Την ωρίμανση της αγοράς των logistics, αλλά και την ανάγκη ύπαρξης ξεκάθαρου θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη του κλάδου, ανέδειξε ο Πάνος Καρπάθιος, Διευθύνων Σύμβουλος της Karpathios Development, στο πλαίσιο της Prodexpo 2026, που πραγματοποιείται στις στο Ωδείο Αθηνών.
«Αυτό που μας εμποδίζει να έχουμε μεγάλες αναπτύξεις σε σχέση με άλλες χώρες είναι ότι δεν διαθέτουμε οργανωμένες περιοχές με ξεκάθαρες χρήσεις γης. Χρειαζόμαστε ένα ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο, χωρίς αλλαγές και εκπλήξεις», τόνισε ο κ. Καρπάθιος, συζητώντας με τον Ντίνο Σιωμόπουλο, δημοσιογράφο του Mega TV, του Βήματος και του ot.gr. Οι περιοχές αυτές, όπως είπε, πρέπει να βρίσκονται κοντά σε βασικές υποδομές, με πρόσβαση στο σιδηροδρομικό δίκτυο και στα λιμάνια, ώστε να αναπτυχθούν σύγχρονα κέντρα logistics εντός οργανωμένων πάρκων. Επισήμανε ότι, εάν δεν κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση, δεν μπορούμε να μιλάμε για μετατροπή της χώρας σε κόμβο logistics της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον κ. Καρπάθιο, ο κλάδος εκπέμπει αισιόδοξα μηνύματα, καθώς έχουν εισέλθει στην αγορά ξένοι θεσμικοί επενδυτές, ενώ δρομολογούνται και σημαντικά έργα υποδομών για την περαιτέρω ανάπτυξη των logistics. Πρόκειται για έναν κλάδο που, όπως είπε, έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά του σε δύσκολες εποχές, με την αγορά να έχει πλέον ωριμάσει και τα μισθώματα να διαμορφώνονται στα 6,5 ευρώ το τετραγωνικό.
Τόνισε ότι, για να επενδύσει ένα μεγάλο επενδυτικό fund σε έργο logistics, απαιτείται διαφάνεια, αλλά και η διασφάλιση ότι η επένδυση θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες τόσο του σημερινού χρήστη όσο και εκείνου που θα εγκατασταθεί στο ακίνητο σε πέντε ή δέκα χρόνια. «Πρέπει να παρουσιάσει ένα προϊόν το οποίο είναι σύγχρονο, έχει σωστές υποδομές, έχει πιστοποιήσεις, που είναι πολύ σημαντικές», σημείωσε ο κ. Καρπάθιος, προσθέτοντας πως δεν είναι τυχαίο ότι τα μεγάλα επενδυτικά funds επιλέγουν ακίνητα με πιστοποιήσεις LEED ή BREEAM.
Η πιστοποίηση αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο από τη φάση του σχεδιασμού έως και την κατασκευή ενός ακινήτου, καθώς προσδίδει σημαντική υπεραξία, με ουσιαστικά οφέλη για τον χρήστη. Ο κ. Καρπάθιος στάθηκε και στον ρόλο της τεχνολογίας, επισημαίνοντας ότι έχει αλλάξει την κουλτούρα του real estate, συμβάλλοντας στη βελτίωση των υποδομών και στην καθιέρωση αυστηρών προδιαγραφών, με αποτέλεσμα οι αποθήκες να μετατρέπονται σε assets.
Ανέφερε ότι καθοριστικό στοιχείο για την ανάπτυξη ενός κτιρίου logistics από την Karpathios Development είναι η κατανόηση των λειτουργικών αναγκών πριν από τον σχεδιασμό του, ώστε η εταιρεία να καθοδηγεί τον πελάτη και τον τελικό χρήστη στη δημιουργία ενός κτιρίου που θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του. Σημείωσε ότι, αυτή τη στιγμή, έξι στα δέκα κτίρια δεν πληρούν τις σύγχρονες προδιαγραφές, όπως για παράδειγμα εκείνες που αφορούν το ύψος, προσθέτοντας ότι ένα κτίριο μπορεί να καταστεί λειτουργικά παρωχημένο πριν ακόμη «γεράσει».
