Το αίτημα για περισσότερη διαφάνεια αναφορικά με τις σχέσεις και τις συναλλαγές των εισηγμένων σε οργανωμένες χρηματαγορές επιχειρήσεων, ήταν πάντοτε έντονο. Εδώ και αρκετά χρόνια, με την παγκοσμιοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών και την ευκολία διακίνησης κεφαλαίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση τόσο για την άνθηση των αγορών αυτών όσο και την επιτυχία των επιχειρήσεων μέσα σε αυτές.
Οι αποδοχές που λαμβάνουν τα μέλη που διοικούν τις επιχειρήσεις ήταν πάντοτε ένα βασικό θέμα ενδιαφέροντος των μετόχων. Γι' αυτό και η διασφάλιση παροχής σχετικής πληροφόρησης που να είναι το δυνατό περισσότερο πλήρης και ακριβής αποτέλεσε αντικείμενο πλήθους κανονιστικών/νομοθετικών παρεμβάσεων τόσο στη χώρα μας όσο και εκτός αυτής.
Ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2019, με την ισχύ του νέου νόμου για τις Ανώνυμες Εταιρίες, 4548/2018, έχουνε εισαχθεί απαιτήσεις αναφορικά τόσο με τον τρόπο που καθορίζονται οι αποδοχές αυτές (άρθρα 110 «Πολιτική αποδοχών», 111 «Περιεχόμενο της πολιτικής αποδοχών»), όσο και με τον τρόπου που οι αποδοχές που δόθηκαν θα πρέπει γνωστοποιούνται προς τρίτους (άρθρο 112 «Έκθεση αποδοχών»), κατ΄εφαρμογή και σχετικών οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (2007/36/ΕΚ, 2017/828/ΕΕ).
Η πολιτική αποδοχών και η έκθεση αποδοχών αποτελούν τα βασικά εργαλεία συμμετοχής των μετόχων στη διαμόρφωση των αμοιβών των μελών ΔΣ και ενίσχυσης της διαφάνειας και εφαρμογής της αρχής «say on pay» σύμφωνα με την οποία οι αποδοχές των μελών ΔΣ πρέπει να ορίζονται και γνωστοποιούνται με τέτοιο τρόπο ώστε οι μέτοχοι να είναι σε θέση να εκφράζουν γνώμη επί αυτών.
Ειδικότερα, τα τελευταία έτη, το ταχύτατα μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον και οι συνεπακόλουθες επιπτώσεις στις αποδοχές των εργαζομένων και τις αποδόσεις των μετόχων, συνέβαλαν ώστε οι αποδοχές των μελών ΔΣ των εισηγμένων εταιριών να μελετηθούν ακόμα πιο έντονα.
Η μελέτη της Grant Thornton με θέμα «Ανάλυση αμοιβών μελών ΔΣ εισηγμένων επιχειρήσεων» εστίασε στην καταγραφή και την ανάλυση των αποδοχών που έλαβαν τα μέλη ΔΣ των εισηγμένων εταιριών στο Χρηματιστήριο Αθηνών εντός των ετών 2021 (και οι οποίες εγκρίθηκαν εντός του 2022) και 2020 (και οι οποίες εκγρίθηκαν εντός του 2021), με βάση τις δημοσιευμένες πληροφορίες και τις εκθέσεις αποδοχών των εταιριών, την ετήσια μεταβολή που είχαν, καθώς και τη μεταβολή τους ανάλογα με το οικονομικό μέγεθος της εκάστοτε εταιρίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης της Grant Thornton προκύπτει ότι:
- Η συνολική αύξηση στις αμοιβές που δόθηκαν το 2021 ανήλθε στο 10% σε σχέση με το 2020. Η αύξηση προέρχεται κυρίως από τις πολύ μεγάλες και μεγάλες επιχειρήσεις
- Στο σύνολο, το 72% των αμοιβών είναι σταθερές και όσο αυξάνεται το μέγεθος των επιχειρήσεων, τόσο αυξάνεται η αναλογία μεταβλητών αμοιβών σε σχέση με τις σταθερές αμοιβές
- Το 2021 οι μέσες συνολικές αμοιβές ανά εταιρία ήταν €4,4 εκ. στις πολύ μεγάλες, €1,6 εκ. μεγάλες, €1,1 εκ. στις μεσαίες και €0,3 εκ. στις μικρές.
- Περίπου το 80% των συνολικών αμοιβών του 2021 λαμβάνεται από εκτελεστικά μέλη ΔΣ
- Στον τραπεζικό τομέα όπου οι δομές εταιρικής διακυβέρνησης είναι πιο ώριμες, το 2021 η σχετική αναλογία αμοιβών εκτελεστικών μελών σε σχέση με μη εκτελεστικά ήταν 42:58, ενώ στις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις η αναλογία αυτή ήταν 88:12 και στις μεγάλες 84:16.
- Συνολικά το 62% των εταιριών αύξησαν το 2021 τις αμοιβές που κατέβαλαν στα μέλη του ΔΣ τους σε σχέση με το 2020
Παράλληλα, σε επίπεδο CEO διαπιστώνεται ότι:
- Η μέση αμοιβή των CEO αυξήθηκε το 2021 κατά 9% σε σχέση με το 2020
- Στο σύνολο των εταιριών, η μέση αμοιβή των CEO το 2021 ανέρχεται σε €0,48 εκ.
- Η μέση αμοιβή των CEO το 2021 ανερχόταν σε 1,1εκ στις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, 0,4εκ στις μεγάλες, 0,27εκ στις μεσαίες και 0,07εκ στις μικρές.
Εδώ όλη η έρευνα.
Η Αθηνά Μουστάκη, επικεφαλής του τμήματος Environmental, Social, Governance, Risk & Compliance (ESGRC) της Grant Thornton υπογραμμίζει ότι: «Όπως αποδεικνύει και η παρούσα έρευνα της Grant Thornton, oι αποδοχές των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών και ειδικά των εκτελεστικών μελών καθώς και των ανωτάτων διευθυντικών στελεχών τους, διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της εταιρείας, την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων της, και γενικότερα το μέγεθός της. Όπως προκύπτει από την εν λόγω έρευνα, η πλειοψηφία των εισηγμένων εταιρειών έχει υιοθετήσει πρακτικές διαφάνειας προς τους μετόχους τους και το επενδυτικό κοινό σε συμμόρφωση και με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο ,ενώ είναι αξιοσημείωτο ότι το 10% των εισηγμένων δεν δημοσίευσαν έκθεση αποδοχών για το έτος 2021 παρά την ισχύ του νέου νόμου Εταιρικής Διακυβέρνησης και των συστάσεων του νέου Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Τα επίπεδα των αμοιβών και λοιπών παροχών που αποτυπώνονται στην έρευνά μας μπορούν να αποτελέσουν «τροφή» για περαιτέρω συζητήσεις σε επίπεδο Επιτροπών Αμοιβών και Υποψηφιοτήτων ή ακόμη και Διοικητικών Συμβουλίων καθώς μπορούν να αποτελέσουν σημείο αναφοράς και σύγκρισης για τις μέχρι τώρα χορηγούμενες αμοιβές και λοιπές παροχές».
