Στις 11 Μαρτίου 2026, η διαΝΕΟσις διοργάνωσε δημόσια εκδήλωση με τίτλο «Μπροστά στην πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης» στον Φάρο, Κέντρο Πολιτισμού Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, με αφορμή τη συμπλήρωση 10 χρόνων από την ίδρυσή της.
Στην εναρκτήρια εκδήλωση του οργανισμού, ο Πρόεδρος της διαΝΕΟσις, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, σημείωνε ότι «η διαΝΕΟσις θα έχει ελληνική ψυχή, αλλά ευρωπαϊκό μυαλό και παγκόσμια μάτια». Δέκα χρόνια μετά, ανοίγει μια νέα εποχή, αυτή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η διαΝΕΟσις συνεχίζει το έργο της διερευνώντας το θέμα της ΑΙ, με στόχο να συνεισφέρει στον δημόσιο διάλογο ώστε να αποφευχθεί η τεχνοφοβική κινδυνολογία αλλά και η άκριτη εξιδανίκευση των σχετικών εφαρμογών.
Την έναρξη της εκδήλωσης χαιρέτισε ο Πρόεδρος της διαΝΕΟσις, Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Στη συνέχεια, ο Στράτος Φαναράς, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Metron Analysis S.A. παρουσίασε τη νέα δημοσκοπική έρευνα της διαΝΕΟσις «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη». Ακολούθησε η κεντρική ομιλία του Ιωσήφ Σηφάκη, Βραβείο Turing 2007, με θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη: Προκλήσεις και ευκαιρίες». Από τη Νέα Υόρκη συνδέθηκε διαδικτυακά ο Χρίστος Παπαδημητρίου, Θεωρητικός Επιστήμονας των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κολούμπια στη Νέα Υόρκη, ο οποίος πραγματοποίησε, επίσης, τοποθέτηση (δείτε την παρέμβαση εδώ). Τέλος, πραγματοποιήθηκε συζήτηση στην οποία συμμετείχαν οι: Λίλιαν Μήτρου, Καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Μιχάλης Μπλέτσας, Διευθυντής Πληροφορικής στο MIT Media Lab και Διομήδης Σπινέλλης, Καθηγητής στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο Τμήμα Τεχνολογίας Λογισμικού του Πολυτεχνείου του Delft. Την εκδήλωση συντόνισε η δημοσιογράφος Νίκη Λυμπεράκη.
Στον χαιρετισμό του ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος μίλησε για την πορεία της διαΝΕΟσις από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα έχοντας «ελληνική ψυχή, αλλά ευρωπαϊκό μυαλό και παγκόσμια μάτια», αναφέροντας ότι ο οργανισμός «σήμερα μπορεί να αισθάνεται ικανοποιημένη γιατί αυτή η χρησιμότητα της δράσης της και η αξία της συνεισφοράς της στην πρόοδο που έκανε η χώρα, έχει αναγνωριστεί και παραμένει ενεργή». Στη συνέχεια, τόνισε ότι τον επετειακό αυτόν χρόνο ο οργανισμός θα εστιάσει στην ανάδειξη και τη διερεύνηση της AI. Αναφέρθηκε στη σημασία της αλλά και στην αβεβαιότητα που νιώθουν οι πολίτες (χρήστες και μη χρήστες ΑΙ) μπροστά στη νέα αυτή τεχνολογία, και την ανάγκη τους για καθοδήγηση. Επιπλέον, έθεσε καίρια ερωτήματα για τη χρήση της AI και την ανάγκη να καλλιεργηθεί και να διατηρηθεί ένας ώριμος δημόσιος διάλογος, ώστε να αποφευχθεί η τεχνοφοβική κινδυνολογία αλλά και η άκριτη εξιδανίκευση της ΑΙ. Κλείνοντας, ο κ. Δασκαλόπουλος επεσήμανε ότι η διαΝΕΟσις φιλοδοξεί να συνεισφέρει σε αυτόν τον διάλογο με σκοπό «να φέρει στο προσκήνιο περισσότερη γνώση και ανάλυση, να βοηθήσει την ελληνική κοινωνία να παραμείνει σε επαφή με τη ζωντανή αυτή παγκόσμια συζήτηση και τελικά να συμβάλλει, ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν τα εφόδια που χρειάζονται για να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που ανοίγονται μπροστά μας, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους».
