Ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων που καθιστούν το Εμπόριο «μοχλό» ανθεκτικότητας και καινοτομίας για την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία κατέθεσε η ΕΣΕΕ στην κυβέρνηση, με επιστολή που απέστειλε το απόγευμα της Τρίτης ο Πρόεδρος της κ. Σταύρος Καφούνης προς τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στο αναλυτικό παράρτημα που συνοδεύει την Επιστολή, η ΕΣΕΕ εισηγείται στοχευμένες παρεμβάσεις που θέτουν ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του Εμπορίου. Παράλληλα, καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να τις ενσωματώσει στη στρατηγική της, εν όψει της συζήτησης για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028 – 2034 που θα διεξαχθεί στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 20 και 21 Μαρτίου.
Τα μέτρα που προτείνει η ΕΣΕΕ θέτουν το Εμπόριο ως βασική προτεραιότητα στο νέο ΠΔΠ.
Ενδεικτικά, αναφέρονται:
- Η διαμόρφωση ειδικών φορολογικών κινήτρων για τις επιχειρήσεις που επενδύουν στην πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
- Η διεύρυνση του Προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» με τη δημιουργία ειδικού σκέλους, αποκλειστικά για τις εμπορικές επιχειρήσεις.
- Η δημιουργία ενός ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής, ο οποίος θα υποστηρίζει εμπορικές επιχειρήσεις σε περιοχές με οικονομική υστέρηση.
- Η ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για την ενίσχυση των εμπορικών επιχειρήσεων που πλήττονται από διαρθρωτικές μεταβολές.
Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ στην επιστολή του επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία στηρίζεται σε ένα δυναμικό, αλλά ταυτόχρονα ευάλωτο εμπορικό οικοσύστημα το οποίο αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις, όπως ο πληθωρισμός, οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, οι διαρθρωτικές αδυναμίες και η περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Σημειώνει παράλληλα ότι η στρατηγική της Ε.Ε. για την επόμενη δεκαετία επιβάλλει μια πιο συνεκτική βιομηχανική πολιτική στην οποία το εμπόριο πρέπει να έχει κομβικό ρόλο, δεδομένου ότι περιλαμβάνεται και στα 14 στρατηγικά βιομηχανικά οικοσυστήματα της ΕΕ.
Καταλήγοντας στο κείμενο της επιστολής του ο κ. Καφούνης, τονίζει: «Για τους λόγους αυτούς, η ΕΣΕΕ ζητά την ανάδειξη του Εμπορίου σε βασική προτεραιότητα στο νέο ΠΔΠ με τη διεύρυνση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για τη στήριξη των εμπορικών επιχειρήσεων, στοχευμένες παρεμβάσεις για την προώθηση της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης και με ισχυρή ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω προγραμμάτων συνοχής και απρόσκοπτης πρόσβασης στη χρηματοδότηση».
Αναλυτικά η επιστολή της ΕΣΕΕ:
''Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
Το ελληνικό εμπόριο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας μας και της ευρωπαϊκής οικονομίας συνολικά. Σε μια εποχή ταχείας ψηφιακής και πράσινης μετάβασης, γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων και δημοσιονομικών προσαρμογών, η ανάγκη για ένα ισχυρό και συνεκτικό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 είναι πιο κρίσιμη από ποτέ.
Η οικονομία μας στηρίζεται σε ένα δυναμικό, αλλά ταυτόχρονα και ευάλωτο εμπορικό οικοσύστημα, το οποίο αντιμετωπίζει αυξανόμενα ζητήματα: εξωγενείς προκλήσεις, όπως ο πληθωρισμός και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες οι οποίες επηρεάζουν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, διαρθρωτικές αδυναμίες που επιτείνουν το χάσμα ανταγωνιστικότητας μεταξύ των ελληνικών επιχειρήσεων και των αντίστοιχων ευρωπαϊκών και περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ειδικά για τις μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις, σε σχέση με τις μεγάλες ευρωπαϊκές. Η στρατηγική της ΕΕ για την επόμενη δεκαετία επιβάλλει μια πιο συνεκτική βιομηχανική πολιτική, στην οποία το εμπόριο πρέπει να έχει κομβικό ρόλο, δεδομένου ότι περιλαμβάνεται και στα 14 στρατηγικά βιομηχανικά οικοσυστήματα της ΕΕ. Ειδικά στην Ελλάδα,το εμπόριο δεν είναι μόνο ένας ισχυρός πυλώνας της οικονομίας, αλλά ένας βασικός μηχανισμός διατήρησης της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, που διασφαλίζει τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη της περιφέρειας.
