Εκτενές άρθρο για τις οικονομικές δραστηριότητες της Cosco στην Ελλάδα φιλοξενεί η Handelsblatt, σήμερα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εκείνο που πρόκειται να συμβεί στο Αμβούργο (σ.σ. η πώληση μέρους του λιμανιού της γερμανικής πόλης στην Κίνα), εφόσον η Cosco αποδεχτεί τους όρους της γερμανικής κυβέρνησης, είναι εδώ και καιρό πραγματικότητα στο μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας. Και σε αντίθεση με το 24,9% των μετοχών μειοψηφίας που εγκρίθηκε από το γερμανικό υπουργικό συμβούλιο την Τετάρτη, η Cosco κατέχει στην πραγματικότητα τα 2/3 των μετοχών της Πειραιώς.
Την Πέμπτη, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ρωτήθηκε σχετικά από Γερμανό δημοσιογράφο στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς. Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε: "Αν με ρωτήσετε αν ανησυχώ ιδιαίτερα για αυτή την επένδυση, θα σας πω ειλικρινά: Όχι, δεν ανησυχώ ιδιαίτερα. Το λιμάνι λειτουργεί σίγουρα πολύ καλύτερα σήμερα απ' ό,τι στο παρελθόν".
Από πολιτική άποψη, η κινεζική παρουσία στον Πειραιά δεν αποτελεί πλέον αμφιλεγόμενο ζήτημα. Αλλά ακόμη και έξι χρόνια μετά την εξαγορά από την Cosco, υπάρχουν ακόμη τριβές.
Τα κινεζικά αφεντικά δεν φαίνεται να αισθάνονται πολύ άνετα με τους κανονισμούς για την προστασία του περιβάλλοντος. Τα συνδικάτα επικρίνουν τις αδυναμίες στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία. Υπάρχει επίσης έλλειψη διαλόγου με τους τοπικούς πολιτικούς και την τοπική οικονομία. Οι Κινέζοι δεν έχουν φτάσει ακόμα στον Πειραιά.
Στην έδρα του ΟΛΠ στην προβλήτα κρουαζιέρας στον Πειραιά, οι σημαίες της Ελλάδας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κίνας χαιρετούν ενωμένες. Μπροστά από την είσοδο υπάρχει ένα αντίγραφο ενός χάλκινου αγάλματος του θεού της θάλασσας Ποσειδώνα από τον 5ο αιώνα π.Χ. Το άγαλμα αποτελεί υπενθύμιση της χιλιόχρονης παράδοσης του λιμανιού.
Ήδη από την αρχαιότητα, οι διακλαδισμένοι εμπορικοί δρόμοι των Ελλήνων στη Μεσόγειο συνέκλιναν εδώ. Ο διοικητής Θεμιστοκλής στάθμευσε τον ισχυρό πολεμικό του στόλο στον Πειραιά. Η νίκη του επί των Περσών στη ναυμαχία της Σαλαμίνας θεωρείται σημείο καμπής στην ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Η ανάληψη του λιμανιού από τους Κινέζους θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια παρόμοια αναταραχή. Η είσοδος της Cosco αποτελεί μέρος ενός παγκόσμιου σχεδίου της κινεζικής ηγεσίας που δείχνει μακριά στο μέλλον.
Ο Πειραιάς μπορεί να φιλοξενήσει ακόμη και τα μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων
Ο Πειραιάς είναι το πρώτο μεγάλο λιμάνι στην Ευρώπη στο οποίο καταπλέουν τα φορτηγά πλοία που έρχονται από την Άπω Ανατολή αφού περάσουν από τη διώρυγα του Σουέζ. Ως φυσικό λιμάνι βαθέων υδάτων, ο Πειραιάς μπορεί να φιλοξενήσει ακόμη και τα μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, ανεξάρτητα από τις παλίρροιες. Εδώ τα κιβώτια μεταφέρονται από τα φορτηγά πλοία που έρχονται από την Ασία σε μικρότερα πλοία τροφοδοσίας. Μεταφέρουν τα εμπορευματοκιβώτια στα λιμάνια προορισμού τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου, στη Βόρεια Αφρική και στη Μαύρη Θάλασσα.