Ο Στράτος Φαναράς παρουσίασε κομβικά σημεία από τη νέα δημοσκοπική έρευνα της διαΝΕΟσις «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη», η οποία διεξήχθη από τη Metron Analysis, αναδεικνύοντας τα συναισθήματα του ενθουσιασμού και της επιφύλαξης απέναντι στην ΑΙ. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι 2 στους 3 ερωτηθέντες έχουν χρησιμοποιήσει την AI, ενώ η χρήση αυτή επεκτείνεται με πολύ γρήγορο ρυθμό. Φαίνεται ότι η χρήση της αφορά πρωτίστως την πληροφόρηση και τη μάθηση. Όπως επεσήμανε ο κ. Φαναράς, η επίδραση της AI φαίνεται πιο θετική στην απόδοση και την παραγωγικότητα και πιο αρνητική στην ψυχοσυναισθηματική και κοινωνική διάσταση του ανθρώπου. «Έχουμε πραγματικά δύο κόσμους. Αυτό που είναι παράδοξο είναι ότι βλέπεις πως όταν ρωτάς πώς θα συμβάλει στις επιστήμες υπάρχει ένας ενθουσιασμός, ότι θα συμβάλει θετικά, αλλά, όταν οι ερωτήσεις περιστρέφονται γύρω από τα δικαιώματα και τη δημοκρατία, υπάρχει επιφύλαξη», σχολίασε ο κύριος Φαναράς.
Ο Ιωσήφ Σηφάκης, ως κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης, τόνισε ότι «το πρόβλημα δεν είναι η ΑΙ αλλά η αδυναμία μας να ελέγξουμε και να ρυθμίσουμε τη χρήση της». Αναφέρθηκε στο όραμα και τους στόχους της AI, επισημαίνοντας ότι «σήμερα, υπάρχει σύγχυση σχετικά με τον τελικό στόχο της τεχνολογίας αυτής». Τόνισε τη διαφορά μεταξύ της ανθρώπινης νοημοσύνης και της ΑΙ λέγοντας ότι η πρώτη «δεν είναι απλά ένα σύνολο ετερόκλιτων λειτουργιών – συνδυάζει ορθολογικά οργανωμένη χρήση γνώσεων και στοχευμένη δράση». Μιλώντας για τα αυτόματα συστήματα και το «όραμα της αυτονομίας», υπογράμμισε ότι βρισκόμαστε ακόμα στα πρώτα βήματα, και ότι προϋπόθεση για την επιτυχία τους είναι η ανάπτυξη των συλλογιστικών ικανοτήτων και της αξιοπιστίας της AI. Τόνισε, επιπλέον, ότι για να είναι αξιόπιστη η AI στη λήψη αποφάσεων, πρέπει να εξελιχθεί τόσο ώστε να έχει γνωστικές λειτουργίες αντίστοιχες με τις ανθρώπινες. Ο κ. Σηφάκης, μιλώντας για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της AI, αναφέρθηκε αναλυτικά στα παρακάτω πεδία: ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης, αυτοματοποίηση, παραγωγικότητα και ποιότητα ζωής, γνωστικές λειτουργίες και κοινωνικοποίηση, οικονομία και διακυβέρνηση, και τέλος, αναδιαμόρφωση της διεθνούς τάξης και της γεωπολιτικής σκηνής. Κλείνοντας, υπογράμμισε την ανάγκη να «μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη με γνώμονα το συλλογικό καλό και την προστασία θεμελιωδών αξιών».
Ο Χρίστος Παπαδημητρίου ανέφερε ότι η νομοθετική ρύθμιση είναι αναγκαία, όμως «η AI αναπτύσσεται σε έναν σκληρό ανταγωνισμό, επιταχυνόμενο, μεταξύ γιγαντιαίων εταιρειών και γιγαντιαίων κρατών [...] που δεν αφήνει χώρο για ήρεμη συλλογική, δημοκρατική αντιμετώπιση του θέματος». Έκανε μια ιστορική αναδρομή στην πορεία των τεχνολογικών εξελίξεων που οδήγησαν στον «αιφνίδιο θρίαμβο» της AI. Συμπλήρωσε ότι η AI παραμένει ένα εμπειρικό φαινόμενο, που δεν είναι πλήρως κατανοητό, χαρακτηρίζοντάς την «μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις στην ιστορία» και μία από τις πιο συναρπαστικές επιστημονικές ανατροπές. Παράλληλα, επεσήμανε ότι «το μόνο που ξέρει να κάνει ένα Γλωσσικό Μοντέλο είναι να μαντεύει τη μία λέξη μετά την άλλη ενώ απαντάει σε μια ερώτηση».
