Πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 9 Ιουνίου 2026, στην Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, η εκδήλωση παρουσίασης του έργου «Έξυπνες Γέφυρες», το οποίο υλοποιείται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), υπό την ευθύνη και σε συνεργασία με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», και αντικείμενο την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών για την παρακολούθηση οδικών και σιδηροδρομικών γεφυρών.
Η εκδήλωση ανέδειξε τη σημασία της μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης τεχνικών υποδομών, το οποίο βασίζεται στην πρόληψη, τη συνεχή παρακολούθηση και την αξιοποίηση δεδομένων για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, μέσα από σύγχρονες τεχνολογίες όπως αισθητήρες, Internet of Things (IoT), τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακά δίδυμα (Digital Twins).
Στην εκδήλωση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Κατερίνα Δράκου, συμμετείχαν ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Νίκος Ταχιάος, ο Γενικός Γραμματέας Υποδομών κ. Δημήτρης Αναγνώπουλος, εκπροσωπώντας τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρήστο Δήμα, ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) κ. Γιώργος Στασινός, καθώς και εκπρόσωποι φορέων, επιστημονικοί συνεργάτες και στελέχη των εταιρειών που συμμετέχουν στην υλοποίηση του έργου.
Ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Νίκος Ταχιάος αναφέρθηκε στη σημασία της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών στον τομέα των υποδομών, επισημαίνοντας ότι το έργο «Έξυπνες Γέφυρες» αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς έναν πιο σύγχρονο τρόπο παρακολούθησης και συντήρησης των τεχνικών έργων. Όπως ανέφερε, η διαχείριση και η συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών αποτελεί μία από τις σημαντικές προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, καθώς η χρήση δεδομένων και τεχνολογικών εργαλείων μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο σχεδιασμό και στην έγκαιρη λήψη αποφάσεων.
Ο Γενικός Γραμματέας Υποδομών κ. Δημήτρης Αναγνώπουλος, εκπροσωπώντας τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρίστο Δήμα, τόνισε ότι οι «Έξυπνες Γέφυρες» αποτελούν παράδειγμα αξιοποίησης του ψηφιακού μετασχηματισμού για την ενίσχυση της ασφάλειας, της αποδοτικότητας και της βιώσιμης διαχείρισης των υποδομών.
Ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Γιώργος Στασινός ανέδειξε τον ρόλο του ΤΕΕ στην υλοποίηση του έργου, επισημαίνοντας ότι η αξιοποίηση της τεχνολογίας μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούνται και διαχειρίζονται κρίσιμες υποδομές. Υπογράμμισε πως πρέπει «η εξέλιξη κάθε σχεδιασμού μας να έχει ως γνώμονα την ανθεκτικότητα και κύριο όπλο μας τα νέα ψηφιακά εργαλεία». Αναφέρθηκε εκτενώς στο ζήτημα της συντήρησης των υποδομών σημειώνοντας ότι είναι «εξίσου σημαντικές – αν όχι πιο σημαντικές» από τα νέα έργα.
Ακολούθησαν θεματικές συζητήσεις που ανέδειξαν πτυχές από την υλοποίηση και την καινοτομία του έργου.
