Ανάμικτος είναι ο αντίκτυπος στην αγορά μετά την ανακοίνωση προ ημερών, από τον Πρωθυπουργό περί επικείμενης έναρξης προγράμματος απόσυρσης παλαιών και επιδότησης νέων ηλεκτρικών συσκευών, ενώ οι χειμερινές εκπτώσεις ήταν προ των πυλών.
Από τη μια πλευρά οι εμπορικοί φορείς, κυρίως οι εκπρόσωποι μικρότερων αλυσίδων ηλεκτρικών συσκευών επισημαίνουν ότι οι πωλήσεις ήταν έτσι και αλλιώς «παγωμένες» τον τελευταίο καιρό λόγω της μετάλλαξης Όμικρον που απέτρεψε πολλούς από επισκέψεις στα καταστήματα. Έτσι, η αναγγελία περί επιδότησης χωρίς άμεση εφαρμογή είχε ως αποτέλεσμα κάποιοι καταναλωτές να αναβάλλουν τις αγορές τους, περιμένοντας την επιδότηση.
Υπάρχουν, όμως και οι μεγάλες αλυσίδες, που υποστηρίζουν ότι ειδικά στην περίπτωση των μεγάλων λευκών ηλεκτρικών συσκευών όπως τα ψυγεία, οι καταψύκτες, οι κουζίνες και τα πλυντήρια οι περισσότεροι καταναλωτές λειτουργούν βάσει αναγκών και ότι οι καλές προσφορές των εκπτώσεων κατάφεραν να προσελκύσουν το κοινό, ακόμα και στον απόηχο τέτοιων εξαγγελιών.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι δεν υπήρχε και κινητικότητα τον προηγούμενο καιρό και στα e-shop των εταιρειών, που ήδη από τις αρχές των εκπτώσεων έχουν σημειώσει αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο της τάξης του 10%.
Για τους εμπορικούς φορείς, πάντως, οι πρόωρες προαναγγελίες δεν αποδεικνύονται θετικές σε μια αγορά που προσπαθεί να ορθοποδήσει και δεν σημείωσε καλές «πτήσεις», σε σχέση με άλλες χρονιές προ πανδημίας, ούτε στην Black Friday.
Γεγονός είναι ότι προς το παρόν, παρότι έγιναν οι εξαγγελίες για την επιδότηση, δεν υπάρχει κάποια πιο συγκεκριμένη πληροφορία για το πρόγραμμα προς τις επιχειρήσεις. Αυτό τονίζουν από το τμήμα ηλεκτρικών συσκευών της εταιρείας Πλαίσιο, επισημαίνοντας, επιπλέον, ότι δεν έχει υπάρξει ζήτηση ή απαιτηθεί σχετική πληροφόρηση και από τους πελάτες.
Οι προσφορές προσελκύουν τους καταναλωτές
Σύμφωνα με στέλεχος της αλυσίδας από το τμήμα ηλεκτρικών συσκευών «έχουμε ακούσει για το πρόγραμμα, αλλά δεν υπάρχει προς το παρόν κάποιος πελάτης που να μας έχει ζητήσει περισσότερες πληροφορίες γιαυτό. Ως εκ τούτου, δεν θεωρώ ότι υπάρχει «πάγωμα» στις πωλήσεις των μεγάλων συσκευών εξαιτίας του συγκεκριμένου γεγονότος. Αντίθετα, τις τελευταίες ημέρες, αν εξαιρέσει κανείς αυτές με τα χιόνια, είχαμε και άνοδο στις πωλήσεις λόγω ενός προγράμματος με 20% έκπτωση που κάνουμε σε συνεργασία με τη Eurobank. Επίσης, υπήρχε αύξηση στο e-shop αυτές τις ημέρες, οπότε γενικά δεν θεωρώ ότι υπάρχει ζήτημα «παγώματος» των πωλήσεων τουλάχιστον προς το παρόν. Αυτό θα γίνει σίγουρα όταν ανακοινωθεί το πρόγραμμα, τότε είναι βέβαιο ότι όσοι δεν έχουν άμεση ανάγκη να αντικαταστήσουν τις συσκευές τους, θα το κάνουν».
Άνοδο του e-shop και λιγότερο των πωλήσεων στα φυσικά καταστήματα διαπιστώνει τις τελευταίες ημέρες στέλεχος της αλυσίδας Κωτσόβολος επισημαίνοντας το άσχημο κλίμα λόγω των κρουσμάτων που υπήρχε ήδη από τα τέλη του Δεκεμβρίου, αλλά και της συνεχιζόμενης κακοκαιρίας: «Έχουμε καλές εκπτώσεις και στο e-shop, αλλά και στα φυσικά καταστήματα, με το e-shop να πηγαίνει καλύτερα, καθώς ήταν πολλοί εκείνοι που λόγω της κακοκαιρίας έμειναν στο σπίτι τους και παρήγγειλαν από εκεί». Για το ίδιο στέλεχος η επιδότηση ηλεκτρικών συσκευών θα επηρεάσει περισσότερο την καταναλωτική κίνηση τους υπόλοιπους μήνες και όχι στην παρούσα φάση.
