Σε μια περίοδο κατά την οποία η ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με γεωπολιτικές κρίσεις και διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς, κανονιστικές απαιτήσεις, κυβερνοεπιθέσεις, η Clarita Global Matrix Ltd επιχειρεί να διαφοροποιηθεί από τις γενικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, δίνοντας έμφαση στην ακρίβεια και στην επαλήθευση των αποτελεσμάτων.
Η εταιρεία, με έδρα το Λίβερπουλ, έχει αναπτύξει εξειδικευμένες πλατφόρμες για τη ναυτιλία, τα λιμάνια και άλλους κλάδους, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, δεν βασίζονται απλώς στην αναζήτηση και αναπαραγωγή ήδη αποθηκευμένων πληροφοριών αλλά σε εξειδικευμένα μαθηματικά μοντέλα που εκτελούν συγκεκριμένους υπολογισμούς.
Ο Δημήτριος Χριστοδούλου (Dimitrios Christodoulou), Founder & CEO της Clarita Global Matrix Ltd, επισημαίνει ότι ένα από τα βασικά προβλήματα των σημερινών γενικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης είναι η συνέπεια των απαντήσεων.
«Αν κάνεις στην τεχνητή νοημοσύνη την ίδια ερώτηση δύο φορές, μπορεί να πάρεις δύο διαφορετικές απαντήσεις», σημειώνει, προσθέτοντας ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για γενικές ερωτήσεις και αναζήτηση πληροφοριών, αλλά όχι πάντοτε για περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται απόλυτη ακρίβεια.
Κατά τον ίδιο, αυτή η διαφορά είναι καθοριστική σε τομείς όπως η ναυτιλία, η άμυνα, η βιομηχανία και η επιστήμη, όπου μια λανθασμένη απάντηση μπορεί να έχει σημαντικές επιχειρησιακές ή οικονομικές συνέπειες.
-Μία πλατφόρμα αντί για πολλές εφαρμογές-
Στη ναυτιλία, ένα από τα προβλήματα που επιχείρησε να αντιμετωπίσει η Clarita είναι η ανάγκη των εταιρειών και των ναυλομεσιτικών γραφείων να χρησιμοποιούν πολλές διαφορετικές εφαρμογές και συνδρομητικές υπηρεσίες ταυτόχρονα.
Ένας ναυλομεσίτης ή ένας διαχειριστής πλοίου μπορεί να χρειάζεται διαφορετικές πλατφόρμες για στοιχεία λιμένων, καιρικές συνθήκες, δρομολόγια, ναύλους, γεωπολιτικές εξελίξεις και συμβατικές υποχρεώσεις.
«Γνωρίζοντας αυτό το πρόβλημα, δημιουργήσαμε μία ενιαία πλατφόρμα», αναφέρει ο κ. Χριστοδούλου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το σύστημα μπορεί να συνδυάζει σε ελάχιστο χρόνο στοιχεία για το λιμάνι προορισμού, τον καιρό, τις πολιτικές και γεωπολιτικές συνθήκες μιας χώρας και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την εκτέλεση ενός ταξιδιού.
Στόχος είναι ο χρήστης να λαμβάνει σε δευτερόλεπτα μια συνολική εικόνα, χωρίς να χρειάζεται να μετακινείται μεταξύ διαφορετικών εφαρμογών και να συγκρίνει μόνος του τις πληροφορίες.
-Το Neptune για πλοία και ναυλώσεις-
Στο επίκεντρο της δραστηριότητας της Clarita στη ναυτιλία βρίσκεται το Neptune, πλατφόρμα που προορίζεται για ανάλυση πλοίων, ναυλώσεων, ναυλοσυμφώνων, fixtures, δρομολογίων και επιχειρησιακών δεδομένων.
Το σύστημα μπορεί να συγκρίνει όσα προβλέπει ένα ναυλοσύμφωνο με όσα συμβαίνουν πραγματικά κατά την εκτέλεση ενός ταξιδιού.
Για παράδειγμα, μπορεί να λαμβάνει υπόψη τον χρόνο άφιξης του πλοίου, τις καιρικές συνθήκες, την κατάσταση ενός λιμανιού, πιθανή συμφόρηση, καθυστερήσεις ή γεωπολιτικές εξελίξεις και να υπολογίζει πώς αυτές επηρεάζουν το ταξίδι και τις οικονομικές ή συμβατικές υποχρεώσεις των εμπλεκομένων.
Η εταιρεία αναφέρει ότι έχει ήδη αναπτύξει εφαρμογές με μετρήσιμα αποτελέσματα, ενώ διαθέτει και πλατφόρμα για χρήση σε λιμενικό περιβάλλον.
Ο κ. Χριστοδούλου υπογραμμίζει ότι οι υπολογισμοί δεν γίνονται απλώς με ανάκτηση αποθηκευμένων πληροφοριών. «Οι υπολογισμοί γίνονται με μαθηματικά μοντέλα που έχουν σχεδιαστεί για συγκεκριμένες εργασίες», αναφέρει.
Κατά τον ίδιο, η τεχνολογική προσέγγιση της εταιρείας είναι αρκετά εξειδικευμένη ώστε να είναι δύσκολη η άμεση αντιγραφή της τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια.
