Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας εκτιμά ότι τα συμπεράσματα του χθεσινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου περιλαμβάνουν ουσιαστικές αναφορές που δικαιώνουν βασικές πρωτοβουλίες της ΕΣΕΕ, μέσα από την ενεργό συμμετοχή της στη διαμόρφωση του διεκδικητικού πλαισίου της SMEunited και την EuroCommerce το προηγούμενο διάστημα, χωρίς όμως να συνιστούν ακόμη μια πλήρη ευρωπαϊκή απάντηση στις πιέσεις που δέχονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του εμπορίου. Η ανάλυση της ΕΣΕΕ για τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις τιμές ενέργειας, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο εμπόριο επιβεβαιώνεται σε συγκεκριμένα σημεία των συμπερασμάτων του Συμβουλίου. Αποτυπώνεται επίσης η ανάγκη πλήρους ετοιμότητας από πλευράς ΕΕ για την ενίσχυση των μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται δυσανάλογα.
Τα σημεία των Συμπερασμάτων όπου καταγράφεται πρόοδος αναφορικά με τα αιτήματα των ευρωπαϊκών ΜμΕ είναι:
1. Η κεντρική διεκδίκηση της ΕΣΕΕ και της SMEunited να γίνει η αρχή Think Small First κριτήριο νομοθέτησης αποτυπώνεται πλέον ρητά στην παράγραφο 35 των συμπερασμάτων, όπου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί ένα κανονιστικό πλαίσιο φιλικό προς τις ΜΜΕ, «μεταξύ άλλων με την εφαρμογή της αρχής “Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις”». Η ίδια γραμμή ενισχύεται περαιτέρω στη συνέχεια, καθώς ζητείται η αποφυγή πρόσθετου διοικητικού φόρτου από τους συννομοθέτες και η αποφυγή υπερβολικών κανονιστικών ρυθμίσεων από τα κράτη-μέλη. Η παράγραφος 37 εισάγει την υποχρέωση λογοδοσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ετήσια βάση για την πρόοδο που σημειώνεται στην απλούστευση. Πρόκειται για άμεσο αποτέλεσμα της επιστολής της SMEunited προς τους Προέδρους των τριών θεσμικών οργάνων της ΕΕ, την οποία είχε διαβιβάσει με δική του επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ.
2. Η διεκδίκηση για μια ενιαία αγορά χωρίς αποκλεισμούς, που να λειτουργεί και για τις μικρές επιχειρήσεις και όχι μόνο για όσες διαθέτουν ήδη μέγεθος και πόρους, αποτυπώνεται στα πιο κεντρικά σημεία του κεφαλαίου για την ανταγωνιστικότητα. Η παράγραφος 28 δρομολογεί το θεματολόγιο «Μία Ευρώπη, μία αγορά», ενώ οι επόμενες παράγραφοι ζητούν την επείγουσα εφαρμογή του, υπογραμμίζουν ότι η ενιαία αγορά πρέπει να απλουστευθεί για πολίτες και επιχειρήσεις και ότι όλες οι εταιρείες, «ανεξαρτήτως μεγέθους», πρέπει να μπορούν να δραστηριοποιούνται απρόσκοπτα σε όλη την ενιαία αγορά. Επιπλέον ζητείται άρση των φραγμών στις τέσσερις ελευθερίες. Η δε παράγραφος 32α΄ ενσωματώνει ρητά το 28οκαθεστώς εταιρικού δικαίου, το οποίο η SMEunited είχε αναδείξει ως προτεραιότητα.
3. Το ζήτημα της ουσιαστικής απλούστευσης της διασυνοριακής δραστηριότητας αποτυπώνεται στην παράγραφο 32b η οποία προβλέπει ένα απλό, ενοποιημένο και προαιρετικό σύστημα ηλεκτρονικής δήλωσης για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, ακριβώς στη λογική της μείωσης διοικητικών βαρών, ενώ το 32c συνδέει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς με την ψηφιοποίηση, τη δια-λειτουργικότητα και την καλύτερη αναγνώριση προσόντων.
4. Η διεκδίκηση της ΕΣΕΕ και της SMEunited για την ανάγκη μείωσης του ενεργειακού κόστους αποτυπώνεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου πιο καθαρά από οποιαδήποτε προηγούμενη φορά στις παραγράφους 38 - 41. Η ενεργειακή μετάβαση συνδέεται με τη διαρθρωτική μείωση των τιμών της ενέργειας και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Ζητούνται βραχυπρόθεσμες στοχευμένες λύσεις για οικονομικά προσιτή ενέργεια. Αναγνωρίζεται ρητά ότι η σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης. Και προβλέπονται, μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων, παρεμβάσεις για τη μεταβλητότητα των τιμών άνθρακα και των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, δέσμη για τα δίκτυα και επιτάχυνση του θεματολογίου της Ενεργειακής Ένωσης για το 2030.