Ένας άλλος κλάδος του νέου Δρόμου του Μεταξιού είναι η σιδηροδρομική σύνδεση από την Ελλάδα μέσω των Βαλκανίων, στην οποία κυλούν καθημερινά πολλά τρένα μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων από τον Πειραιά στη Βουδαπέστη και στη συνέχεια στην Αυστρία.
Η γεωγραφική του θέση καθιστά τον Πειραιά ιδανικό κόμβο για το σχέδιο "Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος", τον Νέο Δρόμο του Μεταξιού. Η Κίνα θέλει να τη χρησιμοποιήσει όχι μόνο για να κατακτήσει αγορές στην Ευρώπη, αλλά και για να ενισχύσει το ρόλο της ως νέα παγκόσμια δύναμη.
Τον Νοέμβριο του 2019, ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ ήρθε στην Ελλάδα. Η επίσκεψη στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα ήταν στην ατζέντα, αλλά ο αρχηγός του κράτους αφιέρωσε περισσότερο χρόνο από την αρχαιότητα για την επίσκεψη στο "δικό του" λιμάνι.
Ο Σι μίλησε για τον Πειραιά ως το "μεγαλύτερο έργο" της πρωτοβουλίας "Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος". Το λιμάνι είναι "η κεφαλή του δράκου στην Ευρώπη", δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος. Σε άρθρο του στην ελληνική εφημερίδα "Καθημερινή", ο Σι χαρακτήρισε την Κίνα και την Ελλάδα "φυσικούς εταίρους".
Και οι δύο λαοί θα μπορούσαν "να αντλήσουν διδάγματα από τη βαθιά σοφία των αρχαίων πολιτισμών τους". Ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για "ψήφο εμπιστοσύνης" για τη χώρα του. Με την ευκαιρία της επίσκεψης, οι δύο κυβερνήσεις υπέγραψαν 16 συμφωνίες για την "ενίσχυση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης" των χωρών τους.
Με καθαρά κέρδη 35,4 εκατ. ευρώ, το 2019 ήταν το καλύτερο επιχειρηματικό έτος του ΟΛΠ μέχρι σήμερα. Ωστόσο, οι επενδύσεις στον Πειραιά δεν αποφέρουν μόνο οικονομικές αποδόσεις στην Κίνα. Υποτίθεται επίσης ότι αποδίδουν πολιτικές απολαβές. Ο υπολογισμός φαινόταν να λειτουργεί, τουλάχιστον στο παρελθόν.
Το 2017, ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας μπλόκαρε κοινή δήλωση των κρατών της ΕΕ στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, με την οποία καταδικάστηκε η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα. Ο λόγος για το ελληνικό βέτο ήταν ότι το ψήφισμα δεν αποτελούσε "εποικοδομητική κριτική" στην Κίνα. Το Πεκίνο επαίνεσε τη "σωστή στάση" της Ελλάδας.
Η Cosco χτύπησε σε τιμή ευκαιρίας
Το ιστορικό της εμπλοκής της Κίνας στον Πειραιά χρονολογείται από το 2008, όταν η Cosco υπέγραψε μισθωτήριο συμβόλαιο για την κατασκευή και εκμετάλλευση ενός νέου προβλήτα εμπορευματοκιβωτίων. Δύο χρόνια αργότερα, ξέσπασε η ελληνική κρίση δημόσιου χρέους. Το 2015, η Ελλάδα αναγκάστηκε να προκηρύξει διαγωνισμό για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού του Πειραιά με εντολή των Ευρωπαίων δανειστών.
Οι επενδυτές το απέκρουσαν - εκτός από την Cosco. Στην τιμή ευκαιρίας των 368,5 εκατομμυρίων ευρώ, οι Κινέζοι κέρδισαν την προσφορά για το αρχικό 51% της λιμενικής εταιρείας.