Όμως υπάρχει και πάγωμα
Μια διαφορετική εικόνα δίνει ο Κώστας Τσαλαμίδας στέλεχος της εταιρείας Electronet, ο οποίος υποστηρίζει ότι η εξαγγελία για τις επιδοτήσεις διέκοψε απότομα το όποιο ενδιαφέρον υπήρχε για ηλεκτρικές συσκευές από τις αρχές των εκπτώσεων: «Οι εκπτώσεις δεν ξεκίνησαν καλά για εμάς, γιατί υπήρχε κόσμος που ενώ ήθελε να αγοράσει, το άφησε για αργότερα, ακούγοντας ότι θα υπάρχει η δυνατότητα απόσυρσης και αγοράς ηλεκτρικής συσκευής με μεγάλη επιδότηση. Είναι ακατανόητο, δε, γιατί έγινε αυτή η εξαγγελία από τον Υπουργό χωρίς στην ουσία να είναι έτοιμο για τον κόσμο το πρόγραμμα, το οποίο απ΄ όσο γνωρίζω θα ξεκινήσει τους επόμενους μήνες και όχι τώρα. Αυτές είναι αψυχολόγητες κινήσεις την ώρα που μεγάλο μέρος του εμπορικού κόσμου πασχίζει να τα βγάλει πέρα».
Επιπρόσθετα, στέλεχος της εταιρείας Ηλεκτροχώρος στη Θεσσαλονίκη αναφέρει από την πλευρά του ότι από τη στιγμή της ανακοίνωσης και της δημοσίευσης της επιδότησης στα ΜΜΕ «υπήρξαν κάποιοι πελάτες που ήρθαν και ρώτησαν τι αφορά, για ποιες συσκευές μπορούν να έχουν επιδότηση και πότε θα ξεκινήσει, αλλά πέραν τούτου ουδέν. Θεωρώ πολύ πιθανό να επηρεάστηκαν αρκετοί. Κατά την δική μου εκτίμηση, επίσης, οι πωλήσεις έχουν πέσει αρκετά και από το γεγονός ότι ο κόσμος είναι γενικά μουδιασμένος αυτόν τον καιρό, τόσο λόγω των μεταλλάξεων, όσο και της έλλειψης χρημάτων μετά τις γιορτές. Mε αυτή τη λογική, κυρίως αυτό είναι θεωρώ που έχει επιδράσει και γιαυτό είναι πολλοί που αφήνουν τις μεγάλες αγορές για αργότερα».
Έναρξη μετά το Πάσχα
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Υπουργείο Ενέργειας, οι λεπτομέρειες για το νέο πρόγραμμα, όσο και για το ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι θα γίνουν γνωστές περί τα μέσα Φεβρουαρίου και αν όλα προχωρήσουν σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, η εκκίνησή του θα γίνει μέσα στην άνοιξη, το πιθανότερο ακριβώς μετά το Πάσχα. Το Πάσχα είναι στις 24 Απριλίου, οπότε στην καλύτερη περίπτωση το πρόγραμμα θα ξεκινήσει το Μάιο.
Αυτή η χρονική στιγμή είναι σημαντική για την έναρξη, προκειμένου να πλησιάσουμε όσο περισσότερο το καλοκαίρι, καθώς μία από τις συσκευές που θα υπάρχουν σίγουρα προς απόσυρση, αποτελώντας μάλιστα τον μεγαλύτερο στόχο, θα είναι τα κλιματιστικά.
Εξάλλου, στην παρούσα φάση υπάρχει κινητικότητα στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου σε σχέση με την τελική κατάρτιση του οδηγού του προγράμματος, στο οποίο θα περιγράφονται τόσο οι προδιαγραφές των συσκευών, όσο και τα κριτήρια με τα οποία μπορεί κάποιος να συμμετάσχει καθώς και το – κλιμακωτό - ποσό της επιδότησης, που μπορεί, κατά κάποιες πηγές, μπορεί να φτάσει μέχρι και το μισό κόστος για τους καταναλωτές.
Οι μεγάλες εταιρείες ζητούν από το υπουργείο να υπάρχουν και σχετικές πιστοποιήσεις από την ΕΕ, προκειμένου οι συσκευές να ενταχθούν στο πρόγραμμα.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας από το βήμα της Βουλής την περασμένη Παρασκευή αποκάλυψε ότι στο σχέδιο χρηματοδότησης θα περιλαμβάνει τουλάχιστον 200.000 νοικοκυριά που θα χρηματοδοτηθούν για την αντικατάσταση ψυγείου και air– condition.
Κατά τους ίδιους κύκλους, μια μέση επιδότηση θα καλύπτει το 30-40% του κόστους για την αντικατάσταση των συσκευών. Πρακτικά αυτό μεταφράζεται πως για την αγορά ενός ψυγείου αξίας πχ 600 ευρώ, θα δίνεται στον πελάτη voucher αξίας 180 – 240 ευρώ, ενώ είναι ανοιχτό το σενάριο να έχουν προτεραιότητα οι καταναλωτές με πιο παλαιές και ενεργοβόρες συσκευές, έναντι νεότερων (πχ. 10-15ετίας).
Τέλος, αναφορικά με το ποιες θα είναι τελικά οι συσκευές που θα μπορούν να αγοράσουν με επιδότηση οι καταναλωτές, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι μέσω του προγράμματος θα μπορούν να αποσυρθούν και να αντικατασταθούν με επιδότηση, συσκευές όπως κλιματιστικά, ψυγεία, ψυγειοκαταψύκτες και ίσως πλυντήρια.
Πάντως, η αγορά ενός ψυγείου με χαμηλή ετήσια κατανάλωση ρεύματος κάτω από 200 kwh απαιτεί την καταβοή σημαντικού ποσού από 800 έως 1.000 ευρώ.