5. Στο κείμενο των συμπερασμάτων αναφέρονται, επίσης (παρ. 32f), τα εμπόδια που εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη διασυνοριακή προμήθεια προϊόντων. Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με τους εδαφικούς περιορισμούς στην προμήθεια- πρακτικές που κατακερματίζουν την ενιαία αγορά και περιορίζουν τη δυνατότητα των επιχειρήσεων λιανικού και χονδρικού εμπορίου να προσφέρουν στους καταναλωτές την καλύτερη δυνατή αξία. Η αναφορά στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών μέσω της αντιμετώπισης - βάσει της πρότασης της Επιτροπής που θα παρουσιαστεί έως το τέλος του 2026- των κατακερματισμένων απαιτήσεων επισήμανσης και συσκευασίας προϊόντων, μεταξύ άλλων μέσω ψηφιακών λύσεων αποτελεί μια σημαντική επιτυχία που προέκυψε μέσα από τη συνεργασία της ΕΣΕΕ με την EuroCommerce.
Παρόλα αυτά, στα σημαντικά ζητήματα της καλύτερης πρόσβαση των ΜμΕ στη χρηματοδότηση και της προστασίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό υπάρχουν μεν θετικές αναφορές αλλά όχι πλήρης κάλυψη των επιτακτικών αναγκών των πιο ευάλωτων της αγοράς. Ειδικότερα, τα Συμπεράσματα επαναβεβαιώνουν ότι μία πραγματική Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ζητώντας πρόοδο στη σχετική νομοθεσία και στο ψηφιακό ευρώ. Ωστόσο, δεν καταγράφεται ειδική δέσμευση ότι τα νέα αυτά εργαλεία θα κατευθυνθούν με συγκεκριμένο και μετρήσιμο τρόπο στις ΜμΕ και, πιο στοχευμένα, σε αυτές του εμπορίου. Η παράγραφος 43 αναφέρεται ρητά στη στοχευμένη και αναλογική «ευρωπαϊκή προτίμηση» σε στρατηγικούς τομείς και τεχνολογίες, καλώντας την Επιτροπή να προστατεύσει βασικούς τομείς από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και να χρησιμοποιεί εγκαίρως τα μέσα εμπορικής άμυνας της Ένωσης. Αυτό είναι μια ουσιαστική πολιτική σύγκλιση με τις θέσεις της ΕΣΕΕ, αλλά δεν υπάρχει ειδική αναφορά στις ψηφιακές πλατφόρμες τρίτων χωρών και στα μη συμμορφούμενα προϊόντα από τρίτες χώρες. Η ΕΣΕΕ θα συνεχίζει να πιέζει στην κατεύθυνση ουσιαστικών λύσεων και στα δύο αυτά καίρια ζητήματα.
Σε δήλωσή του ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφούνης τόνισε:
«Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δείχνουν ότι οι θέσεις που προβάλαμε έγκαιρα μαζί με τη SMEunited και τη EuroCommerce δεν ήταν ούτε υπερβολικές ούτε αποσπασματικές. Η αρχή Think Small First αποτυπώνεται πλέον ρητά. Η ανάγκη για απλούστευση, για ουσιαστική εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, για οικονομικά προσιτή ενέργεια, για πρόοδο στη χρηματοδότηση και στο ψηφιακό ευρώ καταγράφεται πλέον στο ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό είναι θετικό. Δεν αρκεί όμως. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται όχι μόνο σωστή διάγνωση αλλά και ειδικές, άμεσες και εφαρμόσιμες λύσεις. Χρειάζονται πραγματική προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό στο ψηφιακό εμπόριο, στοχευμένη στήριξη απέναντι στο ενεργειακό κόστος και ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Η ΕΣΕΕ θα συνεχίσει να πιέζει ώστε οι γενικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις να μετατραπούν σε συγκεκριμένες πολιτικές υπέρ των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων».
Σε δήλωσή του ο επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ και Αντιπρόεδρος της SMEUnited κ. Κωστής Μουσουρούλης, τόνισε:
«Η ΕΣΕΕ, σε συνεργασία με τη SMEunited και τη EuroCommerce, θα παρακολουθεί στενά την εξειδίκευση των κατευθύνσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε νομοθετικές και χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το ζητούμενο είναι άμεσες αποφάσεις που σημαίνουν λιγότερα διοικητικά βάρη, προσιτή ενέργεια, δικαιότερο ανταγωνισμό, καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και ουσιαστική θωράκιση απέναντι στις νέες γεωοικονομικές προκλήσεις. Συνεχίζουμε τις προσπάθειες ώστε οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις να γίνουν συγκεκριμένες, δεσμευτικές και μετρήσιμες πολιτικές για το εμπόριο και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις».
Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας εκτιμά ότι τα συμπεράσματα του χθεσινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου περιλαμβάνουν ουσιαστικές αναφορές που δικαιώνουν βασικές πρωτοβουλίες της ΕΣΕΕ, μέσα από την ενεργό συμμετοχή της στη διαμόρφωση του διεκδικητικού πλαισίου της SMEunited και την EuroCommerce το προηγούμενο διάστημα, χωρίς όμως να συνιστούν ακόμη μια πλήρη ευρωπαϊκή απάντηση στις πιέσεις που δέχονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του εμπορίου. Η ανάλυση της ΕΣΕΕ για τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις τιμές ενέργειας, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο εμπόριο επιβεβαιώνεται σε συγκεκριμένα σημεία των συμπερασμάτων του Συμβουλίου. Αποτυπώνεται επίσης η ανάγκη πλήρους ετοιμότητας από πλευράς ΕΕ για την ενίσχυση των μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται δυσανάλογα.
Τα σημεία των Συμπερασμάτων όπου καταγράφεται πρόοδος αναφορικά με τα αιτήματα των ευρωπαϊκών ΜμΕ είναι:
1. Η κεντρική διεκδίκηση της ΕΣΕΕ και της SMEunited να γίνει η αρχή Think Small First κριτήριο νομοθέτησης αποτυπώνεται πλέον ρητά στην παράγραφο 35 των συμπερασμάτων, όπου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί ένα κανονιστικό πλαίσιο φιλικό προς τις ΜΜΕ, «μεταξύ άλλων με την εφαρμογή της αρχής “Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις”». Η ίδια γραμμή ενισχύεται περαιτέρω στη συνέχεια, καθώς ζητείται η αποφυγή πρόσθετου διοικητικού φόρτου από τους συννομοθέτες και η αποφυγή υπερβολικών κανονιστικών ρυθμίσεων από τα κράτη-μέλη. Η παράγραφος 37 εισάγει την υποχρέωση λογοδοσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ετήσια βάση για την πρόοδο που σημειώνεται στην απλούστευση. Πρόκειται για άμεσο αποτέλεσμα της επιστολής της SMEunited προς τους Προέδρους των τριών θεσμικών οργάνων της ΕΕ, την οποία είχε διαβιβάσει με δική του επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ.
2. Η διεκδίκηση για μια ενιαία αγορά χωρίς αποκλεισμούς, που να λειτουργεί και για τις μικρές επιχειρήσεις και όχι μόνο για όσες διαθέτουν ήδη μέγεθος και πόρους, αποτυπώνεται στα πιο κεντρικά σημεία του κεφαλαίου για την ανταγωνιστικότητα. Η παράγραφος 28 δρομολογεί το θεματολόγιο «Μία Ευρώπη, μία αγορά», ενώ οι επόμενες παράγραφοι ζητούν την επείγουσα εφαρμογή του, υπογραμμίζουν ότι η ενιαία αγορά πρέπει να απλουστευθεί για πολίτες και επιχειρήσεις και ότι όλες οι εταιρείες, «ανεξαρτήτως μεγέθους», πρέπει να μπορούν να δραστηριοποιούνται απρόσκοπτα σε όλη την ενιαία αγορά. Επιπλέον ζητείται άρση των φραγμών στις τέσσερις ελευθερίες. Η δε παράγραφος 32α΄ ενσωματώνει ρητά το 28οκαθεστώς εταιρικού δικαίου, το οποίο η SMEunited είχε αναδείξει ως προτεραιότητα.
3. Το ζήτημα της ουσιαστικής απλούστευσης της διασυνοριακής δραστηριότητας αποτυπώνεται στην παράγραφο 32b η οποία προβλέπει ένα απλό, ενοποιημένο και προαιρετικό σύστημα ηλεκτρονικής δήλωσης για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών, ακριβώς στη λογική της μείωσης διοικητικών βαρών, ενώ το 32c συνδέει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς με την ψηφιοποίηση, τη δια-λειτουργικότητα και την καλύτερη αναγνώριση προσόντων.
4. Η διεκδίκηση της ΕΣΕΕ και της SMEunited για την ανάγκη μείωσης του ενεργειακού κόστους αποτυπώνεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου πιο καθαρά από οποιαδήποτε προηγούμενη φορά στις παραγράφους 38 - 41. Η ενεργειακή μετάβαση συνδέεται με τη διαρθρωτική μείωση των τιμών της ενέργειας και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Ζητούνται βραχυπρόθεσμες στοχευμένες λύσεις για οικονομικά προσιτή ενέργεια. Αναγνωρίζεται ρητά ότι η σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης. Και προβλέπονται, μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων, παρεμβάσεις για τη μεταβλητότητα των τιμών άνθρακα και των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, δέσμη για τα δίκτυα και επιτάχυνση του θεματολογίου της Ενεργειακής Ένωσης για το 2030.
