Η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού («ΕΑ») ομόφωνα αποφάσισε κατά τη συνεδρίαση της στις 02/07/2022, σύμφωνα με την παρ. 35 της υπ’ αριθ. 704/2020 Απόφασής της, την αποδοχή των σχετικών Προτάσεων Διευθέτησης Διαφοράς που υπέβαλλαν οι εταιρίες 1) GRAFFITI ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΔΩΡΟΥ, 2) POLO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και 3) ΓΙΟΒΑΣ Α.Ε. - ΑΝΏΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΉ ΤΕΧΝΙΚΉ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΉ ΕΤΑΙΡΕΊΑ, κατόπιν των Δηλώσεων Διευθέτησης εκ μέρους των ανωτέρων μερών, δυνάμει της παρ. 37 της υπ’ αριθ. 704/2020 Απόφασης ΕΑ.
Αφορμή για την έναρξη αυτεπάγγελτης έρευνας αποτέλεσε ο δειγματοληπτικός έλεγχος της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού («ΓΔΑ») στις συγκριτικές ιστοσελίδες www.skroutz.gr και Bestprice.gr σχετικά με τις τιμές των ηλεκτρονικών καταστημάτων στις δημοφιλέστερες μάρκες σχολικών σακιδίων και κασετινών. Από την έρευνα της ΓΔΑ στις προαναφερθείσες ιστοσελίδες διαπιστώθηκε ότι μεγάλος αριθμός ηλεκτρονικών καταστημάτων πωλούν αρκετά μοντέλα σχολικών τσαντών σε ίδιες ή παραπλήσιες τιμές. Για τους σκοπούς της εν λόγω έρευνας, η ΓΔΑ πραγματοποίησε, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, επιτόπιο έλεγχο, στα γραφεία εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε όλες τις βαθμίδες του εν θέματι κλάδου.
Η σχετική αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμες ή δυνάμενες να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, της τιμής τους και της σκοπούμενης χρήσης τους. Για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, οι εμπλεκόμενες εταιρείες δραστηριοποιούνται στις αγορές εισαγωγής/κατασκευής, χονδρικής και λιανικής εμπορίας σχολικών τσαντών, σχολικών τσαντών φαγητού και κασετινών, ενώ η POLO δραστηριοποιείται και στην αγορά εισαγωγής/κατασκευής, χονδρικής και λιανικής εμπορίας τσαντών μέσης (εφεξής «σχολικά είδη»). Η έννοια της σχολικής τσάντας δύναται να περιλαμβάνει οποιοδήποτε προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά βιβλίων και γενικότερα έγχαρτων υλικών.
Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή, στην οποία οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πωλούν τα σχετικά προϊόντα υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού. Εν προκειμένω, ως σχετική γεωγραφική μπορεί να οριστεί καταρχάς το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, καθώς οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται ή δύνανται να δραστηριοποιούνται σε όλη την επικράτεια.
Τα εμπλεκόμενα μέρη της υπόθεσης, για τα οποία συλλέχθηκαν αποδεικτικά στοιχεία ικανά να στοιχειοθετήσουν παράβαση του άρθ. 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ στο πλαίσιο αυτοτελών μεταξύ τους κάθετων συμφωνιών εκάστης εκ των τριών εταιρειών με μεταπωλητές/λιανοπωλητές, εκδήλωσαν εγγράφως το ενδιαφέρον τους για διερεύνηση της δυνατότητας υπαγωγής τους στη ΔΔΔ και κατέθεσαν σχετικό αίτημα, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην παρ. 16 της υπ’ αριθ. 704/2020 Απόφασης ΕΑ. Σε συνέχεια των εν λόγω αιτημάτων, η ΕΑ σε συνεδρίασή της στις 11.07.2022 έκρινε ομόφωνα ότι η παρούσα υπόθεση είναι πρόσφορη και μπορεί να υπαχθεί στην εν λόγω διαδικασία διευθέτησης για κάθε ένα από τα εμπλεκόμενα μέρη, καθώς πληροί τα κριτήρια υπαγωγής σε αυτή. Προς τούτο, στο πλαίσιο άσκησης της διακριτικής της ευχέρειας για την υπαγωγή υποθέσεων σε διαδικασία διευθέτησης, η ΕΑ συνεκτίμησε, ιδίως, την ειλικρινή πρόθεση των ενδιαφερομένων μερών να υπαχθούν στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, τον αριθμό των επιχειρήσεων που αιτούνταν την υπαγωγή τους σε διαδικασία διευθέτησης[1], τη φύση της εν λόγω παράβασης ως κάθετης σύμπραξης και τον προσδοκώμενο βαθμό επίτευξης διαδικαστικής αποτελεσματικότητας, ο οποίος κρίθηκε εν προκειμένω αισθητά μεγάλος.