-Τα λιμάνια ως κρίσιμες υποδομές-
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η Clarita και στα λιμάνια, όπου πλέον ένα μεγάλο μέρος της λειτουργίας βασίζεται σε ψηφιακά συστήματα.
Συστήματα διαχείρισης τερματικών σταθμών, γερανοί, VTS, ηλεκτρονικές διασυνδέσεις EDI και Port Community Systems αποτελούν τμήματα μιας ενιαίας αλυσίδας πληροφορίας.
Μια σοβαρή κυβερνοεπίθεση ή μια αστοχία σε κρίσιμο πληροφοριακό σύστημα μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη λειτουργία ενός υπολογιστή, αλλά την κίνηση πλοίων, τη φόρτωση και εκφόρτωση εμπορευμάτων και συνολικά την ομαλή λειτουργία ενός λιμανιού.
Για τους λιμενικούς οργανισμούς η Clarita προτείνει το λεγόμενο «Port Trust Layer», το οποίο συνδυάζει επιχειρησιακή πληροφόρηση, έλεγχο εγγράφων και αξιολόγηση της κρυπτογραφικής ετοιμότητας.
-Η επόμενη πρόκληση: οι κβαντικοί υπολογιστές-
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Χριστοδούλου στην επόμενη γενιά υπολογιστικών συστημάτων, τους κβαντικούς υπολογιστές.
Οι κβαντικοί υπολογιστές λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο από τους σημερινούς συμβατικούς υπολογιστές και θεωρητικά μπορούν, όταν αποκτήσουν επαρκή ισχύ και αξιοπιστία, να επιλύουν ορισμένα μαθηματικά προβλήματα πολύ ταχύτερα.
Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν διεθνώς την επιστημονική και τεχνολογική κοινότητα είναι η επίδρασή τους στα σημερινά συστήματα κρυπτογράφησης.
Ο κ. Χριστοδούλου εκτιμά ότι η εμπορευματοποίηση ισχυρών κβαντικών υπολογιστών βρίσκεται πιο κοντά απ' όσο συχνά παρουσιάζεται και ότι θα αλλάξει ριζικά τα δεδομένα σε ταχύτητα, ακρίβεια και κυβερνοασφάλεια.
«Ο κβαντικός υπολογιστής δεν είναι πλέον θεωρία -- υπάρχει και εξελίσσεται. Δεν πιστεύω ότι έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε τρία ή τέσσερα χρόνια. Η προετοιμασία πρέπει να ξεκινήσει από τώρα», αναφέρει. Προχωρά μάλιστα σε μια ιδιαίτερα ισχυρή εκτίμηση για την κρυπτογράφηση, σημειώνοντας ότι η διάδοση αρκετά ισχυρών κβαντικών υπολογιστών μπορεί να καταστήσει ευάλωτους αλγόριθμους κρυπτογραφίας δημόσιου κλειδιού (όπως το RSA) που χρησιμοποιούνται σήμερα από τράπεζες, επιχειρήσεις και κρίσιμες υποδομές. Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτελεί θέση του κ. Χριστοδούλου και δεν σημαίνει ότι οι σημερινοί κβαντικοί υπολογιστές μπορούν ήδη να παραβιάζουν σε λίγα λεπτά τα ευρέως χρησιμοποιούμενα σύγχρονα συστήματα κρυπτογράφησης.
Ακριβώς για αυτή τη μελλοντική απειλή η Clarita έχει αναπτύξει το Quantum Clarity Check, ένα εργαλείο που εξετάζει σε ποιο βαθμό ένας οργανισμός εξακολουθεί να βασίζεται σε μορφές κρυπτογράφησης που ενδέχεται να είναι ευάλωτες στην εποχή των ισχυρών κβαντικών υπολογιστών.
Το εργαλείο δεν εγκαθιστά από μόνο του νέα συστήματα ασφαλείας. Λειτουργεί περισσότερο σαν «έλεγχος ετοιμότητας», ώστε μια επιχείρηση ή ένας λιμένας να γνωρίζει ποιες υποδομές θα χρειαστούν αναβάθμιση και πού υπάρχουν πιθανοί κίνδυνοι.
-Ακρίβεια αντί για απλή παραγωγή απαντήσεων-
Η βασική φιλοσοφία που περιγράφει η Clarita συνοψίζεται στη διαφορά μεταξύ μιας γενικής εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης που παράγει μια πιθανή απάντηση και ενός εξειδικευμένου συστήματος που καλείται να δώσει ένα αποτέλεσμα πάνω στο οποίο μπορεί να βασιστεί μια πραγματική επιχειρησιακή απόφαση.
Στη ναυτιλία, όπου μια απόφαση μπορεί να αφορά ένα ταξίδι εκατομμυρίων δολαρίων, την αλλαγή πορείας ενός πλοίου ή την ασφάλεια μιας λιμενικής εγκατάστασης, η διαφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Εκεί επιχειρεί να τοποθετηθεί η Clarita Global Matrix: στην ανάπτυξη εξειδικευμένων εργαλείων που συνδυάζουν δεδομένα, μαθηματικούς υπολογισμούς και έλεγχο της πληροφορίας, με στόχο ο χρήστης να γνωρίζει όχι απλώς τι του «απαντά» ένα σύστημα, αλλά πόσο μπορεί να στηριχθεί στην απάντηση που λαμβάνει.
