Μόνο σε περίπτωση ανωτέρας βίας επιτρέπεται η εκπρόθεσμη δήλωση έναρξης και λήξης του ωραρίου απασχόλησης, μέσω της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, όπως αναφέρεται στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη, ενόψει και της επέκτασης του μέτρου στις ασφαλιστικές εταιρείες (από την Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2023). Σε ανακοίνωση του Εργάνη ΙΙ, που στόχο έχει να επιλύσει κάποια από τα προβλήματα – απορίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην προσπάθεια εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ξεκαθαρίζεται ότι αιτιολόγηση εκπρόθεσμης δήλωσης επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις γεγονότος ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη και εμποδίζει τη λειτουργία του συστήματος μέτρησης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων ή τη διαβίβαση των στοιχείων του συστήματος αυτού στο σύστημα, και συγκεκριμένα:
- Πρόβλημα στα Συστήματα του Εργοδότη ή
- Πρόβλημα στην Ηλεκτροδότηση/Τηλεπικοινωνίες ή
- Πρόβλημα Σύνδεσης με το ΠΣ Εργάνη
Στις περιπτώσεις αυτές, ο εργοδότης πρέπει να ειδοποιήσει αμέσως, με κάθε πρόσφορο τρόπο, την οικεία Επιθεώρηση Εργασίας. Την ίδια υποχρέωση έχει ο εργοδότης και αμέσως μόλις λήξει η κατάσταση ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις εργαζομένων που δεν ξεκινούν πάντοτε την απασχόλησή τους από τις εγκαταστάσεις του εργοδότη τους ή/και δεν ολοκληρώνουν πάντοτε την εργασία τους αποχωρώντας από τις προαναφερθείσες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με το Εργάνη, ο μηχανισμός της ψηφιακής κάρτας εργασίας, εφαρμόζεται μόνο για εργαζόμενους με φυσική παρουσία. Άρα για κάποιον που ξεκινά ή / και ολοκληρώνει την εργασία του στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης όπου και εργάζεται ισχύει κανονικά η κάρτα εργασίας. Σε περίπτωση κατά την οποία δεν υφίσταται χτύπημα κάρτας κατά την έναρξη, ή/και κατά τη λήξη της απασχόλησης των εργαζομένων λόγω της φύσης της αντικειμένου εργασίας τους (πχ περιοδεύοντες πωλητές), τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο σύστημα Εργάνη ημερήσιο ωράριο εργασίας.
Προσοχή όμως. Σε περίπτωση διενέργειας ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, εφόσον βρεθεί εργαζόμενος απασχολούμενος εκτός του δηλωθέντος ωραρίου εργασίας, χωρίς να έχει προηγηθεί καταχώρηση της εν λόγω απασχόλησης, στο σύστημα, επιβάλλονται πρόστιμα. Βέβαια, ο Επιθεωρητής οφείλει να λάβει υπόψη την ειδικότητα και τους όρους σύμβασης του εργαζομένου.
Σε περίπτωση τώρα, προσέλευσης μετά τη δηλωμένη έναρξη του ωραρίου, ή αποχώρησης πριν τη δηλωμένη λήξη του ωραρίου, κρίνεται απαραίτητη η σήμανση της κάρτας (εφόσον η προσέλευση καθώς και η αποχώρηση είναι εντός του προκαθορισμένου ωραρίου). Η ανωτέρω σήμανση κρίνεται απαραίτητη, μεταξύ άλλων και για λόγους ασφάλειας δικαίου του εργαζόμενου (π.χ. εργατικό ατύχημα).
Για παράδειγμα, σε περίπτωση που ένας υπάλληλος έχει εξωτερικό ραντεβού με πελάτη (ωράριο εργασίας 08:00 έως 16:00) και πάει στο γραφείο στις 11:00, έχοντας βέβαια εργαστεί από τις 08:00 έως 11:00 εκτός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, η ψηφιακή κάρτα ισχύει κανονικά, και για την συγκεκριμένη ημέρα θα έχει χτύπημα (είσοδο) στις 11:00 που θα ξεκινήσει εργασία στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, μετά από το εξωτερικό ραντεβού με πελάτη, και θα ολοκληρώσει την εργασία του στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης έχοντας χτύπημα της κάρτας με έξοδο (λήξη) ώρα 16:00. Σε περίπτωση διενέργειας ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας, εφόσον βρεθεί εργαζόμενος απασχολούμενος στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, χωρίς να έχει προηγηθεί καταχώρηση της στο σύστημα Εργάνη, επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις.