Για τους λόγους αυτούς, η ΕΣΕΕ ζητά την ανάδειξη του εμπορίου σε βασική προτεραιότητα στο νέο ΠΔΠ με τη διεύρυνση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για τη στήριξη των εμπορικών επιχειρήσεων, στοχευμένες παρεμβάσεις για την προώθηση της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης και με ισχυρή ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω προγραμμάτων συνοχής και απρόσκοπτης πρόσβασης στη χρηματοδότηση.
Το παράρτημα που συνοδεύει την παρούσα επιστολή περιγράφει αναλυτικά τις προτεινόμενες παρεμβάσεις που μπορούν να εξασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη του ελληνικού εμπορίου και να το καταστήσουν πραγματικό μοχλό ανθεκτικότητας και καινοτομίας για την ελληνική οικονομία.
Με ιδιαίτερη εκτίμηση, Σταύρος Καφούνης''.
Αναλυτικά το παράρτημα της ΕΣΕΕ:
''Ι. Διασφάλιση επαρκών κρατικών ενισχύσεων και στοχευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Η αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου περί κρατικών ενισχύσεων κρίνεται απαραίτητη, ώστε να επιτραπεί μεγαλύτερη ευελιξία στις εθνικές αρχές για τη στήριξη των εμπορικών επιχειρήσεων. Ειδικότερα προτείνονται:
- Η αύξηση των ορίων ενίσχυσης για τις εμπορικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο του προσωρινού πλαισίου κρίσης και μετάβασης της ΕΕ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις του πληθωρισμού, της ενεργειακής κρίσης και των οξυμένων γεωοικονομικών κατακερματισμών.
- Η απλοποίηση των διαδικασιών υπαγωγής στις κρατικές ενισχύσεις, ιδίως για τις πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), μέσω ψηφιοποιημένων μηχανισμών αξιολόγησης και ταχείας εκταμίευσης των πόρων.
- Η διαμόρφωση ειδικών φορολογικών κινήτρων για τις επιχειρήσεις που επενδύουν στην πράσινη μετάβαση και στον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως μειώσεις στον ΦΠΑ για την απόκτηση τεχνολογικού εξοπλισμού ή φορολογικές ελαφρύνσεις για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των εμπορικών δραστηριοτήτων.
ΙΙ. Υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού και της πράσινης μετάβασης
Η ψηφιοποίηση και η πράσινη οικονομία αποτελούν θεμελιώδεις άξονες του νέου ΠΔΠ και είναι αναγκαίο να ενισχυθούν με εξειδικευμένα προγράμματα χρηματοδότησης για τις εμπορικές επιχειρήσεις. Ειδικότερα προτείνονται:
- Η διεύρυνση του Προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη (Digital Europe Programme), με τη δημιουργία ειδικού σκέλους αποκλειστικά για τις εμπορικές επιχειρήσεις, προκειμένου να επιδοτηθεί η ανάπτυξη ηλεκτρονικών καταστημάτων, η υιοθέτηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και η αυτοματοποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
- Η αύξηση των κονδυλίων του Ταμείου Καινοτομίας (Innovation Fund), για τη στήριξη επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενεργειακή αναβάθμιση των υποδομών των εμπορικών επιχειρήσεων .