5. Στο κείμενο των συμπερασμάτων αναφέρονται, επίσης (παρ. 32f), τα εμπόδια που εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη διασυνοριακή προμήθεια προϊόντων. Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με τους εδαφικούς περιορισμούς στην προμήθεια- πρακτικές που κατακερματίζουν την ενιαία αγορά και περιορίζουν τη δυνατότητα των επιχειρήσεων λιανικού και χονδρικού εμπορίου να προσφέρουν στους καταναλωτές την καλύτερη δυνατή αξία. Η αναφορά στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών μέσω της αντιμετώπισης - βάσει της πρότασης της Επιτροπής που θα παρουσιαστεί έως το τέλος του 2026- των κατακερματισμένων απαιτήσεων επισήμανσης και συσκευασίας προϊόντων, μεταξύ άλλων μέσω ψηφιακών λύσεων αποτελεί μια σημαντική επιτυχία που προέκυψε μέσα από τη συνεργασία της ΕΣΕΕ με την EuroCommerce.
Παρόλα αυτά, στα σημαντικά ζητήματα της καλύτερης πρόσβαση των ΜμΕ στη χρηματοδότηση και της προστασίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό υπάρχουν μεν θετικές αναφορές αλλά όχι πλήρης κάλυψη των επιτακτικών αναγκών των πιο ευάλωτων της αγοράς. Ειδικότερα, τα Συμπεράσματα επαναβεβαιώνουν ότι μία πραγματική Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ζητώντας πρόοδο στη σχετική νομοθεσία και στο ψηφιακό ευρώ. Ωστόσο, δεν καταγράφεται ειδική δέσμευση ότι τα νέα αυτά εργαλεία θα κατευθυνθούν με συγκεκριμένο και μετρήσιμο τρόπο στις ΜμΕ και, πιο στοχευμένα, σε αυτές του εμπορίου. Η παράγραφος 43 αναφέρεται ρητά στη στοχευμένη και αναλογική «ευρωπαϊκή προτίμηση» σε στρατηγικούς τομείς και τεχνολογίες, καλώντας την Επιτροπή να προστατεύσει βασικούς τομείς από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και να χρησιμοποιεί εγκαίρως τα μέσα εμπορικής άμυνας της Ένωσης. Αυτό είναι μια ουσιαστική πολιτική σύγκλιση με τις θέσεις της ΕΣΕΕ, αλλά δεν υπάρχει ειδική αναφορά στις ψηφιακές πλατφόρμες τρίτων χωρών και στα μη συμμορφούμενα προϊόντα από τρίτες χώρες. Η ΕΣΕΕ θα συνεχίζει να πιέζει στην κατεύθυνση ουσιαστικών λύσεων και στα δύο αυτά καίρια ζητήματα.
Σε δήλωσή του ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφούνης τόνισε:
«Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δείχνουν ότι οι θέσεις που προβάλαμε έγκαιρα μαζί με τη SMEunited και τη EuroCommerce δεν ήταν ούτε υπερβολικές ούτε αποσπασματικές. Η αρχή Think Small First αποτυπώνεται πλέον ρητά. Η ανάγκη για απλούστευση, για ουσιαστική εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, για οικονομικά προσιτή ενέργεια, για πρόοδο στη χρηματοδότηση και στο ψηφιακό ευρώ καταγράφεται πλέον στο ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό είναι θετικό. Δεν αρκεί όμως. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται όχι μόνο σωστή διάγνωση αλλά και ειδικές, άμεσες και εφαρμόσιμες λύσεις. Χρειάζονται πραγματική προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό στο ψηφιακό εμπόριο, στοχευμένη στήριξη απέναντι στο ενεργειακό κόστος και ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Η ΕΣΕΕ θα συνεχίσει να πιέζει ώστε οι γενικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις να μετατραπούν σε συγκεκριμένες πολιτικές υπέρ των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων».
Σε δήλωσή του ο επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ και Αντιπρόεδρος της SMEUnited κ. Κωστής Μουσουρούλης, τόνισε:
«Η ΕΣΕΕ, σε συνεργασία με τη SMEunited και τη EuroCommerce, θα παρακολουθεί στενά την εξειδίκευση των κατευθύνσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε νομοθετικές και χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το ζητούμενο είναι άμεσες αποφάσεις που σημαίνουν λιγότερα διοικητικά βάρη, προσιτή ενέργεια, δικαιότερο ανταγωνισμό, καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και ουσιαστική θωράκιση απέναντι στις νέες γεωοικονομικές προκλήσεις. Συνεχίζουμε τις προσπάθειες ώστε οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις να γίνουν συγκεκριμένες, δεσμευτικές και μετρήσιμες πολιτικές για το εμπόριο και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις».
