Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας, με 50 συγκεκριμένες παρεμβάσεις και ορίζοντα υλοποίησης έως το 2030, έθεσε υπόψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ), ενόψει της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Το σχέδιο, με τίτλο «Brand Greece 2030», επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τις γενικές διακηρύξεις σε ένα συγκεκριμένο πλάνο δράσης. Όπως υπογραμμίζει ο ΠΣΕ, δεν πρόκειται για έναν ακόμη κατάλογο αιτημάτων, αλλά για μια δέσμη προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν στην ελληνική οικονομία να ενισχύσει τη θέση της στις διεθνείς αγορές και να περάσει από την εξαγωγή μεγαλύτερου όγκου προϊόντων στην παραγωγή μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας.
Το σχέδιο αποτυπώνει τη συλλογική θέση των μελών του Συνδέσμου, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών.
Ισχυρή εκκίνηση για τις εξαγωγές
Η αφετηρία για τον ΠΣΕ είναι θετική και αποτυπώνεται στα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026. Οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών ανήλθαν σε 27,63 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 14,6% και φτάνοντας στο υψηλότερο εξαμηνιαίο επίπεδο της τελευταίας τριετίας. Μόνο τον Ιούνιο, η αύξηση έφτασε το 26,3%.
Ακόμη πιο σημαντικό, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, είναι ότι η ανοδική πορεία δεν οφείλεται αποκλειστικά στα πετρελαιοειδή. Εξαιρουμένων αυτών, οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν στα 20,06 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 6,9%, στοιχείο που, κατά τον ΠΣΕ, δείχνει ότι η ενίσχυση της εξωστρέφειας αποκτά πιο σταθερά και δομικά χαρακτηριστικά.
Την ίδια περίοδο, το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε κατά 5%, ενώ ο δείκτης κάλυψης των εισαγωγών ενισχύθηκε από 58,8% σε 63,3%. Παράλληλα, οι εξαγωγές αυξήθηκαν με ρυθμό 2,2 φορές ταχύτερο από τις εισαγωγές.
«Ο εξαγωγικός τομέας άντεξε σε ένα από τα δυσμενέστερα διεθνή περιβάλλοντα της τελευταίας δεκαετίας· ό,τι τον περιορίζει σήμερα δεν βρίσκεται στις αγορές, βρίσκεται στα γραφεία», σημειώνει χαρακτηριστικά ο ΠΣΕ.
Το μήνυμα του Συνδέσμου προς την κυβέρνηση είναι ότι πλέον δεν απαιτούνται νέες εξαγγελίες, αλλά εφαρμογή όσων έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, χρηματοδοτηθεί και ανακοινωθεί δεσμευτικά. Στόχος είναι να περιοριστεί η γραφειοκρατία, την οποία ο ΠΣΕ χαρακτηρίζει έναν «αφανή δασμό» για την ελληνική παραγωγή.
Στο επίκεντρο η ταχύτητα, η ρευστότητα και η γραφειοκρατία
Ο ΠΣΕ αναγνωρίζει τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εξωστρέφειας, θεωρεί όμως κρίσιμο να επιταχυνθεί η υλοποίηση των μέτρων που έχουν ήδη δρομολογηθεί, μέσα από στενότερη συνεργασία Πολιτείας και εξαγωγικής κοινότητας.
Στην κορυφή των προτεραιοτήτων βρίσκεται η μείωση της γραφειοκρατίας. Κάθε πρόσθετο έγγραφο και κάθε ημέρα καθυστέρησης, υποστηρίζει ο Σύνδεσμος, μπορεί να μετατραπεί σε απώλεια αξιοπιστίας, ανταγωνιστικότητας και τελικά παραγγελιών.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής θυρίδας εξαγωγών, ώστε τα στοιχεία να υποβάλλονται μία φορά, με πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ Τελωνείων και ΑΑΔΕ, αλλά και με δεσμευτικούς χρόνους απόκρισης.
Παράλληλα, ο ΠΣΕ εισηγείται την εφαρμογή του κανόνα «μία νέα υποχρέωση, δύο καταργήσεις», τον οποίο χαρακτηρίζει μία από τις ταχύτερες και οικονομικότερες αναπτυξιακές μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσε να εφαρμόσει η χώρα.
Στις άμεσες προτεραιότητες εντάσσεται επίσης η ταχύτερη και ουσιαστικότερη πρόσβαση των εξαγωγικών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, καθώς και η ενίσχυση των αναπτυξιακών και φορολογικών εργαλείων.
Ο ΠΣΕ ζητά ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο πενταετούς ορίζοντα, σε συνδυασμό με κίνητρα που θα έχουν σαφή εξαγωγική διάσταση. Παράλληλα, χαιρετίζει την υψηλότερη βαθμολόγηση της εξαγωγικής επίδοσης στον νέο Αναπτυξιακό Νόμο.
Ενέργεια και ανθρώπινο δυναμικό
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε δύο παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, τόσο σε επίπεδο κόστους όσο και χρόνου: την ενέργεια και το ανθρώπινο δυναμικό.
Όπως επισημαίνει ο ΠΣΕ, το ενεργειακό κόστος επιβαρύνει τον εξαγωγέα δύο φορές, τόσο κατά την παραγωγή όσο και κατά τη μεταφορά των προϊόντων. Την ίδια στιγμή, η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού, ιδίως στον πρωτογενή τομέα, αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για τη διατήρηση της δυναμικής των αγροδιατροφικών εξαγωγών.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύνδεσμος θέτει στο τραπέζι την ανάγκη για ισχυρότερη προστασία των ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ, αλλά και για έγκαιρη εμπορική αξιοποίηση της ευνοϊκής θέσης που έχει η Ελλάδα στην αγορά των ΗΠΑ.
