Καταστάσεις οικονομικής ασφυξίας βιώνουν, σύμφωνα με φορείς του κλάδου της προσχολικής αγωγής, αρκετοί ιδιωτικοί παιδικοί σταθμοί λίγες εβδομάδες πριν από τα Χριστούγεννα, καθώς οδεύουν προς τον τρίτο μήνα οφειλομένων χρημάτων μέσω του ΕΣΠΑ, πρόγραμμα το οποίο αποτελεί κύριο πόλο χρηματοδότησης για πάνω από τους μισούς παιδικούς σταθμούς σε όλη την Ελλάδα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι φέτος είναι η 14η χρονιά κατά την οποία οι ιδιωτικοί βρεφονηπιακοί σταθμοί συμμετέχουν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο χρηματοδοτείται στο μεγαλύτερο του μέρος από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΕΣΠΑ.
Η Δράση «Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής» η οποία αφορά στην παροχή voucher σε οικογένειες για τη φιλοξενία των παιδιών σε ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ξεκίνησε το 2008. Τα εν λόγω voucher αποτελούν σημαντικό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών και η εν λόγω δράση χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» 2014-2020 και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα 2014-2020.
Παρότι στην πρόσκληση της δράσης αναφέρεται ότι το περιθώριο για την πρώτη πληρωμή της εκπαιδευτικής χρονιάς είναι από αρχές Νοεμβρίου μέχρι τέλος του Δεκεμβρίου, οι πρωτόγνωρες ανατιμήσεις έχουν δημιουργήσει ανάγκες άμεσης καταβολής της χρηματοδότησης, καθώς για κάποιες επιχειρήσεις τίθεται, πλέον, και ζήτημα επιβίωσης στην καθημερινότητα.
Όλο αυτό, δε, συμβαίνει όταν, κατά πληροφορίες, οι περισσότεροι ιδιωτικοί παιδικοί σταθμοί δεν είχαν προχωρήσει, στις αρχές της φετινής σχολικής χρονιάς, σε αυξήσεις διδάκτρων, λόγω των ανατιμήσεων, διατηρώντας τις ίδιες τιμές, την ώρα που όλα τα καθημερινά κόστη όπως πρώτες ύλες, ενέργεια, καύσιμα έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών (ΠΟΣΙΠΣ) και του Πανελληνίου Συλλόγου Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών (ΠΑΣΙΠΣ) Αρη Καντά «Έχουμε περιγράψει την κατάσταση μέσω συνεχών επιστολών τόσο στο Υπουργείο Ανάπτυξης όσο και στο Υπουργείο Εργασίας, δύο υπουργεία τα οποία σχετίζονται με τον κλάδο μας και τη χρηματοδότησή του μέσω ΕΣΠΑ και δεν έχουμε λάβει κάποια απάντηση για τον χρονικό ορίζοντα των πληρωμών στις δομές μας. Αυτό που μας ειπώθηκε ανεπίσημα από την ΕΕΤΑΑ ήταν ότι ότι θα ανέβουν οι καταστάσεις – και άρα θα ξεκινήσει η διαδικασία πληρωμών -για τα μειωμένα voucher, τα οποία, όμως, αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό των πληρωμών προς τις δομές μας».
«Η καθυστέρηση στην αποπληρωμή, καθώς οι περισσότερες δομές προσχολικής αγωγής έχουν σε μεγάλο ποσοστό , 70-80% περίπου, παιδιά των οποίων τα δίδακτρα εξοφλούνται μέσω ΕΣΠΑ, δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα, καθώς οι εκπαιδευτικοί - επιχειρηματίες της προσχολικής αγωγής θα πρέπει κάθε μήνα για να καλύψουν πάγιες ανάγκες όπως ενοίκια, μισθοδοσία, κόστη σίτισης, καύσιμα, τα οποία υποχρεούνται να χρηματοδοτούν είτε οι ίδιοι με δικά τους λεφτά, είτε κάθε φορά να επιλέγουν που θα υστερήσουν, με τις επιλογές τους να είναι ελάχιστες ή μηδαμινές» αναφέρει ο Πρόεδρος.