Ν. Παναγιωτόπουλος: Αντί να πηγαίνει ο άνθρωπος στην υποδομή, φέραμε την υποδομή στον άνθρωπο
Ο Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης Έργων Επιστημονικών και Επαγγελματικών Θεμάτων του ΤΕΕ, κ. Νίκος Παναγιωτόπουλος, παρουσίασε το πλαίσιο υλοποίησης και τους βασικούς στόχους του έργου. Όπως σημείωσε, το κυριότερο χαρακτηριστικό του έργου είναι ότι, «αντί να πρέπει να πηγαίνει ο άνθρωπος στην υποδομή, φέραμε – στην πραγματικότητα - την υποδομή στον άνθρωπο». Περιγράφοντας τη διαδικασία, ανέφερε ότι ουσιαστικά «παρακολουθούμε τη συμπεριφορά της γέφυρας κάθε ημέρα, τα δεδομένα που προκύπτουν, αναλύονται και συνδυαστικά με έναν γρήγορο οπτικό έλεγχο, έχουμε μια συνολική παρακολούθηση». Ο κ. Παναγιωτόπουλος περιέγραψε και τις τεχνικές δυσκολίες στην εκτέλεση του έργου, υπενθυμίζοντας ότι οι αισθητήρες τοποθετήθηκαν σε ένα άγνωστο περιβάλλον καθώς «για πρώτη φορά είδαμε τις γέφυρες από κοντά». «Με λύπη μου λέω ότι η τεκμηρίωση των γεφυρών δεν ήταν η καλύτερη του κόσμου, αλλά αυτό είναι κάτι το οποίο το βρίσκουμε γενικά στις υποδομές, και το Εθνικό Μητρώο Υποδομών πρέπει να προχωρήσει για να μην ψάχνουμε να βρίσκουμε πώς κατασκευάστηκε κάτι, ποιος ήταν ο αρμόδιος, πού είναι τα σχέδιά του, πού είναι η μελέτη ή πώς παραδόθηκε ένα έργο» τόνισε.
Ο Κοινός Εκπρόσωπος της αναδόχου Ένωσης Εταιρειών «OSMOS HELLAS A.E. – VODAFONE-PANAFON» και Διευθύνων Σύμβουλος της OSMOS HELLAS A.E., κ. Κοσμάς Φέσσας, αναφέρθηκε στη συμβολή των σύγχρονων τεχνολογιών στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης της δομικής υγείας των γεφυρών. Έκανε γνωστό ότι το έργο αποτελεί ορόσημο και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες που προετοιμάζουν διαγωνισμούς με βάση τις προδιαγραφές και την εμπειρία του συγκεκριμένου έργου. Στις σημαντικότερες δυσκολίες που εντόπισε στη διαδικασία υλοποίησης του έργου ήταν η κατανόηση που για πολλούς φορείς δεν ήταν τόσο εύκολη και χρειάστηκε χρόνος, με δεδομένο ότι το έργο είναι διάσπαρτο σε όλη την Ελλάδα από τον Έβρο μέχρι τη Νότια Πελοπόννησο. Εξήρε τη συνεργασία με το ΤΕΕ και τους άλλους φορείς του έργου, η οποία, σε συνδυασμό με την εμπειρία, όπως τόνισε οδήγησε στην άριστη υλοποίηση του έργου εντός των πολύ στενών χρονοδιαγραμμάτων.
Ο Υπεύθυνος Έργου και Γενικός Διευθυντής της OSMOS HELLAS A.E., κ. Γεώργιος Ανδρικόπουλος, σημείωσε ότι όλες οι γέφυρες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ασθενείς και ως εν δυνάμει ασθενείς. Αναφέρθηκε αναλυτικά στο Structural Health Monitoring που γίνεται στο πλαίσιο του έργου και εξήγησε ότι αφορά τη διάγνωση της υγείας της γέφυρας από απόσταση και σε πραγματικό χρόνο. Το Structural Health Monitoring, σύμφωνα με τον ίδιο, καταγράφει κάθε μικρή ή μεγάλη βλάβη μετά από μία ισχυρή φόρτιση με σκοπό να προλάβει πιθανές αστοχίες μέσα στη διάρκεια ζωής της υποδομής. Ο κ. Ανδρικόπουλος παρουσίασε κυρίως τεχνικές παραμέτρους του έργου, δίνοντας έμφαση στην εγκατάσταση προηγμένων αισθητήρων και στη συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Η Υπεύθυνη Τμήματος Μελετών της OSMOS HELLAS A.E., κα Σοφία Κουτσονίκα και ο Υπεύθυνος Τμήματος Data Science της OSMOS HELLAS A.E., Δρ. Γεώργιος Καμπάς, παρουσίασαν τα βασικά εργαλεία του έργου και τη συμβολή της ανάλυσης δεδομένων στην πλατφόρμα Smart Bridges Network (SBN).