Ο κ. Καρπάθιος αναφέρθηκε, τέλος, στα δύο μεγάλα κέντρα logistics της εταιρείας, το Militos, έκτασης 75.000 τ.μ., που αποτελεί το μεγαλύτερο ενιαίο κέντρο logistics στην Ελλάδα, και το Eleusis, έκτασης 45.000 τ.μ., που συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα κέντρα logistics ψυχρού φορτίου στα Βαλκάνια.
Διαφύλαξη και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας
Προηγήθηκε συζήτηση για τη διαφύλαξη και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, με συντονιστή τον Νικόλαο Κουλοχέρη, Συνιδρυτή και Εταίρο της Machas & Partners Law Firm. Σύμφωνα με τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Επιδαύρου Νικόδημο, Γενικό Διευθυντή της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών της Εκκλησίας της Ελλάδος, η έννοια του θεματοφύλακα της περιουσίας έχει ιδιαίτερη σημασία για την Εκκλησία. Όπως είπε, η Εκκλησία έχει την υποχρέωση, βάσει του νόμου του Ευαγγελίου, να επαυξάνει την περιουσία της και να την παραδίδει στις επόμενες γενιές, ώστε να αξιοποιείται προς όφελος των πολιτών και της κοινωνίας.
Τόνισε ότι από τη μεγάλη περιουσία της Εκκλησίας έχει απομείνει μόλις το 4%, σημαντικό μέρος του οποίου παραμένει δεσμευμένο. Έφερε ως παράδειγμα το νοσοκομείο Ευαγγελισμός, που έχει ανεγερθεί σε ακίνητο της Μονής Πετράκη, αλλά και τα νοσοκομεία Σωτηρία και Ασκληπιείο Βούλας, για τα οποία έχουν λήξει οι σχετικές συμβάσεις με το κράτος. Στόχος της Εκκλησίας, σύμφωνα με τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Επιδαύρου Νικόδημο, είναι η παραχώρηση της κυριότητας των εκτάσεων αυτών και η αξιοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας προς όφελος της κοινωνίας, μεταξύ άλλων για τη δημιουργία προσιτής κατοικίας για φοιτητές και εργαζομένους.
Η Γεωργία Βαλατσού, Διευθύνουσα Σύμβουλος της e-EFKA Real Estate Development Company, περιέγραψε τη νέα σελίδα στην οποία περνά η εταιρεία, αφήνοντας σταδιακά πίσω της τα προβλήματα του παρελθόντος, με στόχο τη διασφάλιση της περιουσίας των ασφαλισμένων, τη μεγιστοποίηση της αξίας της και την επίλυση εκκρεμών ζητημάτων.
Σύμφωνα με την κυρία Βαλατσού, η εταιρεία θέτει επιτέλους σε εφαρμογή κανονισμό αξιοποίησης και προχωρά σε πλήρη ανάλυση των δεδομένων και στην εκπόνηση επιχειρηματικών σχεδίων, τα οποία θα ενισχύσουν τη σύνδεσή της με το επενδυτικό κοινό, αλλά και με τις κυβερνητικές πολιτικές. Συμπλήρωσε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα στη λειτουργία της, καθώς η εταιρεία πατάει με το ένα πόδι στο Δημόσιο και με το άλλο στον ιδιωτικό τομέα.
Ο Νικόλαος Θωμαΐδης, Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, επισήμανε ότι η εταιρεία διαθέτει 112 κοινωφελείς περιουσίες, με συνολικά 130 ακίνητα, που εντάσσονται σε διάφορες κατηγορίες. Στόχος είναι η αξιοποίηση εμβληματικών κτιρίων που βρίσκονταν σε κατάσταση φθοράς, με γνώμονα τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης, αλλά και η δημιουργία εσόδων προς όφελος των φοιτητών του Πανεπιστημίου.
