Από την 1η Ιανουαρίου 2023 τέθηκε σε ισχύ η Οδηγία για την υποχρεωτική δημοσίευση Εκθέσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης (CSRD), με το 2024 να αποτελεί το πρώτο έτος εφαρμογής της. Οι πρώτες εταιρείες που υπάγονται στην Οδηγία είναι οι μεγάλες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών με πάνω από 500 εργαζόμενους, οι λεγόμενες εταιρείες «Κύμα 1». Οι περισσότερες από αυτές έχουν ήδη δημοσιεύσει τις πρώτες τους εκθέσεις, ακολουθώντας τα ευρωπαϊκά πρότυπα αναφοράς (EFRAG-ESRS).
Η πορεία εφαρμογής της Οδηγίας, ωστόσο, δεν υπήρξε χωρίς αντιδράσεις. Επιχειρήσεις και φορείς στη Γερμανία και τη Γαλλία διαμαρτυρήθηκαν για τις αυξημένες υποχρεώσεις, με αποτέλεσμα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει την πρόταση Omnibus για απλούστευση των διαδικασιών και μείωση της γραφειοκρατίας. Ακολούθησε η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τον Απρίλιο του 2025, να εγκρίνει με κατεπείγουσα διαδικασία την Οδηγία «stop the clock», η οποία ανέβαλε κατά δύο χρόνια τις υποχρεώσεις των εταιρειών του «δεύτερου» και «τρίτου κύματος» καθώς και την πρώτη φάση εφαρμογής της CSDDD.
Για τις εταιρείες του «πρώτου κύματος» δεν υπήρχε εξαρχής κάποια πρόβλεψη παράτασης, γεγονός που προκάλεσε αβεβαιότητα. Αυτό αντιμετωπίστηκε με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη «γρήγορης επιδιόρθωσης» (quick-fix) που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2025. Η πράξη αυτή επιτρέπει στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις να μην συμπεριλάβουν στις εκθέσεις των οικονομικών ετών 2025 και 2026 πρόσθετες πληροφορίες πέρα από εκείνες που ήδη δημοσίευσαν για το 2024. Επιπλέον, οι μεγαλύτερες εταιρείες, με πάνω από 750 εργαζόμενους, θα επωφεληθούν από τις ίδιες μεταβατικές ρυθμίσεις που ισχύουν για μικρότερες οντότητες.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ έχει ξεκινήσει μια ευρύτερη αναθεώρηση των προτύπων ESRS, με στόχο να περιοριστούν οι απαιτήσεις, να αποσαφηνιστούν σημεία που θεωρούνται ασαφή και να επιτευχθεί καλύτερη εναρμόνιση με άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026.
Όπως σημειώνει η Κατερίνα Κατσούλη, Principal, ESG & Sustainability services στη Grant Thornton, οι συνεχείς αλλαγές και προσαρμογές στο πλαίσιο της CSRD δείχνουν ότι η υποχρέωση υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας στην Ευρώπη παραμένει δυναμική και σε εξέλιξη. Οι εκθέσεις αυτές, σε συνδυασμό με τις πρακτικές διαχείρισης επιπτώσεων που προωθούν, δεν αποτελούν απλώς μια υποχρέωση συμμόρφωσης. Στόχος τους είναι η ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας και ανάπτυξης των επιχειρήσεων, συμβάλλοντας παράλληλα στη συνολική οικονομική ισχύ και βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής αγοράς.