Στην ενότητα για τον στόχο και τα χαρακτηριστικά του έργου, η Επιστημονική Σύμβουλος του Έργου, Καθηγήτρια της Έδρας Δομικής Μηχανικής και Παρακολούθησης Κατασκευών στο ETH Zurich, κα Ελένη Χατζή, ανέδειξε τη σημασία της παρακολούθησης της δομικής υγείας των κατασκευών και της αξιοποίησης επιστημονικών μεθόδων αξιολόγησης. Όπως σημείωσε, η επιστημονική κοινότητα αυτή τη στιγμή οδεύει - και ήδη ο όρος χρησιμοποιείται - προς τα ψηφιακά δίδυμα, δηλαδή μοντέλα τα οποία επικαιροποιούνται σε πραγματικό χρόνο. Διευκρίνισε, πάντως, ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αντικατασταθεί ο μηχανικός, ο οποίος θα πρέπει να εκπαιδευτεί έτσι ώστε να έχει ψηφιακές δεξιότητες, να μπορεί να διαχειρίζεται την πληροφορία που παίρνει και να προχωρά στη λήψη αποφάσεων. Η μετάβαση είναι από μία σποραδική διαχείριση πληροφορίας σε μία πληροφορία που είναι πλούσια και διαρκής, σημείωσε.
Ο Επιστημονικός Σύμβουλος του Έργου, Τακτικός Καθηγητής Δυναμικής των Κατασκευών του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου, αναφέρθηκε στη σημασία των ψηφιακών εργαλείων και των μοντέλων πρόγνωσης για την προληπτική διαχείριση των υποδομών. Σημείωσε ότι τα ψηφιακά δίδυμα και οι αλγόριθμοι της μηχανικής μάθησης μας δίνουν τρομερές δυνατότητες για την ανίχνευση ακόμα και μίας πολύ μικρής αλλαγής που δεν θα ήταν αντιληπτή από μία επιθεώρηση. Τόνισε, επίσης, ότι υπάρχει μεγάλο πεδίο εφαρμογής των «έξυπνων» συστημάτων όπως δημόσια κτίρια, κατοικίες, αθλητικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις και λιμενικά έργα.
Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης ο Συντονιστής Μελετητικής Ομάδας της CONCEPT ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Α.Ε., κ. Μάριος Παζίδης, ο οποίος υπογράμμισε ότι τη σημασία του μελετητή μηχανικού μέσα στο πλαίσιο ενός έργου που ασχολείται με την δομική αποτύπωση και η εμπειρία του, καθώς η δουλειά δεν γίνεται από τα εργαλεία αλλά από αυτούς που τα αξιοποιούν. Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της TTΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Α.Ε. Δρ. Βασίλειος Γρηγορίου, σημείωσε ότι το έργο αφήνει μία μεγάλη παρακαταθήκη καθώς είναι ένα έργο εφαρμοσμένης έρευνας και μία έμπρακτη επικρότησή της. Ο Διαχειριστής της ΕΜΠΛΕΚΤΟΝ Σύμβουλοι Μηχανικοί Ε.Π.Ε., Δρ. Βασίλειος Μπαρδάκης, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην ανάγκη να γίνει το Εθνικό Μητρώο Υποδομών που θα καταγράφονται όλες οι πληροφορίες για τις γέφυρες και αυτό να υλοποιηθεί σε όσες περισσότερες μπορούμε να έχουμε έξυπνα εργαλεία, όπως αυτά που παρουσιάστηκαν.
Το έργο «Έξυπνες Γέφυρες» δημιουργεί ένα σύγχρονο πλαίσιο παρακολούθησης υποδομών, αξιοποιώντας δεδομένα, τεχνολογίες αιχμής και επιστημονική τεχνογνωσία, με στόχο τη μετάβαση σε ένα μοντέλο προληπτικής συντήρησης και αποτελεσματικότερης διαχείρισης των γεφυρών.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU
