Σε συμφωνία κατέληξαν χθες οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη δέσμη μέτρων «omnibus VI» της Επιτροπής για την απλούστευση των διατάξεων που αφορούν τα καλλυντικά, την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση χημικών προϊόντων (CLP) και τα προϊόντα λίπανσης.Οι συννομοθέτες συμφώνησαν την Τρίτη το βράδυ να καταργήσουν σταδιακά τα καλλυντικά που περιέχουν απαγορευμένες ουσίες «CMT» (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή) ταχύτερα από ό,τι είχε προτείνει η Επιτροπή. Αφού τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανόνες, όταν η συνέχιση της χρήσης μιας ουσίας δεν στοιχειοθετείται, οι εταιρείες θα έχουν 6 μήνες για τη διακοπή της διάθεσης των σχετικών προϊόντων στην αγορά και 12 μήνες πριν από την πλήρη απαγόρευσή τους – σε αντίθεση με τους 12 και 24 μήνες που προέβλεπε η πρόταση της Επιτροπής, αν και το διάστημα αυτό είναι ούτως ή άλλως μεγαλύτερο από τους ισχύοντες κανόνες, οι οποίοι δεν προβλέπουν σταδιακή μετάβαση.
Οι εταιρείες που επιθυμούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν μια ουσία θα έχουν στη διάθεσή τους έως και 12 μήνες από τη νέα ταξινόμησή της για να ζητήσουν παρέκκλιση, ενώ η προθεσμία σταδιακής κατάργησης θα αρχίζει μόνο αφού ληφθεί απόφαση σχετικά με το εν λόγω αίτημα. Εάν η παρέκκλιση απορριφθεί για λόγους ασφάλειας, η εταιρεία θα έχει στη διάθεσή της 3 μήνες για να σταματήσει να διαθέτει προϊόντα στην αγορά και 9 μήνες πριν την πλήρη απαγόρευση πώλησής τους. Σε περιπτώσεις που το αίτημα απορριφθεί λόγω διαθεσιμότητας κατάλληλης εναλλακτικής λύσης, τα διαστήματα αυτά θα είναι 24 και 36 μήνες.
Οι συννομοθέτες αποφάσισαν επίσης να μην εξαιρεθούν οι ουσίες ΚΜΤ με βάση την έκθεση σε αυτές σε περίπτωση κατάποσης ή εισπνοής, παρά την αντίθετη πρόταση της Επιτροπής, ενώ επανέφεραν και την απαίτηση τα καλλυντικά προϊόντα που περιέχουν νανοϋλικά να κοινοποιούνται στην Επιτροπή πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά, αλλά όχι 6 μήνες νωρίτερα από ό,τι σήμερα.
Για να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των επικίνδυνων ουσιών στα καλλυντικά προϊόντα, η Επιτροπή θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές που θα προσδιορίζουν την ανάλυση των εναλλακτικών λύσεων ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της εν λόγω νομοθεσίας.
Ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία χημικών προϊόντων
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε αναθεωρήσεις του πρόσφατα τροποποιημένου κανονισμού CLP, ώστε να καταστεί δυνατή η θέσπιση πιο ευέλικτων κανόνων για την ταξινόμηση και την επισήμανση των χημικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων ευανάγνωστων ετικετών, ευρύτερης χρήσης της ψηφιακής επισήμανσης και χαλάρωσης των κανόνων διαφήμισης για τη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των καταναλωτών.
Συμφωνήθηκε ότι τα στοιχεία επισήμανσης πρέπει να είναι ευανάγνωστα για τους καταναλωτές. Όταν η ουσία διατίθεται στην αγορά για το κοινό, το κείμενο της ετικέτας χρησιμοποιεί μέγεθος γραμματοσειράς με ύψος ίσο ή μεγαλύτερο από 1,2 mm. Όταν το περιεχόμενο της συσκευασίας της ουσίας δεν υπερβαίνει τα 125 ml, το ύψος πρέπει να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από 0,9 mm.