Στο ερώτημα των ενδιαφερόμενων, εάν στις περιπτώσεις εργαζομένων, οι οποίοι σταθερά και για μεγάλο χρονικό διάστημα, ξεκινούν και ολοκληρώνουν την απασχόλησή τους σε εγκαταστάσεις κάποιου τρίτου και όχι του εργοδότη τους, όπως ισχύει για παράδειγμα στις περιπτώσεις απασχολούμενων εντός υποκαταστημάτων τραπεζών, απαιτείται ή όχι καρτοσήμανση το σύστημα Εργάνη ξεκαθαρίζει τα εξής:
Ο μηχανισμός της ψηφιακής κάρτας εργασίας, εφαρμόζεται μόνο για εργαζόμενους με φυσική παρουσία στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης. Άρα για κάποιον που ξεκινά ή / και ολοκληρώνει την εργασία του στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης όπου και εργάζεται ισχύει κανονικά η κάρτα εργασίας. Σε περίπτωση κατά την οποία δεν υφίσταται χτύπημα κάρτας και κατά την έναρξη, και κατά τη λήξη της απασχόλησης των εργαζομένων λόγω της φύσης της αντικειμένου εργασίας τους (πχ εργαζόμενοι στις πωλήσεις – προωθήσεις ασφαλιστικών προϊόντων), τεκμαίρεται ως ωράριο εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα, το δηλωθέν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ημερήσιο ωράριο εργασίας.
Σε κάθε περίπτωση, η παράλειψη υποβολής στοιχείων της ψηφιακής κάρτας εργαζομένων σε σχέση με την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης τους συσχετιζόμενη με τον αριθμό των αναμενόμενων δηλώσεων υποβολής, αποτελεί κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη από την ανάλυση εκτίμησης κινδύνου του Ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος του ΣΕΠΕ (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ) προκειμένου η σχετική επιχείρηση να ελεγχθεί από την αρμόδια υπηρεσία.
Ευέλικτη Προσέλευση
Αναφορικά με την ευέλικτη προσέλευση, ξεκαθαρίζεται ότι επιτρέπεται μόνο όταν έχει γίνει ενεργοποίηση της Κάρτας Εργασίας και απαιτεί ενημέρωση με οποιονδήποτε αποδεικνυόμενο τρόπο από τον εργοδότη προς τον εργαζόμενο και αντίστοιχη αποδοχή από αυτόν. Στην περίπτωση αυτή η δυνατότητα προσέλευσης είναι δυνατή εντός 120 λεπτών (ανώτατο όριο) εκκινώντας από τη δηλωθείσα έναρξη του προδηλωθέντος ωραρίου στην οργάνωση του χρόνου εργασίας και η σήμανση αυτή συμπαρασύρει και την δηλωθείσα ώρα λήξης του ωραρίου. Επιπλέον σημειώνεται ότι θα πρέπει να τηρηθεί αυστηρά το διάστημα ευέλικτης προσέλευσης που έχει δηλωθεί από τον εργοδότη και υποστηρίζεται από την ψηφιακή κάρτα εργασίας. Και ξεκαθαρίζεται ότι η ευέλικτη προσέλευση ισχύει μόνο από την ώρα έναρξης του δηλωθέντος ωραρίου και μετά και όχι πριν. Δηλαδή, εάν έχει δηλωθεί ευέλικτη προσέλευση 120 λεπτών με δηλωθέν ωράριο 09:00 με 17:00, τότε ο εργαζόμενος νομιμοποιείται να προσέλθει στην εργασία του και να χτυπήσει κάρτα από τις 09:00 και μετά και όχι πριν.
Έτσι, για παράδειγμα, αν έχει δηλωθεί ευέλικτη προσέλευση εντός 120 λεπτών για έναν εργαζόμενο και το δηλωθέν ωράριο εργασίας του είναι 09:00-17:00, τότε εάν ο εν λόγω εργαζόμενος προσέλθει στην εργασία του και χτυπήσει κάρτα στις 10:30, νομιμοποιείται να έχει σήμανση λήξης του ωραρίου του στις 18:30. Αν αντιθέτως προσέλθει στην εργασία του στις 08:15 και χτυπήσει κάρτα με δηλωθέν ωράριο 09:00, δεν θεωρείται ότι καλύπτεται από την ευέλικτη προσέλευση και προκειμένου ο εργοδότης να είναι νόμιμος θα πρέπει να έχει προβεί σε σχετική προδήλωση στο πλαίσιο του Μεταβαλλόμενου/ Τροποποιούμενου Ωραρίου.
Τέλος, στην περίπτωση που εργαζόμενος, κατά τη διάρκεια της ημέρας απασχολείται σε περισσότερα παραρτήματα του εργοδότη, προβλέπεται η υποχρέωση να δηλώσει την έναρξη της εργασίας του με χτύπημα κάρτας στο παράρτημα Χ και την λήξη της εργασίας του με χτύπημα κάρτας στο παράρτημα Ψ.
