Εταιρείες διαδικτυακών λιανικών πωλήσεων ειδών μόδας χρησιμοποίησαν 2,9 δισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες για παραδόσεις σε Ευρωπαίους αγοραστές σε έξι κορυφαίες αγορές[1] μόνο πέρυσι, αριθμός που ισοδυναμεί με 7,8 εκατομμύρια σακούλες κάθε μέρα, διευρύνοντας το χάσμα που παρατηρείται μεταξύ των λιανικών πωλήσεων σε φυσικά καταστήματα και στο διαδίκτυο, αναφορικά με τις προσπάθειες κατάργησης της πλαστικής σακούλας.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν θεσπίσει νομοθεσία για τη μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας σε φυσικά εμπορικά καταστήματα – όπως το Περιβαλλοντικό τέλος για την πλαστική σακούλα στο Ηνωμένο Βασίλειο (UK Plastic Bag Levy) το 2015 - αλλά καθώς οι καταναλωτές στράφηκαν στις αγορές στο διαδίκτυο, η χρήση της στο ηλεκτρονικό εμπόριο συνέχισε να αυξάνεται. Σύμφωνα με ανάλυση της Development Economics μετά από ανάθεση της DS Smith, εταιρείας βιώσιμων συσκευασιών του Ομίλου International Paper, το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη μεμονωμένη αγορά για χρήση πλαστικής σακούλας[2] σε παραδόσεις ηλεκτρονικού εμπορίου μεταξύ μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών[3]. Πέρυσι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποίησε 150 εκατομμύρια περισσότερες πλαστικές σακούλες από τη Γερμανία, η οποία ήρθε δεύτερη.
Η έρευνα εκτιμά ότι ο αριθμός των σακουλών που χρησιμοποιούνται πρόκειται να αυξηθεί κατά 47% έως το 2030 σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, ακολουθώντας την αναμενόμενη εξέλιξη των διαδικτυακών πωλήσεων ειδών μόδας. Αυτό σημαίνει ότι έως το 2030, θα καταφθάνουν στην Ευρώπη 4,2 δισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες για παραδόσεις κάθε χρόνο, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ανέλθουν συνολικά στα 21,8 δισεκατομμύρια κατά την επόμενη πενταετία.
Μόνο το 7% των σακουλών που χρησιμοποιούνται σε παραδόσεις ηλεκτρονικού εμπορίου στις έξι αγορές επαναχρησιμοποιούνται ή ανακυκλώνονται επί του παρόντος, ενώ το υπόλοιπο 93% καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτεφρώνεται, αριθμός που μόνο για την περσινή χρονιά ισοδυναμεί με 2,6 δισεκατομμύρια σακούλες. Η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και η αργή πρόοδος στην αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης συνεπάγεται ότι έως το 2030, πάνω από 3,8 δισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες θα καταλήγουν ετησίως σε χώρους υγειονομικής ταφής ή καύσης.
Ο Stefano Rossi, Διευθύνων Σύμβουλος Τμήματος Συσκευασίας στην DS Smith, δήλωσε: «Από κοινού με ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο, εκτιμούμε ότι έχουμε ήδη αντικαταστήσει περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο τεμάχια πλαστικού τα τελευταία τέσσερα έτη – αλλά πρέπει να κάνουμε περισσότερα. Ενώ οι αγορές στο διαδίκτυο έχουν αυξηθεί, οι εταιρείες λιανικής πώλησης που δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο καθυστερούν την αντικατάσταση της πλαστικής σακούλας σε σχέση με τα φυσικά εμπορικά καταστήματα. Εταιρείες όπως η Zalando έχουν αποδείξει ότι η αλλαγή είναι δυνατή, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει ένα εμπόδιο: δεν διατίθενται αρκετές εναλλακτικές λύσεις από χαρτί, συνεπώς η βιομηχανία μας πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για να τις προσφέρει.
«Είναι δελεαστικό για τις επιχειρήσεις να εστιάζουν στην τιμή, αλλά η επιμονή στη χρήση πλαστικού έχει τίμημα – οι καταναλωτές δεν το επιθυμούν και οι εταιρείες ρισκάρουν τη φήμη τους αγνοώντας το γεγονός αυτό. Πιστεύουμε ότι η νομοθεσία μπορεί και πρέπει να καταστεί πιο αυστηρή για όλους μας - με τη σταδιακή κατάργηση ορισμένων πλαστικών, ώστε να συμβάλλει στη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού που ενθαρρύνουν την καινοτομία, τις επενδύσεις και δημιουργούν υγιή ανταγωνισμό για την αντικατάσταση του πλαστικού».