Για την αντιμετώπιση πρακτικών θεμάτων επισήμανσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους παραμένουν διαθέσιμες στο εξωτερικό της συσκευασίας, οι συννομοθέτες συμφώνησαν ότι, για χημικά προϊόντα σε δοχεία μέχρι 10 ml, ορισμένα στοιχεία επισήμανσης (εξαιρουμένων των εικονογραμμάτων κινδύνου) μπορούν να παρέχονται σε ψηφιακή ετικέτα.
Για λόγους κανονιστικής σαφήνειας και αντιμετώπισης πιθανών ανησυχιών για τη δημόσια υγεία, οι συννομοθέτες θέσπισαν ειδική προθεσμία 15 μηνών για την επικαιροποίηση των ετικετών από τους προμηθευτές όταν μια νέα αξιολόγηση οδηγεί σε αυστηρότερη ταξινόμηση, αντί της πρότασης αυτό να γίνεται «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση», όπως πρότεινε η Επιτροπή.
Για να αποφευχθούν τα κατακερματισμένα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής, το Κοινοβούλιο ανέβαλε πέρυσι την εφαρμογή των περισσότερων μερών του αναθεωρημένου κανονισμού για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων για την 1η Ιανουαρίου 2028.
Λιπάσματα
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να απλουστεύσουν τον κανονισμό της ΕΕ για τα προϊόντα λίπανσης [(ΕΕ) 2019/1009] με σκοπό τη στήριξη των γεωργών της ΕΕ και της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας στον τομέα των προϊόντων λίπανσης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.
Αν και η Επιτροπή είχε προτείνει την αντικατάσταση της διευρυμένης απαίτησης καταχώρισης για ουσίες που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα λίπανσης με το τυποποιημένο καθεστώς REACH, οι συννομοθέτες επέλεξαν να διατηρήσουν την υποχρέωση καταχώρισης για τις ουσίες με εναρμονισμένη ταξινόμηση ως ιδιαίτερα επιβλαβείς
Ο εισηγητής της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων Δημήτρης Τσιόδρας (ΕΛΚ, Ελλάδα) δήλωσε: «Με τη συμφωνία αυτή, καταδείξαμε ότι απλούστευση και υψηλό επίπεδο προστασίας μπορούν να συμβαδίζουν. Μειώσαμε τον περιττό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ενισχύσαμε την προβολή των πληροφοριών ασφάλειας για τους καταναλωτές και εξασφαλίσαμε μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τη βιομηχανία, διατηρώντας παράλληλα πλήρως τα υψηλά πρότυπα της Ευρώπης για την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος.»
Ο εισηγητής της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών Piotr Müller (Συντηρητικοί, Πολωνία) δήλωσε: «Χαιρετίζουμε αυτή την πολιτική συμφωνία ως ουσιαστικό βήμα προόδου για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Κοινός μας στόχος ήταν η μείωση της γραφειοκρατίας και η στήριξη της ανάπτυξης στους τομείς των χημικών, των καλλυντικών και των λιπασμάτων. Θα μπορούσαμε να έχουμε προχωρήσει περισσότερο; Ασφαλώς. Υπάρχουν ζητήματα για τα οποία θα συνεχίσουμε να πιέζουμε σε μελλοντικές αναθεωρήσεις. Ωστόσο, το σημερινό αποτέλεσμα αποτελεί πραγματική νίκη για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.»
Επόμενα βήματα
Η άτυπη συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο. Στη συνέχεια, θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.Ο γενικός κανονισμός για τα χημικά προϊόντα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ και τη μείωση του διοικητικού φόρτου, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να καινοτομούν και να αναπτύσσονται σύμφωνα με την έκθεση Draghi για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.
Η χημική βιομηχανία αποτελείται από 29.000 εταιρείες που παρέχουν 1,2 εκατομμύρια άμεσες θέσεις εργασίας και υποστηρίζουν 19 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα προτεινόμενα μέτρα για τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης και την ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου αναμένεται να εξοικονομήσουν στον κλάδο τουλάχιστον 363 εκατ. ευρώ ετησίως. Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή παρουσίασε επίσης σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία.
