Με αρχικό κεφάλαιο που δεν ξεπερνά τα 10.000 ευρώ ξεκινούν την επιχειρηματική τους διαδρομή οι μισές startups επιχειρήσεις στην Ελλάδα (ποσοστό 49,4%). Στο μεταξύ, το 26,6% των νεοφυών εταιρειών της χώρας κάνει το επιχειρηματικό του ντεμπούτο με αρχικό κεφάλαιο της τάξης των 10.000 έως 50.000 ευρώ, σύμφωνα με έρευνα του ΣΕΠΕ.
Η πλειονότητα των ελληνικών νεοφυών εταιρειών έχει έδρα την Αθήνα και απασχολεί έως 10 εργαζόμενους. Μόνο μια μικρή μειοψηφία, που ποσοστιαία κυμαίνεται στο 13,5%, μπαίνει στον επιχειρηματικό στίβο με κεφάλαια από 50.000 ευρώ έως 200.000 ευρώ. Ακόμη μικρότερο, της τάξης του 8%, είναι το ποσοστό των ελληνικών startups που έχουν την άνεση να ξεκινήσουν τη διαδρομή τους με αρχικό κεφάλαιο μεγαλύτερο των 200.000 ευρώ.
Το προφίλ του ελληνικού συστήματος καινοτομίας σκιαγραφεί νέα μελέτη, που πραγματοποίησε η συμβουλευτική εταιρεία Octane με τη συμμετοχή 267 ιδρυτών νεοφυών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, οι περισσότερες ελληνικές νεοφυείς εταιρείες έχουν έδρα την Αθήνα (το 51,7%).
Αμέσως επόμενη επιλογή για τους ιδρυτές startups είναι κάποια ευρωπαϊκή πόλη (15,4%), ενώ τρίτος πιο δημοφιλής προορισμός είναι η Θεσσαλονίκη (με 12,7%) και ακολουθεί η Πάτρα (με 4,5%). Στη λίστα των περιοχών, που προτιμούν οι founders για να ιδρύσουν την εταιρεία τους, ακολουθούν οι ΗΠΑ και το Ηράκλειο Κρήτης (με ποσοστό 3% έκαστη περιοχή).
Προτιμούν τις ΤΠΕ
Όσον αφορά το αντικείμενο, που κατά κύριο λόγο επιλέγουν οι ελληνικές startups, αυτό συνδέεται κυρίως με τον τουρισμό και ακολουθεί ο τομέας των ΤΠΕ. Σχεδόν 1 στις 10 δραστηριοποιείται στην πληροφορική και τις επικοινωνίες (ΤΠΕ), ενώ αντίστοιχο είναι και το ποσοστό που ασχολείται με την αγροδιατροφή και με τις επιστήμες ζωής και υγείας (8,6%).
Όσον αφορά αυτό που παρέχουν οι ελληνικές startups, σε ποσοστό 87,5% περιλαμβάνει τη χρήση ψηφιακής τεχνολογίας στην αρχική ιδέα, ενώ 38,6% έχει μια καθαρά ψηφιακή ιδέα. Λιγότεροι έχουν μια “φυσική” ιδέα, που χρησιμοποιεί, όμως, ψηφιακή τεχνολογία (26,6%) ή αντίστροφα, μια ψηφιακή ιδέα με μερική φυσική παρουσία (22,5%).
Μόνο 12,4% ακολουθούν το παραδοσιακό, αμιγώς φυσικό μοντέλο. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι η μεγάλη πλειοψηφία των startups της έρευνας, περίπου 7 στις 10, χρειάστηκε να αναπροσαρμόσει την αρχική ιδέα, μία ή περισσότερες φορές. Μάλιστα, το 19,5% το έκανε περισσότερες από δυο φορές.
Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι η χρονιά κατά την οποία ιδρύθηκαν οι περισσότερες ελληνικές startups, σχεδόν 2 στις 10, ήταν το 2018. Συνολικά, η μεγάλη πλειοψηφία των ελληνικών νεοφυών εταιρειών, το 93%, ιδρύθηκε την περίοδο 2013-2020.
Το 2019 διαπιστώνεται, πάντως, μία μικρή πτώση στον ρυθμό δημιουργίας νέων startups, ενώ το 2020, εξαιτίας και των συνθηκών της πανδημίας, σημειώθηκε μεγαλύτερη πτώση στον αριθμό των νέων εταιρειών.
Έως 10 εργαζόμενους
Στη μεγάλη πλειοψηφία τους, οι ελληνικές startups (76,4%) είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 10 εργαζόμενους. Λιγότερο από 3% απασχολεί περισσότερους από 50 εργαζόμενους.
Παρά το μικρό τους μέγεθος, οι startups φαίνεται να αποτελούν συνεργατικά σχήματα. Το 48,3% των εταιρειών είχε δύο ιδρυτές, το 19,9% τρεις, ενώ το 13,9% περισσότερους από τρεις. Μόνο το 18% είχε έναν ιδρυτή.
Αναφορικά με το προφίλ των Ελλήνων founders, 8 στους 10 ιδρυτές startup στην Ελλάδα είναι άνδρες, με μόλις το 19% των νεοφυών εταιρειών να είναι γένους θηλυκού. Στο μεταξύ, σχεδόν το 90% των ιδρυτών είναι μέχρι 44 ετών.
Οι ιδρυτές νεοφυών εταιρειών στην Ελλάδα έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο: σε ποσοστό 23,6% έχουν ολοκληρώσει προπτυχιακές σπουδές, σχεδόν οι μισοί (48,7%) έχουν στην κατοχή τους και μεταπτυχιακό, ενώ το 17,2% έχει και διδακτορικό.
Ένας στους τρεις ιδρυτές (33%) έχει εργασιακή εμπειρία 4-10 ετών, ένα ποσοστό έχει εμπειρία έως 3 χρόνια (24%) και ποσοστό 22,8% διαθέτει εμπειρία 15+ έτη. Μπορεί οι ιδρυτές startups στην Ελλάδα να διαθέτουν εργασιακή εμπειρία, ωστόσο, στην πλειοψηφία τους δεν έχουν καμία σχέση με το επιχειρείν: τα 2/3 των Ελλήνων startuppers (το 62,5%) δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία στη διαχείριση μίας εταιρείας, νεοφυούς είτε όχι.
