Η εν λόγω μελέτη εξέτασε την εγχώρια αγορά των Φροντιστηρίων και πραγματοποιήθηκε από την Διεύθυνση Οικονομικών - Κλαδικών Μελετών της ICAP για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ) έπειτα από πρότασή της Oμοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος (Ο.Ε.Φ.Ε.).
Στην παρουσίαση της Μελέτης, χαιρετισμό απηύθυναν ο Πρόεδρος του Ε.Ε.Α. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, ο Γιάννης Βαφειαδάκης, Πρόεδρος της Ο.Ε.Φ.Ε., μέλος της Διοικητικής Επιτροπής του Ε.Ε.Α. και Β ΄Αντιπρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, ο Πρόεδρος του ΣΕΦΑ, Σπύρος Δαμιανός και μέλος του Δ.Σ. του ΕΕΑ καθώς και ο Δημήτρης Παπαγιαννόπουλος Δ΄ Αντιπρόεδρος της ΟΕΦΕ και μέλος ΔΣ του ΕΕΑ και η Σταματίνα Παντελαίου, Διευθύντρια Οικονομικών – Κλαδικών Μελετών της ICAP AE. Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσίασε ο κύριος Νίκος Ταβουλάρης, Senior Consultant Οικονομικών και Κλαδικών Μελετών της εταιρείας ΙCAP.
Δήλωση του Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου.
“Είμαι βέβαιος ότι τα αποτελέσματα της έρευνας θα αποτελέσουν χρήσιμο επιστημονικό εργαλείο, που θα μας επιτρέψει να έχουμε μια ολοκληρωμένη άποψη για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο κλάδος των φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης, τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει, τις προοπτικές που ανοίγονται για το μέλλον. Έτσι θα υπάρξει δυνατότητα να εκπονηθεί και ένα σχέδιο δράσης με συγκεκριμένους στόχους, προτεραιότητες και τακτική”.
Δήλωση της Διευθύντριας Οικονομικών - Κλαδικών Μελετών της ICAP, κας Σταματίνας Παντελαίου.
«Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί πραγματικά να συμβάλλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων του κλάδου, αλλά και στην ενδυνάμωση της θέσης τους στην αγορά. Θεωρώ ότι η αξιοποίηση των συμπερασμάτων της μελέτης θα συμβάλλει στην ορθή λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων και θα βοηθήσει τα Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης να οργανωθούν καλύτερα, να προσδιορίσουν τόσο τις βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες ανάγκες τους, όσο και τους τρόπους με τους οποίους θα επιδιώξουν την επίτευξη των στρατηγικών τους στόχων». Όπως τονίστηκε, σκοπός της ΟΕΦΕ και του ΕΕΑ είναι τα σημαντικά αποτελέσματα της μελέτης να παρουσιαστούν στο ευρύ κοινό, ώστε να γίνουν γνωστά στην κοινωνία τόσο τα πολύ σημαντικά 2 προβλήματα του κλάδου όσο και η προσφορά των φροντιστών στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα και στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Επισημάνθηκε επίσης, ότι τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής θα αποτελέσουν χρήσιμο επιστημονικό εργαλείο για να έχουμε μια ολοκληρωμένη άποψη για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο κλάδος, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, τις προοπτικές μας. Τα συμπεράσματα θα συμβάλουν σε μια περαιτέρω επεξεργασία της τακτικής και των προτεραιοτήτων μας. Για την εκπόνηση της μελέτης πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη πρωτογενής έρευνα με την αποστολή δομημένου ερωτηματολογίου στην πλειοψηφία των φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης που λειτουργούν στην Ελλάδα. Παράλληλα, έγινε επεξεργασία και ανάλυση των ισολογισμών των φροντιστηρίων που είναι καταχωρημένοι στην ICAP Databank και αντλήθηκαν στοιχεία από δευτερογενείς πηγές πληροφόρησης (ΕΛ.ΣΤΑΤ, Eurostat κλπ.).
Στην παρουσίαση της Μελέτης κοινοποιήθηκαν τα βασικά ευρήματα, στοιχεία και συμπεράσματα της Μελέτης.
Ορισμένα βασικά και ιδιαίτερα σημαντικά στοιχεία είναι τα κάτωθι:
Α. ΧΡΗΣΙΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ
- H μεγάλη ζήτηση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση επηρεάζει έντονα θετικά και τον κλάδο των Φροντιστηρίων Μ.Ε. που αποτελούν την βασική εκπαιδευτική δομή προετοιμασίας των μαθητών για την εισαγωγή τους.
- Η οικονομική Ύφεση που έπληξε την χώρα από το 2009 και μετά δεν ευνόησε την Φροντιστηρίων Μ.Ε
- Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη, ότι το χρόνιο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας αποτελεί πηγή περιορισμού της δυνητικής αύξησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ηλικιακή ομάδα 12-18 καταλαμβάνει μόλις το 7% του συνολικού πληθυσμού της χώρας.
- Ο Κλάδος χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολύ μεγάλου αριθμού Φροντιστηρίων ( πάνω από 2.000) διεσπαρμένα σ΄ όλη την Επικράτεια. Το 55% συγκεντρώνεται σε τρεις Περιφέρειες ( Αττική 29.9%, Κεντρική Μακεδονία 14.8%, Θεσσαλία 9.8% ) , ενώ το 45% σε όλες τις άλλες Περιφέρειες.
- Το 35% των Εκπαιδευτικών των Φροντιστηρίων είναι Φιλόλογοι, το 25% Μαθηματικοί και το 17% Φυσικοί.
- Το 58.9% των Φροντιστηρίων είναι Ομόρρυθμες Επιχειρήσεις , ενώ μόνο το 6.9% των Α.Ε. Το 14.3% είναι Ετερόρρυθμες και το 11.2% Ατομικές. Η κερδοφορία κινήθηκε σε μέσα επίπεδα. Επισημαίνεται, ότι το 73.6% των Επιχειρήσεων του ευρύτερου κλάδου «ιδιωτική Εκπαίδευση» κατατάσσονται στη ζώνη Υψηλού Πιστωτικού Κινδύνου.
Β. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΩΝ
- 8 στα 10 Φροντιστήρια διαθέτουν 1 εκπαιδευτήριο, ενώ ο μέσος όρος καθηγητών ανά Επιχείρηση είναι 14.6 και ανά Εκπαιδευτήριο 10.9 3
- Τα Φροντιστήρια που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν κατά μέσο όρο μια αύξηση 2.9% την σχολική χρονιά 2019/2020 σε σχέση με την προηγούμενη.
- Σχεδόν τα μισά Φροντιστήρια ( 46%) εμφανίστηκαν με μέσο όρο μαθητών ανά τμήμα την τρέχουσα χρονιά ήταν 5.6 μαθητές. Ακολουθεί το 21.6% με 3-4 μαθητές ανά τάξη, το 19.4% με 7-8 μαθητές και μόνο το 13% με 9-10 μαθητές και άνω.
- Δύο στους τρεις μαθητές ( 64.2% ) φοιτούν στην Β΄ και Γ΄ Λυκείου , το 19.2% στην Α΄ Λυκείου και το 19.2% σε τάξεις του Γυμνασίου.
- Τα ετήσια έσοδα είχαν μια μικρή αύξηση από 154.000€ κατά μέσο όρο το 2017, σε 163.000€ το 2018 και 171.000€ το 2019. - Βασική εκτίμηση των ιδιοκτητών Φροντιστηρίων που απάντησαν ήταν ότι ο συνολικός αριθμός μαθητών που φοίτησαν στα Φροντιστήρια την περίοδο 2016-2019 μειώθηκε σημαντικά. Επίσης, πριν το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού, οι ιδιοκτήτες Φροντιστές ανέμεναν αύξηση του αριθμού μαθητών την επόμενη διετία και επομένως και των εσόδων. Σημειώνεται, ότι από το 2010/2011 όπου ο αριθμός των μαθητών ανερχόταν σε 149.400 παρατηρείται μια σωρευτική πτώση κατά 27.4% ως το 2019/2020.