Ορισμένες εταιρείες ειδών μόδας στο διαδίκτυο έχουν ήδη κάνει τη μετάβαση. Η Zalando, κορυφαίος προορισμός ειδών μόδας και lifestyle στην Ευρώπη, χρησιμοποιεί από το 2020 στις αποστολές της χάρτινες σακούλες από ανακυκλωμένο υλικό και παρθένο χαρτί με πιστοποίηση FSC αντί για πλαστικές σακούλες. Οι συσκευασίες αυτές έτυχαν καλής αποδοχής από τους πελάτες της:
Ο David Fischer, Διευθυντής Εφοδιαστικής αλυσίδας, Βιωσιμότητας και Συσκευασίας στη Zalando, δήλωσε: «Η αντικατάσταση των πλαστικών σακουλών με χάρτινες στις αποστολές έχει αλλάξει τα δεδομένα. Αφού ξεκινήσαμε να χρησιμοποιούμε τις πρώτες χάρτινες σακούλες, τα ποσοστά ικανοποίησης των πελατών με τις νέες συσκευασίες μας αυξήθηκαν κατά 16 μονάδες ανά έτος. Το υψηλό ποσοστό αποδοχής μάς κάνει να αισιοδοξούμε ότι βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο με τη χρήση εύκολα ανακυκλώσιμης χάρτινης σακούλας στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης».
«Ωστόσο, η εξάλειψη των πλαστικών μίας χρήσης παραμένει βασικό εμπόδιο για την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητάς στον κλάδο του ηλεκτρονικού εμπορίου. Η εύρεση της ιδανικής λύσης αποτελεί ένα σύνθετο έργο, ειδικά σε ένα τοπίο όπου οι πιο βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις δεν έχουν αναπτυχθεί αρκετά ή ενδέχεται να μην πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα και τη δυνατότητα υλοποίησης από λειτουργικής άποψης».
Η στροφή προς πιο εύκολα ανακυκλώσιμα υλικά υποστηρίζεται από την πλειονότητα των Ευρωπαίων. Σχεδόν τα τρία τέταρτα (74%) των ερωτηθέντων στις έξι μεγάλες αγορές επιθυμούν τη σταδιακή κατάργηση των πλαστικών σακουλών στις περιπτώσεις όπου διατίθεται εναλλακτική λύση, ενώ πάνω από τα δύο τρίτα (68%) των αγοραστών λένε ότι προτιμούν να λαμβάνουν τις αγορές τους σε περιτύλιγμα από χαρτόνι ή χαρτί.
Το ήμισυ των Ευρωπαίων αγοραστών δηλώνουν ότι αισθάνονται ενοχές για την ποσότητα των πλαστικών που χρησιμοποιούνται στις παραγγελίες τους και πιστεύουν ότι την ευθύνη για τη μείωση της χρήσης πλαστικών συσκευασιών φέρουν οι εταιρείες συσκευασίας (41%), οι πωλητές λιανικής (36%) και οι κυβερνήσεις (23%).
Περισσότεροι από τους μισούς αγοραστές (55%) δηλώνουν ότι είναι πιθανότερο να παραγγείλουν από κάποιον πωλητή λιανικής που χρησιμοποιεί εύκολα ανακυκλώσιμες συσκευασίες. Οι Πολωνοί αγοραστές ήταν πιθανότερο να προτιμήσουν τη συσκευασία των παραδόσεων ενδυμάτων και αξεσουάρ τους σε χαρτί ή κυματοειδές χαρτόνι παρά σε πλαστικό (72%), σε σύγκριση με τους Βρετανούς (60%).
Η ευκαιρία ικανοποίησης της ζήτησης των καταναλωτών για πιο βιώσιμες συσκευασίες είναι σαφώς σημαντική. Για την κάλυψη της ζήτησης και σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ellen MacArthur, και οι 800 σχεδιαστές της DS Smith έχουν εκπαιδευτεί στις αρχές κυκλικού σχεδιασμού και είναι σε θέση να αξιολογήσουν τις επιδόσεις σε τομείς όπως το ανακυκλωμένο περιεχόμενο και η ανακυκλωσιμότητα, κάτι που καθίσταται ολοένα και πιο σημαντικό για τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου.
Σημειώσεις προς τους επιμελητές
Μεθοδολογία
Ανάλυση που διεξήχθη από την Development Economics πάνω σε έρευνα που αξιολόγησε τη δυνητική αγορά δευτερογενών συσκευασιών λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για είδη μόδας ηλεκτρονικού εμπορίου σε έξι εθνικές αγορές στην Ευρώπη.
