Την ανάγκη για έναν νέο τρόπο σχεδιασμού των υποδομών, με έμφαση στην ανθεκτικότητα, την ενεργειακή αυτονομία και τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα, υπογράμμισε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης, μιλώντας στο πλαίσιο της ημερίδας του Economist με θέμα «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση», που πραγματοποιείται στα Χανιά με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης.
Ο επικεφαλής του ομίλου περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, σημειώνοντας ότι οι παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική ισορροπία τις τελευταίες δεκαετίες έχουν πλέον ανατραπεί. «Αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα εδώ και πολλά χρόνια (η ηγεμονία του δυτικού κόσμου, η ειρήνη, μια έστω ημιτελής γεωπολιτική ισορροπία) κατέρρευσαν πολύ γρήγορα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι πλέον οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις καλούνται να σχεδιάζουν με εντελώς διαφορετικές παραδοχές.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική συζήτηση αλλά μια πραγματικότητα σε εξέλιξη. «Δεν μιλάμε για κλιματική αλλαγή, μιλάμε για κλιματική καταστροφή σε εξέλιξη», είπε, τονίζοντας ότι κάθε νέα υποδομή πρέπει να διαθέτει «optionality» και «resilience», δηλαδή εναλλακτικές δυνατότητες λειτουργίας και ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραίες συνθήκες.
Η Κρήτη ως πρότυπο ενεργειακής ανθεκτικότητας
Ο κ. Περιστέρης χαρακτήρισε την Κρήτη «καθρέφτη της υπόλοιπης Ελλάδας», επισημαίνοντας ότι το νησί συγκεντρώνει όλες τις μεγάλες προκλήσεις αλλά και τις δυνατότητες της χώρας: τουρισμό, πρωτογενή παραγωγή, πανεπιστήμια, καινοτομία και πλούσιους φυσικούς πόρους.
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης, έκανε λόγο για ένα έργο που «έπρεπε να είχε γίνει εδώ και 20 χρόνια» και το οποίο πλέον εξοικονομεί σημαντικούς πόρους για το ηλεκτρικό σύστημα και τους καταναλωτές. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η διασύνδεση από μόνη της δεν αρκεί. «Πρέπει να υπάρχει και backup, μια δυνατότητα ενεργειακής αυτονομίας σε περίπτωση ανάγκης», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η Κρήτη διαθέτει τις προϋποθέσεις να αποκτήσει υψηλό βαθμό ενεργειακής αυτάρκειας μέσω ανανεώσιμων πηγών και αποθήκευσης ενέργειας.
«Η Κρήτη έχει ήλιο, νερό, ανάγλυφο και όλες τις προϋποθέσεις για να αποτελέσει παράδειγμα ενεργειακής αυτονομίας», σημείωσε.
Υποδομές με ορίζοντα 30ετίας
Ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υποστήριξε ότι οι επενδύσεις σε υποδομές δεν μπορούν πλέον να σχεδιάζονται μόνο με οικονομικά κριτήρια, αλλά πρέπει να διαθέτουν πολλαπλές χρήσεις και στρατηγική αξία. «Οι υποδομές πρέπει να έχουν και διπλή χρησιμότητα, ακόμη και στρατιωτική», ανέφερε, εξηγώντας ότι ο νέος σχεδιασμός απαιτεί εναλλακτικές λύσεις και πολύ πιο μακροπρόθεσμη προσέγγιση. Όπως είπε, ο όμιλος επενδύει με ορίζοντα 20 έως 30 ετών, όχι απλώς για την κατασκευή έργων αλλά με στόχο τη διαχρονική τους λειτουργία και αξία.
Ο ίδιος άσκησε κριτική στις καθυστερήσεις που προκαλούνται σε μεγάλα έργα εξαιτίας πολιτικών ή τοπικών αντιδράσεων, τονίζοντας ότι συχνά «έχουν χτιστεί ολόκληρες καριέρες πάνω στα “όχι” αναπτυξιακών έργων». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, λέγοντας ότι η Κρήτη «δεν μπορεί να συνεχίζει να εκπροσωπείται από ένα αεροδρόμιο που εδώ και 20 χρόνια είναι ξεπερασμένο» […] «Το παλιό αεροδρόμιο όταν έγινε ήταν σωστό έργο, αλλά πλέον δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του νησιού και του τουριστικού προϊόντος», υπογράμμισε.
Ιδιωτικά κεφάλαια και πολιτική σταθερότητα
Ο κ. Περιστέρης εμφανίστηκε αισιόδοξος για τη δυνατότητα χρηματοδότησης μεγάλων έργων χωρίς αποκλειστική εξάρτηση από ευρωπαϊκούς πόρους, σημειώνοντας ότι σήμερα υπάρχουν ισχυρές ελληνικές τράπεζες, υψηλή ρευστότητα και διαθέσιμα ιδιωτικά κεφάλαια. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε διαρκώς το επόμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα», ανέφερε, κάνοντας μάλιστα αναφορά στο θεατρικό έργο «Περιμένοντας τον Γκοντό».
Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλές κρίσιμες επενδύσεις μπορούν πλέον να χρηματοδοτηθούν από ιδιωτικά κεφάλαια με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, ιδιαίτερα σε τομείς βαριών υποδομών που απαιτούν δεκαετίες για να αποσβεστούν. «Δεν μιλάμε για επενδυτές που έρχονται για τρία χρόνια και φεύγουν. Μιλάμε για μακροχρόνιες επενδύσεις που χρειάζονται 30 χρόνια για να αποδώσουν», σημείωσε.
Αναφερόμενος στο πολιτικό περιβάλλον, χαρακτήρισε «τροχοπέδη» τη διαρκή εκλογολογία, σημειώνοντας ότι δημιουργεί μια «γκρίζα κατάσταση» αβεβαιότητας. «Δεν μπορεί να μπαίνουν τα “μολύβια κάτω” επειδή συζητάμε συνεχώς πότε θα γίνουν εκλογές», είπε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί και να υλοποιεί έργα ανεξάρτητα από τον εκλογικό κύκλο. «Η κάθε μέρα που χάνεται δεν αναπληρώνεται», τόνισε.
Πιέσεις στις τιμές, αλλά όχι ελλείψεις
Σε ό,τι αφορά την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ανέφερε ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί σοβαρές διαταραχές στη διαθεσιμότητα υλικών και εξοπλισμού στον τομέα των υποδομών και της ενέργειας. Παραδέχθηκε ωστόσο ότι οι τιμές έχουν επηρεαστεί σημαντικά, ενώ επισήμανε ότι ορισμένα προϊόντα με μεγάλους χρόνους παράδοσης αντιμετωπίζουν ήδη πιέσεις, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης που προκαλεί η ανάπτυξη των data centers.
«Ποσοτικά η εφοδιαστική αλυσίδα δεν έχει επηρεαστεί ακόμη. Τιμολογιακά όμως έχει επηρεαστεί πάρα πολύ», σημείωσε, εκφράζοντας την ελπίδα να μη χειροτερέψει περαιτέρω η κατάσταση. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι σε περίπτωση παρατεταμένης γεωπολιτικής αστάθειας «είναι πολύ δύσκολο να κάνει κανείς ασφαλείς προβλέψεις».