Εξάλλου, κατά τον κ. Καντά «όλο αυτό, σε πολλούς συναδέλφους αρχίζει να προκαλεί ένα είδος «οικονομικής ασφυξίας», παρά το γεγονός ότι έχουν αρκετά παιδιά στις δομές τους, καθώς δεν πληρώνονται από το κράτος. Όπως αντιλαμβάνεστε, δεν μπορούν να καθυστερήσουν μισθούς εργαζομένων και τη σίτιση των παιδιών. Οπότε μπορεί να μην εξοφλήσουν στην ώρα τους οφειλές προς το κράτος, όπως πχ τον ΕΦΚΑ, πληρωμές λογαριασμών ενέργειας, αν και σε κάποιες περιπτώσεις είναι αναμενόμενο ότι μπορεί να επηρεάζει αυτή η οικονομική ασφυξία και τη μισθοδοσία».
Ο επικεφαλής των φορέων της προσχολικής αγωγής, σημειώνει, εξάλλου, ότι ανεξάρτητα από την ΕΕΤΑΑ, υπάρχει πρόβλημα και με το άρθρο 71 που σχετίζεται με την χρηματοδότηση των δομών προσχολικής αγωγής καθώς «ήταν κακοδιατυπωμένο και ήδη θα γίνει τροποποίηση για να ξεμπλοκάρει η χρηματοδότησή μέσω ΕΣΠΑ».
Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα έχει άσχημο προηγούμενο ήδη από το 2021, όταν η πρώτη πληρωμή από την ΕΕΤΑΑ για το 2021 ξεκίνησε να γίνεται από τις αρχές Δεκεμβρίου και ολοκληρώθηκε, σε κάποιες περιπτώσεις οριακά, για να γίνουν πληρωμές δώρων Χριστουγέννων και μισθοδοσίας, στα τέλη του Δεκεμβρίου. Μάλιστα, ήταν η πρώτη φορά, στα 13 έτη του προγράμματος που υπήρξε τέτοια μεγάλη καθυστέρηση στις πληρωμές.
Βόρεια Ελλάδα: Στο 90% οι παιδικοί σταθμοί που πληρώνονται μέσω ΕΣΠΑ
Στο ίδιο μοτίβο κινείται και η κατάσταση στη Βόρεια Ελλάδα. Κατά τον Πρόεδρο του Σωματείου Ιδιοκτητών Παιδικών Σταθμών Θεσσαλονίκης- Μακεδονίας - Θράκης Λευτέρη Δημόπουλο «Είναι θέμα επιβίωσης πλέον να πληρωθούν εγκαίρως οι σταθμοί στη Βόρεια Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή όλοι είναι οι απλήρωτοι από το πρόγραμμα, καθώς το 90% των παιδικών σταθμών στη Θεσσαλονίκη στηρίζονται στη χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ».
«Η μεγαλύτερη δαπάνη αυτή τη στιγμή είναι το ενοίκιο και η μισθοδοσία, είμαστε σε μια φάση που είμαστε απλήρωτοι από τις αρχές της σχολικής χρονιά και όλοι θέλουν να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους. Είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να το δούμε σοβαρά και μακροπρόθεσμα στις αρχές του έτους, καθώς επηρεάζει την εύρυθμη λειτουργία μικρομεσαίων επιχειρήσεων που σχετίζονται με ένα ευαίσθητο κομμάτι της κοινωνίας μας» προσθέτει ο κ. Δημόπουλος.
Κλείνουν δομές γιατί δεν βρίσκουν παιδιά
Αξίζει να σημειωθεί, ότι πέρα από τα τωρινά προβλήματα που έχουν προκύψει από την καθυστέρηση πληρωμών για τους ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς, ένα σημαντικό και πρωτεύον ζήτημα στο οποίο βρίσκεται μπροστά ο κλάδος τα τελευταία χρόνια είναι η υπογεννητικότητα και εν γένει το δημογραφικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της ICAP για λογαριασμό της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών, για το 2020 καταγράφηκε σωρευτική μείωση των γεννήσεων κατά 27% το 2018 σε σχέση με το 2008.
Παράλληλα, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης δεκαετίας αγγίζει το -2,8% , ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των γεννήσεων συγκεντρώνει η Αττική (37,4%) ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία (16,2%) και η Κρήτη (7,2%).
Μάλιστα, κατά φορείς του κλάδου, μετά την πανδημία αυξήθηκε ακόμα περισσότερο ο αριθμός των επιχειρηματιών που αποφασίζουν να κλείσουν τους παιδικούς σταθμούς τους, κυρίως γιατί δεν βρίσκουν παιδιά στην περιοχή τους.