Προκειμένου να αναπτυχθούν προβλέψεις για την αγορά,, συγκεντρώθηκαν βασικές πληροφορίες σχετικά με την πρόσφατη πορεία μεταβολής όσον αφορά βασικούς δείκτες, όπως:
- Ο όγκος και η αξία των ειδών μόδας ηλεκτρονικού εμπορίου σε κάθε αγορά
- Δεδομένα για τον όγκο και την αξία των πλαστικών συσκευασιών σε κάθε αγορά
- Δεδομένα για το ποσοστό των δευτερογενών συσκευασιών, δηλαδή της συσκευασίας κατά τη μεταφορά
- Δεδομένα για τα βασικά ποσοστά ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης πλαστικού
- Δεδομένα για άλλους προορισμούς πλαστικών αποβλήτων, όπως υγειονομική ταφή και θερμική επεξεργασία (καύση)
Οι τρέχουσες προβλέψεις για τους βασικούς δείκτες προήλθαν από δημοσιευμένα και μη έγγραφα, καθώς και σύνολα δεδομένων που προέκυψαν από έρευνα σε ηλεκτρονική βιβλιογραφία. Στα δεδομένα αυτά βασίστηκαν οι προβλέψεις σχετικά με τις πιθανές τάσεις για το ηλεκτρονικό εμπόριο ειδών μόδας και την επακόλουθη ανάγκη για δευτερογενείς συσκευασίες διαφορετικών τύπων.
Τα βασικά ποσοστά ανακύκλωσης πλαστικών συσκευασιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ελήφθησαν από τη Eurostat. Αντίστοιχα δεδομένα για τις τάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο ελήφθησαν από την Υπηρεσία Εθνικών Στατιστικών του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα εν λόγω δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των ποσοστών των πρόσφατων τάσεων, από όπου προέκυψαν συμπεράσματα ώστε να διατυπωθούν υποθέσεις σχετικά με τους πιθανούς μελλοντικούς ρυθμούς μεταβολής υπό συνθήκες «διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης», καθώς και σχετικά με διάφορα εναλλακτικά σενάρια πολιτικής.
Εξετάστηκε επίσης η τεκμηρίωση πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου προκειμένου να παρασχεθούν πρόσθετες πληροφορίες και πηγές υποθέσεων που θα επιτρέψουν τον σχεδιασμό εναλλακτικών σεναρίων στο μέλλον, τα οποία αντικατοπτρίζουν τις φιλοδοξίες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής π.χ. σε σχέση με τα αυξημένα ποσοστά ανακύκλωσης συσκευασιών.
Η έρευνα διενεργήθηκε από τη Censuswide, σε δείγμα 2.000 εθνικά αντιπροσωπευτικών καταναλωτών σε όλες τις παρακάτω αγορές: Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία και Πολωνία. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μεταξύ 19.02.25 - 24.02.25. Η Censuswide συμμορφώνεται με τις αρχές της Market Research Society και απασχολεί μέλη της, ενώ ακολουθεί τον κώδικα δεοντολογίας της MRS και τις αρχές της ESOMAR. Η Censuswide είναι επίσης μέλος του British Polling Council.
[1] Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία
[2] Ορισμοί για τις σακούλες που χρησιμοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο: Οι «δευτερογενείς» σακούλες περιγράφουν τις συσκευασίες που χρησιμοποιούνται για τις παραδόσεις. Οι «πρωτογενείς» σακούλες βρίσκονται σε άμεση επαφή με το ένδυμα στο εσωτερικό της συσκευασίας.
[3] Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία
- Νέες αναλύσεις δείχνουν ότι σχεδόν 22 δισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες θα χρησιμοποιηθούν για παραδόσεις ειδών μόδας σε έξι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες[1] έως το 2030,οι οποίες αντιστοιχούν σε πάνω από 400.000 πλαστικές σακούλες την ώρα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.
- Το χάσμα μεταξύ του διαδικτυακού λιανικού εμπορίου και του λιανικού εμπορίου στα φυσικά καταστήματα διευρύνεται, καθώς έχει θεσπιστεί νομοθεσία για τη σταδιακή κατάργηση της πλαστικής σακούλας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
- Σχεδόν τα τρία τέταρτα (74%) των Ευρωπαίων αγοραστών επιθυμούν τη σταδιακή κατάργηση της πλαστικής σακούλας, σε περιπτώσεις όπου διατίθεται εναλλακτική λύση.
- Προκειμένου να διατηρηθεί η πρόοδος της νομοθεσίας για τις πλαστικές σακούλες, η εταιρεία βιώσιμων συσκευασιών DS Smith ζητά οι κανόνες να εξελιχθούν σύμφωνα με τις καταναλωτικές συνήθειες και οι διαδικτυακές εταιρείες λιανικών πωλήσεων να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για αντικατάσταση της πλαστικής σακούλας.