«Όραμα 2030»: Από τον όγκο στην προστιθέμενη αξία
Το σχέδιο «Brand Greece 2030» δεν περιορίζεται στις άμεσες παρεμβάσεις. Ο ΠΣΕ θέτει 10 εθνικούς στόχους, 10 μεγάλες μεταρρυθμίσεις και 10 στρατηγικούς κλάδους, επιδιώκοντας μια συνολική αλλαγή του παραγωγικού και εξαγωγικού μοντέλου.
Στους στρατηγικούς κλάδους περιλαμβάνονται η αγροδιατροφή, το φάρμακο, τα δομικά υλικά, η τεχνολογία, ο ναυτιλιακός εξοπλισμός, τα χημικά, η βιομηχανία, η ενέργεια, τα premium καταναλωτικά προϊόντα και οι δημιουργικές βιομηχανίες.
Η βασική κατεύθυνση είναι σαφής: η Ελλάδα πρέπει να απομακρυνθεί σταδιακά από ένα μοντέλο που στηρίζεται κυρίως στον όγκο και στο χύμα προϊόν και να στραφεί σε ένα μοντέλο ελληνικής προστιθέμενης αξίας, επώνυμης ταυτότητας και ισχυρού brand.
Κεντρικός στόχος είναι οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να προσεγγίσουν το 60% του ΑΕΠ έως το 2030, από περίπου 42% σήμερα.
Ο ΠΣΕ δεν προτείνει τη δημιουργία νέων γραφειοκρατικών δομών. Αντίθετα, ζητά μεγαλύτερο επιχειρησιακό περιεχόμενο και μετρήσιμη λογοδοσία στο υφιστάμενο πλαίσιο.
Σε αυτή την κατεύθυνση προτείνει τη δημιουργία ενός «Συμφώνου Εξαγωγικής Επιτάχυνσης 2030», με σαφή κατανομή ευθυνών μεταξύ Πολιτείας, επιχειρήσεων και εξαγωγικών φορέων.
Παράλληλα, ζητά ετήσια δημόσια λογοδοσία στο πλαίσιο της Κυβερνητικής Επιτροπής Εξωστρέφειας, καθώς και άμεση επιχειρησιακή ενεργοποίηση του Μνημονίου Συνεργασίας ΥΠΕΞ – ΠΣΕ της 9ης Ιουλίου 2026.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η δημιουργία Παρατηρητηρίου Εξαγωγικής Δραστηριότητας και Εθνικού Προγράμματος Εξαγωγικής Ετοιμότητας.
Στο προσκήνιο η νέα γενιά εξαγωγέων
Ξεχωριστό κεφάλαιο του σχεδίου αποτελεί η «Νέα Γενιά Εξαγωγέων», την οποία ο ΠΣΕ χαρακτηρίζει το σημαντικότερο απόθεμα ανταγωνιστικότητας για την επόμενη δεκαετία.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η ίδρυση Export Academy, η δημιουργία εθνικής υποδομής ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης, στην οποία θα έχουν πρόσβαση οι εξαγωγικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και η θεσμική διασύνδεση με πανεπιστήμια και startups.
Προβλέπονται ακόμη δομημένα προγράμματα mentoring, αλλά και ειδικές πρωτοβουλίες για Women Exporters και Young Exporters, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής νέων και γυναικών στο εξαγωγικό επιχειρείν.
«Η Ελλάδα που θέλουμε να εξάγει»
Η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο συζήτησης. Σύμφωνα με τον ΠΣΕ, όμως, σήμερα η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις για να περάσει από τη συζήτηση στην πράξη.
Η χώρα διαθέτει επιχειρήσεις που έχουν ήδη κατακτήσει απαιτητικές διεθνείς αγορές, προϊόντα παγκόσμιας ποιότητας, ισχυρή βιομηχανική και αγροδιατροφική παράδοση, επιστημονικό δυναμικό, τεχνολογία, στρατηγική γεωγραφική θέση και ένα διεθνώς αναγνωρίσιμο εθνικό brand.
Αυτό που εξακολουθεί να λείπει, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, δεν είναι οι δυνατότητες, αλλά η κλίμακα, η συνέχεια και η κοινή κατεύθυνση.
Η εξωστρέφεια δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση λίγων επιχειρήσεων. Πρέπει να ενσωματωθεί στο σύνολο της οικονομίας: «από το χωράφι και το εργοστάσιο μέχρι το πανεπιστήμιο και την ψηφιακή πλατφόρμα, και από την Περιφέρεια μέχρι τα Γραφεία ΟΕΥ».
Το ζητούμενο πλέον είναι η υλοποίηση. Και αυτή, όπως υπογραμμίζει ο ΠΣΕ, απαιτεί συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και επιχειρήσεων, παραγωγής και γνώσης, αλλά και σύνδεση της υπάρχουσας εμπειρίας με τη νέα γενιά.
Το μήνυμα του «Brand Greece 2030» συνοψίζεται στη φράση: «Η Ελλάδα του 2030 δεν αρκεί να εξάγει περισσότερα: πρέπει να παράγει περισσότερη αξία».
«Η Ελλάδα που παράγει. Η Ελλάδα που εξάγει. Η Ελλάδα που πρωταγωνιστεί».
Οι προτάσεις του σχεδίου αναμένεται να παρουσιαστούν αναλυτικά στο συνέδριο του ΠΣΕ «Η Νέα Εποχή της Ελληνικής Εξωστρέφειας», τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, στο Eurobank-HUB, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.