- Ως βασικά προβλήματα του Κλάδου που ιεραρχούν οι Φροντιστές, ξεχώρισαν η Εκπαιδευτική παραοικονομία με 91.5%, η Υπερφορολόγηση με 82.2% και τα μαθήματα από μη πιστοποιημένους Καθηγητές.
Ακολουθούν η έλλειψη σταθερού θεσμικού πλαισίου (61%), οι επισφάλειες ( 58.7%), η υπογεννητικότητα 55.4%, ο έντονος ανταγωνισμός ( 48.2%) και οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης ( 40.7%).
Γ. ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
- Ως δυνατά σημεία των Φροντιστηρίων αναφέρονται: Η διαχρονικά μεγάλη σημασία των πανελληνίων εξετάσεων στην εκπαιδευτική πορεία των μαθητών καθιστά τις υπηρεσίες των φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης ιδιαίτερα σημαντικές. Η μεγάλη εξειδίκευση που διαθέτουν οι καθηγητές των φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης στην προετοιμασία των μαθητών για τις πανελλήνιες εξετάσεις. Η διδασκαλία πραγματοποιείται σε τμήματα με σημαντικά μικρότερο αριθμό μαθητών σε σχέση με τα σχολικά τμήματα. Η φοίτηση δε διακόπτεται από εξωγενείς παράγοντες (π.χ. καταλήψεις), ο χρόνος φοίτησης είναι προκαθορισμένος και ελέγχονται οι παρουσίες.
- Ως αδύνατα σημεία σημειώνονται: Η ύπαρξη πολύ μεγάλου αριθμού φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης δημιουργεί συνθήκες έντονου ανταγωνισμού στον κλάδο - Το κόστος σπουδών είναι αρκετά υψηλό για τη μέση ελληνική οικογένεια, ιδιαίτερα για την προετοιμασία της Β΄ και της Γ΄ Λυκείου - Η χαμηλή κερδοφορία των επιχειρήσεων του κλάδου - Στον κλάδο δεν υπάρχει επιχειρηματική κουλτούρα.
- Ως ευκαιρίες αναφέρονται: Η βελτίωση του οικονομικού κλίματος στην χώρα τα επόμενα έτη θα τονώσει την ζήτηση για τις υπηρεσίες των φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης (μεσολάβησε βέβαια η πανδημία και η Οικονομική κρίση λόγω του κορωνοϊού)
- Επέκταση δραστηριοτήτων των φροντιστηρίων 4 μέσης εκπαίδευσης σε άλλους τομείς (π.χ. Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, Μαθήματα Ρομποτικής, Παράδοση πανεπιστημιακών μαθημάτων, Παράδοση μαθημάτων Δημοτικού). Η εξ αποστάσεως διδασκαλία μέσω του διαδικτύου δύναται να διευρύνει σημαντικά τη μαθητική βάση του εκάστοτε φροντιστηρίου.
- Ως απειλές επισημαίνονται: Η παράδοση κατ΄ οίκον ιδιαιτέρων μαθημάτων από μη πιστοποιημένους καθηγητές και από δημοσίους υπαλλήλους χωρίς κανέναν έλεγχο από την Πολιτεία και χωρίς την καταβολή φορολογίας - Η υπερφορολόγηση των επιχειρήσεων του κλάδου - Η έλλειψη σταθερού και σύγχρονου θεσμικού πλαισίου από το κράτος - Το πρόγραμμα Ενισχυτικής Διδασκαλίας του Υπουργείου Παιδείας και τα Κοινωνικά Φροντιστήρια - Το υψηλό ποσοστό των επισφαλειών (μη πληρωμή διδάκτρων).