Στη συνέχεια, ο Εισηγητής κάλεσε τα εμπλεκόμενα μέρη σε διμερείς συσκέψεις και όταν επετεύχθη επαρκής βαθμός συναντίληψης αναφορικά με τα πραγματικά περιστατικά, τον νομικό τους χαρακτηρισμό, τη βαρύτητα και τη χρονική διάρκεια των παραβάσεων, τον βαθμό απόδειξης των αιτιάσεων βάσει των αποδεικτικών στοιχείων και τον υπολογισμό του εύρους του προστίμου, τα εμπλεκόμενα μέρη ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Εισηγητή για υποβολή «Πρόταση Διευθέτησης Διαφοράς» και υπεβλήθησαν αυτές από αυτά, σύμφωνα με την παρ. 27 της υπ’ αριθ. 704/2020 Απόφασης ΕΑ. Τα εμπλεκόμενα μέρη κατέθεσαν τις δηλώσεις διευθέτησης μεταξύ του χρονικού διαστήματος 23 με 29 Σεπτεμβρίου 2022, δυνάμει της παρ. 37 της υπ’ αριθ. 704/2020 Απόφασης ΕΑ, σύμφωνα με τις οποίες, επιβεβαιώνουν ανέκκλητα, ανεπιφύλακτα και με σαφήνεια ότι η ως άνω Έκθεση Διευθέτησης του Εισηγητή απηχεί και αντανακλά τις υποβληθείσες Προτάσεις Διευθέτησης και, ως εκ τούτου, ισχύει η δέσμευσή τους για υπαγωγή στη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών.
Στην εξετασθείσα υπόθεση, οι εμπλεκόμενες εταιρείες και οι διανομείς τους δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο στην αλυσίδα εμπορίας σχολικών τσαντών, σχολικών τσαντών φαγητού, κασετινών και τσαντών μέσης, ώστε οι μεταξύ τους συμφωνίες/πρακτικές να αποτελούν κάθετες συμφωνίες υπαγόμενες στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 παρ. 1 ν. 3959/2011 και 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που περιλαμβάνουν κάθετους περιορισμούς του ανταγωνισμού. Ειδικότερα, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις εφήρμοσαν πρακτικές καθορισμού τιμών μεταπώλησης («RPM»), με τις οποίες συμμορφώθηκαν σε μεγάλο βαθμό τα συνεργαζόμενα καταστήματα λιανικής πώλησης.
Ως εκ τούτου, οι εξεταζόμενες πρακτικές εμπίπτουν στην έννοια της «συμφωνίας» και δη στην έννοια της κάθετης συμφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο στην αλυσίδα διανομής και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 και 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ. Οι ανωτέρω πρακτικές είναι ικανές να επηρεάσουν αισθητά το ενδοκοινοτικό εμπόριο, κατά την έννοια των ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, το άρθρο 101 ΣΛΕΕ τυγχάνει παράλληλης εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση. Παράλληλα, συντρέχουν οι προϋποθέσεις (ιδίως ταύτιση αντικειμένου, προϊόντων, συμμετεχόντων μερών, γεωγραφικής περιοχής και εφαρμοζόμενων μεθόδων) για το χαρακτηρισμό των εξεταζόμενων πρακτικών ως μίας ενιαίας και διαρκούς παράβασης, ενώ δεν νοείται ατομική εξαίρεση βάσει των άρθρων 1 παρ. 3 ν.3959/2011 και 101 παρ. 3 ΣΛΕΕ, βάσει του σκεπτικού της Έκθεσης.
Η Ολομέλεια της ΕΑ, δυνάμει της παρ. 35 της υπ’ αρ. 704/2020 Απόφασης της, αποφάσισε την αποδοχή, σύμφωνα με το σκεπτικό της Έκθεσης του Εισηγητή, των ως άνω αναφερομένων Προτάσεων Διευθέτησης Διαφοράς που υπεβλήθησαν από τις ανωτέρω εταιρίες και την έκδοση απόφασης με την οποία:
Διαπιστώνει ότι τα εμπλεκόμενα μέρη παραβίασαν το άρθρο 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ λόγω της συμμετοχής τους σε απαγορευμένες κάθετες συμπράξεις δυνάμει των πρακτικών που συνοπτικά, στο πλαίσιο της Διαδικασίας Διευθέτησης Διαφορών, περιγράφονται στην Έκθεση. Η συμμετοχή για κάθε ένα από τα εμπλεκόμενα μέρη στις απαγορευμένες κάθετες συμπράξεις έχει ως εξής:
GRAFFITI ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΔΩΡΟΥ: η διάρκεια της παράβασης άρχεται στις 12.07.2018 και λήγει στις 28.08.2020
POLO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: η διάρκεια της παράβασης άρχεται στις 24.05.2017 και λήγει στις 06.09.2021
ΓΙΟΒΑΣ Α.Ε. - ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: η διάρκεια της παράβασης άρχεται στις 11.06.2016 και λήγει στις 12.08.2021
Επιβάλλει τα κατωτέρω πρόστιμα ανά εταιρία για την τέλεση των διαπιστωθεισών στην Έκθεση παραβάσεων των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ:
GRAFFITI ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΔΩΡΟΥ: το συνολικό πρόστιμο ανέρχεται στο πόσο των 36.864 ευρώ
POLO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: το συνολικό πρόστιμο ανέρχεται στο πόσο των 254.246ευρώ
ΓΙΟΒΑΣ Α.Ε. - ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: το συνολικό πρόστιμο ανέρχεται στο πόσο των 162.463 ευρώ
Υποχρεώνει τα εμπλεκόμενα μέρη να παύσουν, εφόσον δεν το έχουν ήδη πράξει, και να παραλείπουν στο μέλλον τις διαπιστωθείσες στην Έκθεση παραβάσεις των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ.
Το συνολικό πρόστιμο των τριών (3) συμμετεχόντων στην Διευθέτηση μερών ανέρχεται στο πόσο των 453.573 ευρώ.