Σύμφωνα με τον κ. Θωμαΐδη, οι υποτροφίες έχουν εξαπλασιαστεί από το 2019, ενώ το ΕΚΠΑ συμμετέχει στην ανάπτυξη φοιτητικής κατοικίας στην Αθήνα. Στάθηκε επίσης στην ευελιξία που παρείχε στο ΕΚΠΑ η εξαίρεσή του από τον νόμο 4412, δίνοντάς του τη δυνατότητα να πραγματοποιεί επενδύσεις και να αναμορφώνει τις υποδομές του μέσω της αξιοποίησης της περιουσίας του.
Από την πλευρά του, ο Μιχάλης Αναγνωστάκος, COO του Hellenic Growth Fund, επισήμανε ότι η προς αξιοποίηση δημόσια περιουσία αντιμετωπίζεται ως κεφάλαιο της χώρας, το οποίο μπορεί να δημιουργήσει οικονομική και κοινωνική αξία. Όπως είπε, στο Hellenic Growth Fund δεν αντιμετωπίζουν κάθε ακίνητο μεμονωμένα, αλλά το εξετάζουν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, με στόχο να επιτυγχάνεται το μεγαλύτερο δυνατό όφελος για τον πολίτη.
Έφερε ως παράδειγμα το έργο της νέας ΔΕΘ, μια επένδυση που ενσωματώνει τόσο την κοινωνική όσο και την οικονομική διάσταση της αξίας. Πρόκειται για έργο ύψους 200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, περισσότερες από 1.000 θέσεις στάθμευσης και 120 στρέμματα πρασίνου, ενώ παράλληλα αναμένεται να προσελκύσει το ενδιαφέρον μεγάλων συνεδριακών ομίλων από το εξωτερικό. Ο κ. Αναγνωστάκος αναφέρθηκε επίσης στην αξιοποίηση των εμβληματικών σιδηροδρομικών σταθμών, επισημαίνοντας ότι ο σχετικός διαγωνισμός, προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ, θα προκηρυχθεί έως το τέλος του έτους. Πρόσθεσε ότι, για να αποκτήσει το Ταμείο ακόμη μεγαλύτερη ευελιξία, είναι σημαντικό να επιλυθεί το ζήτημα της αδειοδότησης.
Πώς θα χτίσουμε ανθεκτικές πόλεις - Η αύξηση του ύψους των κτιρίων μπορεί να επιδεινώσει τις συνθήκες σε μια περιοχή
Ενδιαφέρουσα ήταν και η συζήτηση για την ανθεκτικότητα των πόλεων, την οποία συντόνισε ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος, δημοσιογράφος της Καθημερινής και διευθυντής της 1830 Lab. Όπως είπε ο Κωνσταντίνος Καρτάλης, Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έχουμε χτίσει τις πόλεις μας για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια. Εξήγησε ότι η δόμηση δεν είναι κλιματικά ουδέτερη και ότι ο τρόπος με τον οποίο χτίζεται μια πόλη μπορεί είτε να περιορίσει είτε να ενισχύσει την κλιματική ανθεκτικότητά της. Έφερε ως παράδειγμα την αύξηση του ύψους των κτιρίων, επισημαίνοντας ότι μπορεί να επιδεινώσει τις συνθήκες σε μια περιοχή.
Σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, θα πρέπει να προσεγγίζουμε την πόλη ως ζωντανό οργανισμό, ώστε να μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα σχέδιο που θα είναι ρεαλιστικό και θα έχει αντοχή στον χρόνο. Σημείωσε ότι είναι αναγκαίο ένα νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο για την Αθήνα, καθώς από το 2012, οπότε τέθηκε σε ισχύ το υφιστάμενο σχέδιο, έχουν μεταβληθεί πολλές παράμετροι, όπως η δόμηση, το κυκλοφοριακό και ο κλιματικός κίνδυνος. Στάθηκε στη σταδιακή αύξηση της θερμοκρασίας, η οποία οφείλεται όχι μόνο στην κλιματική αλλαγή, αλλά και στις λειτουργίες της πόλης, αναφέροντας ότι το 20% της θερμότητας που παράγεται στο αστικό περιβάλλον προέρχεται από την κυκλοφορία των οχημάτων. Ο κ. Καρτάλης υπογράμμισε και τον αυξανόμενο κίνδυνο από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, σημειώνοντας ότι απαιτείται αλλαγή στον τεχνικό τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και χτίζονται οι πόλεις.
Αναφερόμενη στα ευρήματα της έρευνας, η Μαργαρίτα Νίκη Ασημακοπούλου, Καθηγήτρια στο Τμήμα Φυσικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, επισήμανε ότι τα περισσότερα κτίρια που εξετάστηκαν υπερθερμαίνονται το καλοκαίρι. Στάθηκε επίσης στην εσφαλμένη εστίαση των ανακαινίσεων, εξηγώντας ότι δίνεται έμφαση στις συνθήκες του χειμώνα και όχι του καλοκαιριού. Για παράδειγμα, στις παρεμβάσεις δεν περιλαμβάνεται ο έλεγχος της ηλιακής ακτινοβολίας, με αποτέλεσμα ένα ανακαινισμένο ακίνητο να μην μπορεί να ανταποκριθεί στις συνθήκες που επικρατούν κατά τους θερινούς μήνες.
Η έρευνα ανέδειξε επίσης την κακή ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό των περισσότερων κτιρίων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μία από τις παραμέτρους που πρέπει να εξετάζονται κατά την ανακαίνιση, ιδιαίτερα στους χώρους γραφείων.
Η Όλγα Ίτσιου, Γενική Διευθύντρια Λειτουργικών Δραστηριοτήτων της DIMAND, ανέφερε ότι, μέσω της έρευνας, τα επιστημονικά δεδομένα αξιοποιούνται πλέον στην πράξη, ώστε να σχεδιάζονται αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις στα κτίρια και στην πόλη. Τόνισε ότι, για να γίνει το κέντρο της Αθήνας πιο ανθρώπινο από κλιματική άποψη, απαιτούνται σημαντικές αποφάσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναπροσαρμογή του κτιριακού αποθέματος, με αξιολόγηση των κτιρίων που θα διατηρηθούν και εκείνων που θα κατεδαφιστούν, η χρήση κατάλληλων υλικών και μονώσεων και η αύξηση των χώρων πρασίνου. Η κυρία Ίτσιου χαρακτήρισε απαραίτητη τη συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση και την Πολιτεία γενικότερα, ώστε να διαμορφωθούν πιο αποτελεσματικές πρακτικές και πολιτικές για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων.
Τέλος, η Βίκυ Αναγνωστοπούλου, Head of CSR & Procurement της DIMAND, σημείωσε ότι θεωρεί την έρευνα μια πρωτοβουλία που φέρνει κοντά τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα και ανοίγει τον δημόσιο διάλογο για τον σχεδιασμό των πόλεων. Υπογράμμισε ότι η κλιματική ανθεκτικότητα δεν αποτελεί μόνο τεχνικό αλλά και κοινωνικό ζήτημα, καθώς συνδέεται με την ποιότητα ζωής, τη λήψη κοινών αποφάσεων και την ανάπτυξη συνεργειών. Όπως είπε, έχει και κοινωνικό αντίκτυπο, με τον ιδιωτικό τομέα να προσφέρει χείρα βοηθείας στους ανθρώπους που δεν μπορούν να προστατευτούν μόνοι τους.
