μετατόπιση του τζίρου προς τα εμπορικά κέντρα, όπου εκτιμάται ότι μπορεί να καταγραφεί επιπλέον αύξηση της τάξης του 7%, σε συνδυασμό με ισχυρότερη τουριστική κίνηση που θα μπορούσε να αντισταθμίσει το αγοραστικό κενό στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Αγορά δύο ταχυτήτων
Η φετινή εκπτωτική περίοδος φαίνεται, πάντως, να επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά τον χαρακτήρα μιας αγοράς δύο ταχυτήτων.
Τα μεμονωμένα καταστήματα στα μεγάλα αστικά κέντρα και, κυρίως, οι μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις αναμένεται να ολοκληρώσουν την περίοδο με πιο αδύναμες επιδόσεις. Στον αντίποδα, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα εμφανίζουν οι τουριστικές περιοχές, τα οργανωμένα δίκτυα λιανικής και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Το τελικό αποτύπωμα των θερινών εκπτώσεων του 2026 αναμένεται έτσι να χαρακτηρίζεται περισσότερο από σταθερότητα και αντοχή παρά από πραγματική ανάπτυξη. Ακόμη και εάν ο τζίρος προσεγγίσει τα 7 δισ. ευρώ, αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη αύξηση του πραγματικού όγκου των αγορών.
Πίσω από τον ονομαστικό τζίρο βρίσκονται μικρότερες ποσότητες αγορών, πιο επιλεκτικές καταναλωτικές αποφάσεις και έντονη πίεση στη ρευστότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Το μήνυμα που προκύπτει για την αγορά είναι σαφές: το πρόβλημα δεν λύνεται πλέον με ακόμη μεγαλύτερες εκπτώσεις. Αυτό που χρειάζεται είναι ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ώστε να διευρυνθεί εκ νέου η καταναλωτική ζήτηση.