- Η υποχρεωτική ενσωμάτωση κριτηρίων βιωσιμότητας στις διαδικασίες δημόσιων προμηθειών, με στόχο την επιτάχυνση της συμμόρφωσης των εμπορικών επιχειρήσεων με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας.
ΙΙΙ. Ενίσχυση της πολιτικής συνοχής υπέρ των εμπορικών επιχειρήσεων
Ο εμπορικός τομέας διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής έχοντας κρίσιμη συνεισφορά στις περιφέρειες με χαμηλή οικονομική ανάπτυξη. Στη βάση της συμβολής των εμπορικών επιχειρήσεων στην περιφερειακή ανάπτυξη προτείνονται:
- Η δημιουργία ενός ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής, ο οποίος θα υποστηρίζει εμπορικές επιχειρήσεις σε περιοχές που παρουσιάζουν οικονομική υστέρηση.
- Η υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και τοπικών αρχών για την ανάπτυξη κοινών εμπορικών υποδομών (π.χ. σύγχρονων αγορών και πολυλειτουργικών εμπορικών κέντρων).
- Η ενίσχυση του Προγράμματος InvestEU με ειδικό παράθυρο για το εμπόριο, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των εμπορικών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση για αναπτυξιακά έργα.
- Η αύξηση της χρηματοδότησης για έργα Ε&Α στο πλαίσιο του Horizon Europe που απευθύνονται ειδικά στο εμπόριο, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργατική έρευνα μεταξύ ΜΜΕ και πανεπιστημίων.
- Η παροχή περαιτέρω κινήτρων για τις εμπορικές επιχειρήσεις να συμμετάσχουν σε έρευνα αιχμής, διασφαλίζοντας ότι ακόμη και οι μικρές επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση σε οικοσυστήματα, δίκτυα και πόρους καινοτομίας.
- Η χρηματοδότηση των αναγκαίων επενδύσεων σε υποδομές εφοδιαστικής αλυσίδας.
- Η στήριξη της στρατηγικής διασύνδεσης των εμπορικών επιχειρήσεων με τα έργα υποδομών και ανάπτυξης που θα χρηματοδοτηθούν από την ΕΕ.
IV. Μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης κατανάλωσης και της επιχειρηματικής στασιμότητας
Η οικονομική αβεβαιότητα και η μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα των εμπορικών επιχειρήσεων. Το νέο ΠΔΠ θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- Τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης με προσωρινές φορολογικές ελαφρύνσεις για επιχειρήσεις που υφίστανται ζημίες λόγω εξωγενών κρίσεων (βλ. ενεργειακή κρίση, φυσικές καταστροφές κ.λπ.).
- Την διάθεση εγγυητικών δανείων με ευνοϊκούς όρους μέσω του Ευρωπαϊκού ΤαμείουΕπενδύσεων, ώστεοιεμπορικέςεπιχειρήσειςναμπορούννα υποστηρίξουν τη ρευστότητά τους.
- Τη δημιουργία επιχειρησιακών σχεδίων έκτακτης ανάγκης για τη διατήρηση της επιχειρηματικής λειτουργίας σε περιόδους αναταραχών, ώστε οι επιχειρήσεις να είναι προτοιμασμένες να ανταποκριθούν σε συνθήκες παρατεταμένης κρίσης (πχ. Covid-19).
- Την ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για την ενίσχυση των εμπορικών επιχειρήσεων που πλήττονται από διαρθρωτικές μεταβολές. Αν και μέχρι σήμερα το Ταμείο αυτό επικεντρώνεται κυρίως στην υποστήριξη εργαζομένων που πλήττονται από την αναδιάρθρωση επιχειρήσεων και τη μαζική απώλεια θέσεων εργασίας, είναι απαραίτητη η διεύρυνση της λειτουργίας του, ώστε να περιλαμβάνει και στοχευμένες επιδοτήσεις προς τις μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις, και ιδίως τους αυταπασχολούμενους, που υφίστανται σοβαρές επιπτώσεις από εξωγενείς παράγοντες''.