Στη συνέχεια, ακολούθησε πάνελ συζήτησης υπό τον συντονισμό της δημοσιογράφου Νίκης Λυμπεράκη, το οποίο εστίασε στις προκλήσεις και τις προοπτικές της AI. Τον κύκλο των τοποθετήσεων άνοιξε η Λίλιαν Μήτρου, η οποία μίλησε για την ανάγκη ρύθμισης της AI, υπογραμμίζοντας ότι «το δίκαιο προσπαθεί να βάλει όρια, να ρυθμίσει, να ορίσει τι είναι επιτρεπτό και τι δεν είναι επιτρεπτό με το κριτήριο των δικαιωμάτων και της εξισορρόπησης εξουσιών γιατί η AI εντείνει την ασυμμετρία γνώσης και εξουσίας». Αναφέρθηκε στους κινδύνους που προκύπτουν μέσα από την AI και ιδιαίτερα στην παραπληροφόρηση τονίζοντας ότι «η χειραγώγηση της πληροφόρησης [...] είναι για μένα το μείζον πρόβλημα. Εκεί το ζήτημα της ανισότητας στην πληροφόρηση μεταξύ της μαζικής πληροφόρησης που προσφέρεται με αυτούς τους όρους και της πιο εξειδικευμένης πληροφόρησης μπορεί να γίνει πραγματικά καταλυτικό για τη δημοκρατία».
Ο Μιχάλης Μπλέτσας εστίασε στις νέες εφαρμογές της τεχνολογίας, τις διαφορετικές εκφάνσεις που έχουν μέσα στην καθημερινότητά μας, ενώ εξέφρασε ανησυχίες για την εξέλιξη της αγοράς και των επενδύσεων στις σχετικές τεχνολογίες. Ως προς την εφαρμογή της AI, σχολίασε: «Εκείνο που με τρομάζει αυτή τη στιγμή είναι η ποσότητα του κώδικα που γράφεται από τα μοντέλα AI, η οποία δεν ελέγχεται. Αντίθετα, τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν πάρα πολύ στο να γράφουμε πιο ασφαλή κώδικα αντί να γράφουν τον κώδικα, να τον ελέγχουν».
Τον κύκλο των τοποθετήσεων έκλεισε ο Διομήδης Σπινέλλης, ο οποίος ανέπτυξε τους τρόπους με τους οποίους η AI επηρεάζει την παραγωγικότητα, επισημαίνοντας ότι «πράγματα τα οποία τρία-τέσσερα χρόνια πριν θα ήταν αξιοθαύμαστα, πια στις μέρες μας έχουν μικρή αξία διότι μπορεί να τα παράξει η AI». Στα ερωτήματα που προκύπτουν για το μέλλον της εργασίας, έφερε παραδείγματα για τον τρόπο που έχουν επηρεαστεί επαγγέλματα του παρελθόντος μέσα από την τεχνολογία. Αναφέρθηκε σε μία μεγάλη αλλαγή που συμβαίνει λόγω της ΑΙ: οι εργασίες που απαιτούν υψηλή εξειδίκευση θα έχουν αυξημένους μισθούς, ωστόσο στις εργασίες που απαιτούν χαμηλή εξειδίκευση, θα υπάρξει αύξηση της απασχόλησης αλλά μείωση των μισθών. «Πολλές εταιρείες αντικαθιστούν τα νέα στελέχη με δουλειές που κάνει η AI και τότε έχουμε το πρόβλημα ποιος θα εκπαιδεύσει τα ανώτερα στελέχη» υπογράμμισε.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο ολόκληρης της εκδήλωσης, καθώς και τις επιμέρους ομιλίες και συζητήσεις εδώ.
