Θετικά μηνύματα για την περαιτέρω ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου έστειλε η πρώτη δημοπρασία δέσμευσης δυναμικότητας που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, για τα νέα κόστη και τα προϊόντα μακράς διάρκειας. Τα αποτελέσματα, όπως φαίνεται, επιβεβαιώνουν ότι η αγορά ανταποκρίνεται στα νέα δεδομένα, ενώ ενισχύουν τις προσδοκίες για την ανάδειξη της Ελλάδας σε βασική πύλη εξαγωγών φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Το στοιχείο που ξεχώρισε περισσότερο, σύμφωνα με πηγές με γνώση της διαδικασίας, ήταν το έντονο ενδιαφέρον για μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας στο σημείο εισόδου-εξόδου του Σιδηροκάστρου. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει την εμπιστοσύνη των χρηστών του συστήματος στη βιωσιμότητα του διαδρόμου και δημιουργεί ισχυρές προοπτικές για σταθερές εξαγωγές φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές του βορρά για τα επόμενα 15 χρόνια.
Οι δεσμεύσεις ξεπέρασαν το 45% της διαθέσιμης δυναμικότητας για τα τέσσερα πρώτα έτη αερίου, ενώ καταγράφηκαν κρατήσεις ακόμη και για το έτος αερίου 2040-2041, στοιχείο που θεωρείται ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για τη μακροπρόθεσμη αξιοποίηση της διασύνδεσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο ΔΕΣΦΑ, δεσμεύθηκε το 46% της προσφερόμενης δυναμικότητας για τα έτη αερίου 2026/2027 έως και 2029/2030, ενώ για το έτος 2030/2031 καλύφθηκε το 26% της διαθέσιμης χωρητικότητας. Παράλληλα, καταγράφηκαν συμβάσεις που εκτείνονται έως και το έτος αερίου 2040/2041.
Όπως επισημαίνεται, τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν τις προοπτικές των εξαγωγών μέσω του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και επιβεβαιώνουν τον ολοένα σημαντικότερο ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.
ΔΕΠΑ Εμπορίας και AKTOR «κλείδωσαν» σημαντικές ποσότητες
Καθοριστική ήταν η συμμετοχή της κοινοπραξίας της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του Ομίλου AKTOR, η οποία προχώρησε σε δέσμευση δυναμικότητας περίπου 13.000 MWh ημερησίως ή περίπου 4,7 TWh σε ετήσια βάση. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 0,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου (bcm), επί συνολικής δυναμικότητας 3,5 bcm που διαθέτει το σημείο εισόδου-εξόδου του Σιδηροκάστρου.
Metlen, ΔΕΠΑ Εμπορίας σε συντονισμό με την Atlantic See LNG Trade, την κοινοπραξία Ομίλου AKTOR - ΔΕΠΑ Eμπορίας, σύμφωνα με πληροφορίες δέσμευσαν το μεγαλύτερο μέρος της χωρητικότητας για τα επόμενα χρόνια, με ορισμένα συμβόλαια να εκτείνονται έως ακόμα και το 2041.
Πηγές της αγοράς διευκρινίζουν ότι οι συγκεκριμένες ποσότητες δεν προορίζονται αποκλειστικά για τις ανάγκες της κοινοπραξίας, αλλά καλύπτουν και αυτόνομες εμπορικές δραστηριότητες της ΔΕΠΑ Εμπορίας. Αυτό σημαίνει ότι οι εξαγωγές προς τις αγορές του βορρά μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε για λογαριασμό της ΔΕΠΑ είτε μέσω της κοινοπραξίας.
Στη δημοπρασία συμμετείχε επίσης η Bulgargaz. Συνυπολογίζοντας τόσο τα αποτελέσματα της τελευταίας διαδικασίας όσο και προηγούμενων δημοπρασιών, η συνολική δεσμευμένη δυναμικότητα στο σημείο ανέρχεται πλέον σε 47 GWh ημερησίως, όταν η μέγιστη ημερήσια δυνατότητα μεταφοράς αγγίζει τις 100 GWh.
Οι τελικοί προορισμοί θα κριθούν στις επόμενες δημοπρασίες
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, χάρη στη δυνατότητα παράδοσης ποσοτήτων σε οποιοδήποτε σημείο εισόδου ή εξόδου κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου, οι δεσμεύσεις που πραγματοποιήθηκαν αφορούν προς το παρόν παραδόσεις στη Βουλγαρία. Οι τελικές εμπορικές διαδρομές προς άλλες αγορές θα διαμορφωθούν μέσα από τις τριμηνιαίες και μηνιαίες δημοπρασίες που θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες.
Υπενθυμίζεται ότι η δέσμευση δυναμικότητας αφορά αποκλειστικά την κατοχύρωση χωρητικότητας σε συγκεκριμένο σημείο εισόδου και εξόδου του συστήματος μεταφοράς και όχι τον τελικό προορισμό του φυσικού αερίου, ο οποίος καθορίζεται σε μεταγενέστερο στάδιο.
Ωστόσο, στην περίπτωση του Σιδηροκάστρου, η έξοδος των ποσοτήτων ουσιαστικά ταυτίζεται με τη διαδρομή του Κάθετου Διαδρόμου, ακόμη κι αν η συγκεκριμένη δημοπρασία δεν πραγματοποιήθηκε πλέον με την ονομασία των ειδικών προϊόντων «Route 1», «Route 2» και «Route 3», όπως ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια.
Τέλος εποχής για τα προϊόντα «Route»
Σύμφωνα με τον σημερινό σχεδιασμό, τα ειδικά προϊόντα «Route» θα διατεθούν για τελευταία φορά μέσω δημοπρασίας τον Αύγουστο, με φυσική παράδοση τον Σεπτέμβριο. Στη συνέχεια θα αποσυρθούν οριστικά, καθώς η αγορά θεωρεί ότι, υπό το νέο καθεστώς μειωμένων ταριφών και μακροχρόνιων προϊόντων, δεν είναι πλέον αναγκαία για τη μεταφορά ποσοτήτων, ακόμη και προς την ουκρανική αγορά.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο αναμένεται τον Αύγουστο, όταν θα πραγματοποιηθούν οι δημοπρασίες τριμηνιαίων προϊόντων, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό ημερολόγιο δημοπρασιών. Τα αποτελέσματά τους θα δείξουν εάν το έντονο ενδιαφέρον που καταγράφηκε στις ετήσιες δεσμεύσεις θα μεταφραστεί και σε αυξημένη ζήτηση για βραχυπρόθεσμες προμήθειες φυσικού αερίου, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική που φαίνεται να αποκτά ο Κάθετος Διάδρομος.