Το 2021, αύξησαν το μερίδιό τους στο 67%. Έτσι, η Cosco ελέγχει όχι μόνο τις τρεις προβλήτες εμπορευματοκιβωτίων, τους τερματικούς σταθμούς αυτοκινήτων και κρουαζιέρας, αρκετές ξηρές αποβάθρες, ναυπηγικές εργασίες, αποθήκες καυσίμων και ένα μεγάλο κέντρο εφοδιαστικής, αλλά και το λιμάνι για την ακτοπλοϊκή σύνδεση με τα νησιά του Αιγαίου. Είναι το πιο πολυσύχναστο επιβατικό λιμάνι στην Ευρώπη.
Οι Κινέζοι έφεραν το νυσταγμένο λιμάνι σε εγρήγορση. Το 2008 διακινήθηκαν εδώ μόλις 433.582 TEU. Η TEU είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης για την καταμέτρηση των θαλάσσιων εμπορευματοκιβωτίων. Το 2021, θα είναι 5,32 εκατομμύρια TEU, δηλαδή πάνω από δώδεκα φορές περισσότερα.
Αυτό καθιστά τον Πειραιά νούμερο δύο στη Μεσόγειο και το πέμπτο μεγαλύτερο κέντρο διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων στην Ευρώπη μετά το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα, το Αμβούργο και τη Βαλένθια. Οι ειδικοί της εφοδιαστικής εκτιμούν ότι περίπου το 10% όλων των κινεζικών εισαγωγών στην Ευρώπη περνά ήδη από τον κόμβο του Πειραιά.
Σταθμός κρουαζιέρας, ξενοδοχεία: τα επενδυτικά σχέδια είναι αμφιλεγόμενα
Η πανδημία προκάλεσε επίσης αισθητή οπισθοδρόμηση στο λιμάνι του Πειραιά. Αλλά τώρα τα σημάδια δείχνουν ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί. Η Cosco θέλει να επενδύσει περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ στην επέκταση του λιμανιού. Σχεδιάζεται ένας νέος τερματικός σταθμός κρουαζιέρας, πολλά ξενοδοχεία 5 αστέρων και ένα εμπορικό κέντρο.
Αλλά τα έργα αυτά είναι αμφιλεγόμενα. Οι καταξιωμένοι ξενοδόχοι του Πειραιά φοβούνται για τους επισκέπτες τους. Οι τοπικοί έμποροι λιανικής πώλησης βλέπουν επίσης με ανησυχία τα σχέδια για το μεγάλο εμπορικό κέντρο. Επιπλέον, το γενικό σχέδιο για την επέκταση του λιμανιού απέτυχε ενώπιον του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου λόγω παραβιάσεων των περιβαλλοντικών κανονισμών και έπρεπε να αναθεωρηθεί.
Τα συνδικάτα επικρίνουν τον χαλαρό χειρισμό των κανονισμών ασφαλείας από τη διοίκηση μετά τον θάνατο ενός εργαζομένου στο λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων πέρυσι. Οι Κινέζοι επενδυτές εξακολουθούν να μην είναι πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε διάλογο και να κατανοήσουν την ευρωπαϊκή διοικητική κουλτούρα, τους πολιτικούς τρόπους και τις νομικές διαδικασίες, λένε οι επικριτές. "Η καμπύλη εκμάθησης των Κινέζων είναι ακόμη μεγάλη", λέει ένας τοπικός πολιτικός στον Πειραιά.
Αλλά δεν τίθεται θέμα αντιστροφής της επένδυσης. Το λιμάνι είναι πολύ επιτυχημένο για κάτι τέτοιο. Τώρα υπάρχουν σχέδια για μια τέταρτη προβλήτα εμπορευματοκιβωτίων. Αυτό θα αυξήσει τη χωρητικότητα του προγεφυρώματος στη Μεσόγειο σε περισσότερα από δέκα εκατομμύρια TEU ετησίως.
Με βάση τα σημερινά στοιχεία κίνησης, ο Πειραιάς θα μπορούσε τότε να εκτοπίσει το Αμβούργο από την τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών λιμανιών. Πότε θα συμβεί αυτό; Τα κεντρικά γραφεία του ΟΛΠ δεν θέλουν να δεσμευτούν σε αυτό. Ένας από τους Κινέζους διευθυντές χαμογελά όταν ακούει την ερώτηση. Στη συνέχεια λέει: "Έχουμε πολλή υπομονή".
